ΑΡΧΙΚΗ

Σικελιανός 1884 έως 1951 (67)

Ὀμπρὸς βοηθᾶτε νὰ σηκώσουμε τὸν ἥλιο πάνω ἀπ᾿ τὴν Ἑλλάδα!

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Γιατί βαθιά μου..

Γιατὶ βαθιά μου δόξασα καὶ πίστεψα τὴ γῆ

καὶ στὴ φυγὴ δὲν ἅπλωσα τὰ μυστικὰ φτερά μου,

μὰ ὁλάκερον ἐρίζωσα τὸ νοῦ μου στὴ σιγή,

νὰ ποὺ καὶ πάλι ἀναπηδᾶ στὴ δίψα μου ἡ πηγή,

πηγὴ ζωῆς, χορευτικὴ πηγή, πηγὴ χαρά μου...

Γιατὶ ποτὲ δὲ λόγιασα τὸ πότε καὶ τὸ πῶς,

μὰ ἐβύθισα τὴ σκέψη μου μέσα στὴν πάσαν ὥρα,

σὰ μέσα της νὰ κρύβονταν ὁ ἀμέτρητος σκοπός,

νὰ τώρα πού, ἡ καλοκαιριὰ τριγύρα μου εἴτε μπόρα,

λάμπ᾿ ἡ στιγμὴ ὁλοστρόγγυλη στὸ νοῦ μου σὰν ὀπώρα,

βρέχει ἀπ᾿ τὰ βάθη τ᾿ οὐρανοῦ καὶ μέσα μου ὁ καρπός!...
Ο Άγγελος Σικελιανός (15 Μαρτίου 1884-19 Ιουνίου 1951) ήταν Έλληνας ποιητής, από τους κορυφαίους του 20ου αιώνα. Γεννήθηκε στην Λευκάδα όπου τέλειωσε το 1900 το γυμνάσιο, γράφτηκε μετά στην νομική σχολή των Αθηνών αλλά ποτέ δεν πήρε πτυχίο καθώς τον κέρδισε η λογοτεχνία. Έγραφε ποιήματα και πεζά σε εφημερίδες και περιοδικά από τα χρόνια των σπουδών του, το 1907 παντρεύτηκε την Αμερικάνα Εύα Πάλμερ. Δυο χρόνια μετά δημοσίευσε την ποιητική συλλογή “Αλαφροΐσκιωτος” η οποία προκάλεσε αίσθηση και τον έκανε γνωστό στους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής. Το 1910 πήρε μέρος στην ίδρυση του Εκπαιδευτικού Ομίλου και το 1912 πολέμησε στους Βαλκανικούς πολέμους. Το 1914 γνωρίστηκε με τον Καζαντζάκη και μαζί περιηγήθηκαν στο Άγιο Όρος και πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας. Το 1915 τάχθηκε, όπως και ο Καζαντζάκης, υπέρ του Βενιζέλου στην ρήξη του με τον βασιλιά. Συνέχιζε να δημοσειύει ποιήματα και να έχει συνεργασίες με περιοδικά ενώ την δεκαετία του 1920 συνέλαβε την ιδέα, μαζί με την γυναίκα του η οποία ήταν αρχαιολάτρης, να δημιουργήσουν στους Δελφούς έναν παγκόσμιο πνευματικό κίνημα με το όνομα Δελφική Ιδέα και σκοπό την ειρήνη και την συναδέλφωση των λαών.

Με χρήματα της γυναίκας του ξεκίνησαν την προσπάθεια υλοποίησης της Δελφικής Ιδέας, ο Σικελιανός έδωσε πολλές διαλέξεις και έγραψε δεκάδες άρθρα, η Εύα εργάστηκε νυχθημερόν για την οργάνωση και διαφίμηση σε όλο τον κόσμο. Το 1927 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες Δελφικές γιορτές. Περιελάμβαναν θεατρική παράσταση του “Προμηθέα Δεσμώτη”, γυμνικούς αγώνες, λαϊκούς χορούς, εκθέσεις λαϊκής τέχνης. Υπήρξε μεγάλη απήχηση σε παγκόσμιο επίπεδο, υπήρξαν και αντιδράσεις στο εσωτερικό. Οοι γιορτές έδωσαν ώθηση στον ανύπαρκτο εκείνη την εποχή τουρισμό, διαφήμισαν της ελληνική τέχνη και αποδείχτηκαν ο προπομπός για την αναβίωση του αρχαίου ελληνικού θεάτρου. Επαναλήφτηκαν το 1930 με παρόμοια επιτυχία ωστόσο για τελευταία φροά, καθώς το ζεύγος Σικελιανού που αναλάμβανε όλα τα έξοδα εξαντλήθηκε οικονομικά και το κράτος δεν δέχτηκε να αναλάβει την δαπάνη. Το ζευγάρι χώρισε το 1934 και η Εύα επέστρεψε στην Αμερική, ο Σικελιανός ξαναπαντρεύτηκε το 1940. Κατά την περίοδο της Κατοχής εργάστηκε για την πνευματική αντίσταση του λαού με αποκορύφωμα το ποίημα που εκφώνησε στην κηδεία του Παλαμά, “Ηχήστε οι σάλπιγγες..” Το 1946 εξελέγη πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών ενώ το 1949 ήταν υποψήφιος για το Βραβείο Νομπέλ. Πέθανε στην Αθήνα στις 19 Ιουνίου του 1951 εξαιτίας ενός λάθους. Τού είχε δώσει η οικιακή βοηθός απολυμαντικό αντί για το φάρμακο για την ημιπληγία από την οποία έπασχε, προξενώντας του βλάβη στο αναπνευστικό σύστημα. Ενταφιάστηκε στους Δελφούς. Δύο χρόνια μετά, πέθανε η Εύα έχοντας πάθει καρδιακή προσβολή την ώρα που παρακολουθούσε μια αρχαία τραγωδία στην Αθήνα, και σύμφωνα με την επιθυμία της, ενταφιάστηκε δίπλα του.

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΕΜΒΑΤΗΡΙΟ - στίχοι Άγγελος Σικελιανός


ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ, Στον Παλαμά