ΑΡΧΙΚΗ


Διδώ Σωτηρίου
1909 έως 2004 (95)

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Η Διδώ Σωτηρίου, το γένος Παππά, (18 Φεβροαυρίου 1909 - 23 Σεπτεμβρίου 2004) ήταν Ελληνίδα συγγραφέας και δημοσιογράφος. Γεννήθηκε στο Αϊδίνιο της Μικράς Ασίας, ο πατέρας της καταγόταν από το Βόλο και η μητέρα της από τη Ρόδο. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή έφτασαν ως πρόσφυγες στον Πειραιά και κατόπιν εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα. Η Διδώ σπούδασε γαλλική φιλολογία και συνέχισε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης στο Παρίσι. Το 1933 παντρεύτηκε τον κατά πολλά έτη μεγαλύτερο της Πλάτων Σωτηρίου και το 1936 άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος σε διάφορα έντυπα και ως ανταποκρίτρια του περιοδικού Νέος Κόσμος της Γυναίκας. Γνωρίστηκε με πολλές προσωπικότητες της αριστεράς στην οποία προσχώρησε και ξεκίνησε να αγωνίζεται για τα δικαιώματα των γυναικών και κατά του φασισμού. Κατά την διάρκεια της κατοχής υπήρξε ενεργός μέλος της αντίστασης, εργάστηκε στον παράνομο τύπο και έπαιξε σημαντικό ρόλο για την πληροφόρηση και εμψύχωση του κόσμου. Το 1944 ανέλαβε αρχισυντάκτρια του Ριζοσπάστη. Μετά την κατοχή απολύθηκε από τον Ριζοσπάστη κια διαγράφτηκε από το κομμουνιστικό κόμμα επειδή δεν είχε πάει στα βουνά να συναντήσει τον Μάρκο Βαφειάδη όπως της είχε ζητηθεί.

Το 1950 φυλακίστηκε η αδερφή της, η σύζυγος του Νίκου Μπελογιάννη, Έλλη Παππά, η οποία δεν εκτελέστηκε λόγω της εγκυμοσύνης της, αλλά πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής της στην εξορία. Η Σωτηρίου έζησε από κοντά το οικογενειακό δράμα και ανέλαβε να φροντίζει τον ανιψιό της. Αυτή την περίοδο ξεκίνησε να γράφει λογοτεχνία και το 1951 τελείωσε το πρώτο της μυθιστόρημα: “Οι νεκροί περιμένουν”. Δυο χρόνια μετά έγραψε την μυθιστορηματική βιογραφία “Ηλέκτρα” στην οποία διηγήθηκε τον μαρτυρικό θάνατο της Ηλέκτρας Αποστόλου από τους φασίστες. Επόμενο μυθιστόρημα ήταν το “Ματωμένα Χώματα” το οποίο πούλησε 250.000 αντίτυπα και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Η Διδώ Σωτηρίου αναγνωρισμένη πλέον συγγραφέας, συμμετείχε ενεργά στους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες της χώρας, μέσα από τις τάξεις της αριστεράς, αφοσιωμένη στην δημοσιογραφία και στην λογοτεχνία. Έγραψε άλλα 9 βιβλία μεταξύ των οποίων και ένα πολιτικό, την “Εντολή” το 1976, στο οποίο προσπάθησε να περιγράψει με αντικειμενικότητα τα γεγονότα του ελληνικού εμφύλιου. Τιμήθηκε με πολλά βραβεία, όπως το Ιπεκτσί (1985), το Ειδικό Βραβείο Λογοτεχνίας (1989), από την Ακαδημία Αθηνών για τη συνολική της προσφορά (1990), τον Ταξιάρχη του Φοίνικα (1995). Ταξίδεψε σε πολλές χώρες και πέθανε στην Αθήνα το 2004 από πνευμονική λοίμωξη.

Ματωμένα Χώματα

Ηλέκτρα

Κάποτε, οι πλούσιοι διπλοκλειδώνανε τη ζωή τους μέσα σε τοίχους ψηλούς, κατεβάζανε στόρια, κουρτίνες. Βάζανε σκυλιά στην είσοδο και κρεμαστή κρεμμύδα για τη βασκανία. Τώρα όλα βγήκανε στη φόρα. Δεν υπάρχει ιδιωτική ζωή. Ένα μάτι βλέπει, ένα αφτί ακούει και η διαφήμιση διαλαλεί. Έτσι τρώνε, έτσι δουλεύουνε, έτσι ερωτεύονται, έτσι κλέβουνε, έτσι αγαπούνε, έτσι σκοτώνουν και σκοτώνονται. Χιλιάδες μικροί και μεγάλοι διαρρήκτες με σύγχρονα εργαλεία παραβιάζουνε καρδιές, εγκεφάλους, οικογενειακά κι επαγγελματικά άσυλα. Γέμισε καταδότες η ζωή! Κινηματογραφικοί φακοί, μικρόφωνα, τηλεοράσεις καταγράφουν το κάθε τι. Και οι πλασιέδες, θύματα οι ίδιοι, αναγκάζονται με τη σειρά τους να ψεματίζουν το φτωχό κοσμάκη. Πάνε στις πόρτες του, δεν τον αφήνουν σε ησυχία, ρωτάνε, σημειώνουνε. «Δεν χρειάζεται πια να ‘χεις λεφτά για ν’ αγοράζεις κείνο που λαχταράει η ψυχή σου». «Χωρίς λεφτά;» «Μάλιστα, χωρίς λεφτά. Περνάει τ’ όνομά σου σε μια καρτέλα, βάζεις μια υπογραφή και σου κουβαλούνε τα καμιόνια τον πολιτισμό στο σπίτι σου. Πώς να ζήσεις σήμερα χωρίς ηλεκτρικό ψυγείο; Και το μίξερ υπέροχο. Δεν πετάς φρούτο. Φτιάχνει χυμούς το μίξερ. Κανένας γονιός δεν πρέπει ν’ αφήνει τα παιδιά του χωρίς χυμούς. Κάνουν και ωραίο δέρμα. Είσαι και κατά του γήρατος, κατά της παχυσαρκίας, κατά της δυσκοιλιότητας». «Θαύμα θαυμάτων η νέα αυτόματη κατσαρόλα, ψήνει το κρέας σε πέντε λεπτά. Και το τηγάνι που τηγανίζει χωρίς λάδι». Τα υπεραυτόματα πλυντήρια, τα απορρυπαντικά, τα καλλυντικά, τα αντιγριπικά, τα αντισυλληπτικά, τα ηρεμιστικά, τα ναρκωτικά, η σφραγίδα της αφθονίας και στον τόπο μας. Καιρός να εκσυγχρονιστούμε…

(Από το "Κατεδαφιζόμεθα" -Διδώ Σωτηρίου, εκδόσεις Κέδρος.)