|
| |||
|---|---|---|---|
|
Ο Α‘ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (1912- 1913) Μόλις επικράτησαν οι νέοτουρκοι στην οθωμανική αυτοκρατορία, έγινε φανερό πως ήθελαν των εκτουρκισμό όλων των αλλοεθνών πληθυσμών, εναντίον των οποίων ξεκίνησαν διώξεις. Έλληνες, Βούλγαροι και Σέρβοι υπέγραψαν συνθήκη συμμαχία το 1912 και απαίτησαν από τον σουλτάνο να σέβεται τα δικαιώματα των χριστιανικών εθνοτήτων που ζούσαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία και να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις προς όφελός τους (αρχές Οκτωβρίου 1912). Ο σουλτάνος αρνήθηκε κατηγορηματικά και ο Α‘ βαλκανικός πόλεμος ξεκίνησε με τους συμμάχους να επιτίθενται. Ο ελληνικός στρατός, με αρχιστράτηγο τον διάδοχο Κωνσταντίνο, προέλασε στη Μακεδονία καταλαμβάνοντας πολλές περιοχές, τα σερβικά στρατεύματα κατέλαβαν τα Σκόπια και το Μοναστήρι, οι βουλγαρικές δυνάμεις έφτασαν σε μικρή απόσταση από την Κωνσταντινούπολη και, αφού κατέλαβαν τη Δ. Θράκη και την Α. Μακεδονία, κατευθύνονταν προς τη Θεσσαλονίκη. Ο Βενιζέλος διείδε τον κίνδυνο για την Ελλάδα σε περίπτωση που έφταναν πρώτοι οι Βούλγαροι στην Θεσσαλονίκη και πίεσε τον Κωνσταντίνο να τρέξει και να φτάσει πρώτος στην Θεσσαλονίκη. Ο Κωνσταντίνος έστω και απρόθυμα υπάκουσε στις εντολές του πρωθυπουργού κι ο ελληνικός στρατός, στις 26 Οκτωβρίου 1912, έμπαινε στην πόλη και ύψωνε την ελληνική σημαία. Στη συνέχεια καταλήφθηκαν τα Ιωάννινα (22 Φεβρουαρίου 1913) και εξασφαλίστηκε ο έλεγχος ολόκληρης της Ηπείρου. Παράλληλα, ο ελληνικός στόλος, με επικεφαλής τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, ανάγκασε τον τουρκικό στόλο να κλειστεί στα Στενά και έθεσε υπό τον έλεγχό του τα νησιά του Β. και Α. Αιγαίου (Θάσος, Σαμοθράκη, Λέσβος, Χίος, Λήμνος, Τένεδος, Ίμβρος, Σάμος, Ικαρία). Ο Α‘ βαλκανικός πόλεμος τερματίστηκε και τυπικά με την υπογραφή της συνθήκης του Λονδίνου, (17 Μαΐου 1913) με την οποία η Οθωμανική αυτοκρατορία υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά-βαλκανικά εδάφη της. Ο Β‘ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (ΙΟΥΝΙΟΣ-ΙΟΥΛΙΟΣ 1913) Η συνθήκη του Λονδίνου άφησε πολλές εκκρεμότητες. Αυτές αφορούσαν κυρίως τη Μακεδονία, που ελεγχόταν από τον ελληνικό στρατό, αλλά τμήματά της διεκδικούνταν τόσο από τη Βουλγαρία όσο και από τη Σερβία. Σε ατμόσφαιρα καχυποψίας, η Ελλάδα και η Σερβία συμμάχησαν για να αντιμετωπίσουν τις απαιτήσεις της Βουλγαρίας. Πράγματι, στα μέσα Ιουνίου 1913, ο βουλγαρικός στρατός επιτέθηκε ταυτόχρονα εναντίον τόσο των ελληνικών θέσεων όσο και των σερβικών. Ο Β‘ βαλκανικός πόλεμος ήταν πλέον γεγονός. Στη διάρκειά του, ο ελληνικός στρατός κατέλαβε ολόκληρη την Α. Μακεδονία και τη Δ. Θράκη, φτάνοντας ως την Αλεξανδρούπολη. Επιτυχίες σημείωσαν και οι Σέρβοι στη Δ. Μακεδονία. Παράλληλα, οι Ρουμάνοι εισέβαλαν στη Βουλγαρία, φτάνοντας τριάντα χιλιόμετρα από τη Σόφια, ενώ οι Τούρκοι ανακατέλαβαν την Αδριανούπολη στην Α. Θράκη. Οι βαλκανικοί πόλεμοι τερματίστηκαν με τη συνθήκη του Βουκουρεστίου (28 Ιουλίου 1913). Με αυτή, η Ελλάδα εξασφάλισε το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας, τη νότια Ήπειρο, σημαντικά νησιά στο Β. και Α. Αιγαίο (Θάσος, Σαμοθράκη, Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος, Ικαρία) και την Κρήτη. Σε δέκα μήνες η Ελλάδα διπλασίασε σχεδόν τα εδάφη της και τον πληθυσμό της. |
|||