-3500


Χρήμα
 

    ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Οι ομάδες των καρπο-συλλεκτών κυνηγών ήταν αυτόνομες, όλοι γνωρίζονταν στην ομάδα και η οικονομία τους βασιζόταν σε χάρες: σου δίνω αυτό, εσύ κάνεις εκείνο, κατασκευάζομε τούτο. Όταν μεγάλωνε η ομάδα έπρεπε να διασπαστεί ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο, επειδή δεν μπορούσαν να διατηρούν στενές σχέσεις περισσότερα από 50 ή το μέγιστο 80 άτομα. Στο ξεκίνημα της αγροτικής κοινωνίας οι άνθρωποι αντάλλασσαν τα προϊόντα που τους περίσσευαν με προϊόντα ή υπηρεσίες που χρειαζόταν, σύντομα προέκυψε το πρόβλημα, τι αξία είχε η κάθε υπηρεσία και το κάθε προϊόν, πώς θα είναι δίκαιη η ανταλλαγή αν η τιμή ήταν υποκειμενική και διαρκώς διαπραγματεύσιμη. Ήταν απαραίτητο να βρεθεί μια μονάδα μέτρησης που να αντιπροσωπεύει την αξία των πραγμάτων, ένα ανταλλακτικό μέσο, έτσι δημιουργήθηκε το χρήμα, στην πραγματικότητα πολλά διαφορετικά είδη χρημάτων.

Photo
Το πρώτο είδος χρήματος ήταν ένα σίλα κριθάρι, εμφανίστηκε πριν από το -3000 στην Σουμερία, επρόκειτο για τυποποιημένες λεκάνες γεμάτες κριθάρι. Οι άνθρωποι μπορούσαν πλέον να έχουν μια μονάδα μέτρησης, να μετατρέπουν οτιδήποτε σε κάτι άλλο βάση της αξίας του και να αποθηκεύουν τον μετρήσιμο πλέον πλούτο τους. Ήταν ωστόσο δύσκολο να μεταφέρουν αυτό τον πλούτο, ένας πλούσιος έμπορας πως να μετακομίσει σε άλλη πόλη αν η περιουσία του ήταν σε χιλιάδες δοχεία κριθάρι; Η ανάγκη τους έσπρωξε να αντικαταστήσουν το σίλα κριθάρι με μια μονάδα πιο συμπυκνωμένη, το ασημένιο σέκελ. Το σέκελ δεν ήταν νόμισμα, ήταν 8,33 γραμμάρια ασήμι, αν κάποιος πλήρωνε 10 σέκελ για να αγοράσει κάτι σήμαινε πως έπρεπε να ζυγίσει και να δώσει 83,3 γραμμάρια ασήμι. Μεγάλη πρόοδος αλλά και πάλι υπήρχαν δυσκολίες, έπρεπε κάθε φορά να ζυγίζονται κομμάτια ασήμι και να προσδιορίζεται το ακριβές βάρος.

Περάσανε σχεδόν 2 χιλιετίες, και μετά την χρησιμοποίηση δεκάδων διαφορετικών ειδών χρήματος ωσότου οδηγηθεί ο άνθρωπος στην επανάσταση των νομισμάτων. Τα πρώτα κατασκευάστηκαν το -640 στην Λυδία της Μικράς Ασίας, περιείχαν ορισμένο βάρος ασημιού ή χρυσού και είχαν τυπωμένο αναγνωριστικό σημάδι. Το σημάδι πιστοποιούσε την ποσότητα του πολύτιμου μετάλλου και δήλωνε την αρχή που το είχε εκδώσει και εγγυόταν για το περιεχόμενο του. Η παραχάραξη νομισμάτων ήταν από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στην αρχαιότητα γιατί έδειχνε ανατρεπτική πράξη ενάντια στην εξουσία.

Photo
Εκτός από το κριθάρι και τα νομίσματα πολλά άλλα είδη χρήματος έχουν υπάρξει σε διαφορετικού χρόνους και διαφορετικούς τόπους, όπως κοχύλια (το κοχύλι κυπραία χρησιμοποιήθηκε σε Ασία κι Αφρική για κοντά 4000 χρόνια), κομμάτια πολύτιμων λίθων, δέρματα, ζώα, αλάτι, χάντρες, υφάσματα, τσιγάρα (σε φυλακές). Το χρήμα έχει παγκόσμια δύναμη, γεφυρώνει οποιοδήποτε πολιτισμικό χάσμα και δεν κάνει καμία διάκριση, ούτε σε φυλές ούτε σε θρησκείες ούτε σε ηλικίες. Χάρη στο χρήμα, άνθρωποι από διαφορετικά μέρη του κόσμου μπορούν να συνεργαστούν ακόμη κι αν δεν εμπιστεύονται καθόλου ο ένας τον άλλον. Όταν το χρήμα δεν έχει σύμφυτη αξία, όπως -για παράδειγμα τα ζώα, το κριθάρι, το αλάτι, το ύφασμα-, τότε η αξία του έχει να κάνει με την εμπιστοσύνη προς την αρχή που το στηρίζει. Tο σημερινό χρήμα είναι περισσότερο μια άυλη πίστη προς τις κυβερνήσεις και τις τράπεζες, καθώς 90% των χρημάτων που διακινούνται βρίσκονται μονάχα σε υπολογιστές.