Λόρκα: Aποφθέγματα - Αποσπάσματα -Έργα και Ημέρες
ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Λόρκα 1898 έως 1936 (38)

...Γιατί θέλουμε να εκπληρωθεί της γης η θέληση, Που για όλους δίνει του καρπούς της.


ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΜΑΤΩΜΕΝΟΣ ΓΑΜΟΣ


Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα (Federico García Lorca, 5 Ιουνίου 1898 - 18 Αυγούστου 1936) ήταν ένας από τους σημαντικότερους Ισπανούς ποιητές και θεατρικούς συγγραφείς. Γεννήθηκε στο χωριό Φουέντε Βακέρος της Γρανάδα, ο πατέρας του ήταν αγρότης κι η μητέρα του δασκάλα πιάνου, εκείνη τον πρωτοδίδαξε μουσική. Φοίτησε σε σχολείο Ιησουϊτών και μετά από πιέσεις του πατέρα του, γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Γρανάδα, την οποίαν όμως εγκατέλειψε πολύ σύντομα, για να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία, τη μουσική και τη ζωγραφική. Το 1919 εγκαταστάθηκε στη Φοιτητική Κατοικία του Πανεπιστημίου της Μαδρίτης, που τότε λειτουργούσε ως ανοιχτό πανεπιστήμιο και πολιτιστικό κέντρο, εντάχθηκε σε ένα κύκλο διανοούμενων και καλλιτεχνών μεταξύ των οποίων ο Σαλβαδόρ Νταλί και ο σκηνοθέτης Λουίς Μπουνιουέλ. Τότε συνέθεσε και τα πρώτα του ποιήματα που κυκλοφόρησαν το 1921, με τίτλο Βιβλίο Ποιημάτων. Το 1922 δημοσίευσε το «Κάντε Χόντο» (Cante Jondo, παλιό λαϊκό είδος τραγουδιού, στο ύφος του φλαμένκο), γράφει πλέον διαρκώς, ποιήματα και θεατρικά έργα, συγχρόνως ζωγραφίζει, δίνει διαλέξεις, γράφει εργασίες. Το 1928 δημοσιεύει το «Ρομανθέρο Χιτάνο» , άλλη μια σημαντική ποιητική συλλογή ενώ το 1929, χάρη σε μια υποτροφία, επισκέπτεται τη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ όπου μένει έκπληκτος με τον αμερικάνικο τρόπο ζωής, την παντοδυναμία του χρήματος και την έλλειψη πνευματικής ζωής. Καταγράφει τις εμπειρίες του στη συλλογή «Ο ποιητής στη Νέα Υόρκη», ενώ τα επόμενα χρόνια επιλέγει ως κύρια ενασχόληση την θεατρική συγγραφή. Μέχρι το 1934 ολοκληρώνει τα κορυφαία έργα του: Το Σπίτι Της Μπερνάρντα Άλμπα, Ματωμένος Γάμος, Γέρμα, Θρήνος Για Τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας, τραγωδίες με θέμα τη κοινωνική καταπίεση κι έκδηλο το ανθρώπινο στοιχείο. Με την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας, οργάνωσε μία θεατρική ομάδα κι έδωσε παραστάσεις κλασσικών έργων σε χώρους εργατών κι αγροτικές περιοχές. Το Δεκέμβρη του 1934, το ανέβασμα της «Γέρμα» προκάλεσε την αντίδραση των ακροδεξιών, στο θέατρο, ομάδες φασιστών προκάλεσαν φραστικά επεισόδια, ενώ ο ποιητής μπήκε στο στόχαστρο τους.

Στις αρχές του 1936 συνέταξε μια διακήρυξη συγγραφέων κατά του φασισμού, τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, ξέσπασε ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος, στις 19 του μηνός οι φασίστες του Φράνκο κατέλαβαν την Γρανάδα. Ο Φεδερίκο μόλις 3 μέρες νωρίτερα είχε αφήσει την Μαδρίτη και είχε φτάσει στην πολύ πιο συντηρητική Γρανάδα. Κατάλαβε τον κίνδυνο όταν πήραν τον έλεγχο της πόλης οι αντικυβερνητικοί και εκτελούσαν χωρίς πολλές διαδικασίες όποιον θεωρούσαν εχθρό, όπως τον κουνιάδο του και δήμαρχο της πόλης, στις 3 Αυγούστου. Ο Λόρκα δεν είχε ενταχθεί σε κανένα πολιτικό κόμμα ωστόσο υπεράσπιζε την δημοκρατία σε κάθε ομιλία του, είχε γράψει έργα που δεν άρεσαν στους ακροδεξιούς, είχε συντάξει ένα κείμενο κατά του φασισμού και ήταν πιθανόν ομοφυλόφιλος, συγκέντρωνε όλες τις ιδιότητες που τον έκαναν στόχο για τους φασίστες του Φράνκο. Κρύφτηκε στο σπίτι ενός φίλου του όμως στις 17 Αυγούστου του 1936 τον βρήκαν. Στις 19 Αυγούστου, την αυγή, σε ηλικία 38 ετών, ο Λόρκα εκτελέστηκε από ένα απόσπασμα 12 ατόμων, αποτελούμενο από αστυνομικούς, εθελοντές αλλά και κρατούμενους, τους οποίους υποχρέωσαν να διαπράξουν τη δολοφονία υπό την απειλή της εκτέλεσης. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν γνώριζαν καν ποιος είναι αυτός που είχαν διαταχθεί να δολοφονήσουν. Έγινε ένας από τους 20.000 με 30.000 Ισπανούς που εκτελέστηκαν στην περιοχή της Γρανάδα απλώς και μόνο γιατί θεωρήθηκαν υποστηρικτές της δημοκρατίας ή της αριστεράς, μέλη των συνδικάτων, ή δάσκαλοι ή δημοσιογράφοι, ή συγγραφείς ή ομοφυλόφιλοι. Το πτώμα του δεν έχει βρεθεί ποτέ, παρά τις προσπάθειες που έγιναν και το άνοιγμα ομαδικών τάφων στην περιοχή. Το έργο του ήταν απαγορεύτηκε στην Ισπανία μέχρι το 1953, τότε επιτράπηκε ένα λογοκριμένο μέρος του. Μόνο μετά το θάνατο του Φράνκο το 1975 έγινε δυνατό να δημοσιευτούν ελεύθερα όλα τα έργα του.

Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα   Ματωμένος Γάμος