ΑΡΧΙΚΗ


Ξυλούρης Νίκος 1936 έως 1980 (44)

Ο Νίκος Ξυλούρης ή Ψαρονίκος, ήταν Έλληνας τραγουδιστής και λυράρης από τα Ανώγεια του Ρεθύμνου της Κρήτης. Γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου 1936 σε μια οικογένεια με μουσική παράδοση, ο παππούς του ήταν ο πιο διάσημος λυράρης της περιοχής. Ήταν 5 χρονών όταν οι Γερμανοί κάψανε το ορεινό χωριό τους για και αναγκάστηκε με την οικογένεια του να κατέβουν στα πεδινά της επαρχίας. Μετά το τέλος της κατοχής επέστρεψαν στο κατεστραμμένο χωριό όπου πέρασαν χρόνια δύσκολα και φτωχικά μέχρι να ξανασταθούν στα πόδια τους. Δώδεκα χρονών ο πατέρας του τού αγόρασε την πρώτη λύρα ύστερα από παραίνεση και ενός δασκάλου που είχε αναγνωρίσει το ταλέντο του. Έκανε μαθήματα κοντά στον γνωστό λυράρη Λεωνίδα Κλάδο και από 15 χρονών έπαιζε σε γιορτές και πανηγύρια. Στα 17 του κατέβηκε στο Ηράκλειο όπου εργάστηκε σε ένα κέντρο και σιγά-σιγά ξεκίνησε να αποκτάει φήμη, τόσο για το παίξιμο της λύρας όσο και για το τραγούδι του. Σε μια γιορτή ερωτεύτηκε την Ουρανία Μελαμπιανάκη, γόνο αριστοκρατικής οικογένειας, της οποίας οι γονείς με τίποτε δεν δεχόταν τον γάμο με τον φτωχό μουσικό. Ο Νίκος της έκανε για σχεδόν ένα χρόνο καντάδες, μέχρι που το 1958 κλέφτηκαν και παντρεύτηκαν κρυφά από όλους, προκαλώντας τεράστιο σκάνταλο στην Κρήτη της εποχής. Τη ίδια χρονιά ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο και ξεκίνησε την ανοδική του πορεία στο μουσικό στερέωμα. Το 1960 γεννήθηκε ο γιος του και το 1966 η κόρη του. Την χρονιά εκείνη κέρδισε το πρώτο βραβείο στο φεστιβάλ μουσικής του Σαν Ρέμο παίζοντας με την λύρα του ένα συρτάκι. Το 1969 ο δίσκος του «Ανυφαντού» έγινε μεγάλη επιτυχία κάνοντας τον γνωστό σε όλη την Ελλάδα. Τότε ανέβηκε στην Αθήνα και ξεκίνησε εμφανίσεις σε μπουάτ της Αθήνας και την ηχογράφηση του ενός δίσκου μετά τον άλλο. Έκανε γνωστά τα τραγούδια της Κρήτης σε όλη την Ελλάδα και συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους συνθέτες, όπως τον Ξαρχάκο και τον Μαρκόπουλο σε έντεχνα και δημοτικά τραγούδια. Σύντομα έγινε και σύμβολο της αντίστασης κατά της χούντας με τραγούδια όπως το «Πότε θα κάνει ξαστεριά», «Αγρίμια και αγριμάκια μου», «Τούτες τις μέρες», «Ζαβαρακατρανέμια» και άλλα. Στην ακμή της καριέρας του διαγνώστηκε με καρκίνο και τελικά, ύστερα από αρκετές εγχειρήσεις και μεγάλο αγώνα, έχασε τη μάχη για την ζωή, στις 8 Φεβρουαρίου του 1980.