-2400000
Άνθρωπος o Επιδέξιος
Homo Habilis
Homo habilis — Ο Επιδέξιος Άνθρωπος
Πριν από περίπου 2,4 εκατομμύρια χρόνια εμφανίστηκαν ανθρωποειδή που διέφεραν σημαντικά από τους αυστραλοπιθήκους. Εξαιτίας του μεγαλύτερου εγκεφάλου τους —ο οποίος αυξήθηκε από περίπου 450 σε σχεδόν 700 κυβικά εκατοστά— αλλά και των αλλαγών στα δόντια, στην ανατομία και στη συμπεριφορά τους, οι επιστήμονες τα κατέταξαν στο γένος Homo habilis. Το όνομα σημαίνει «επιδέξιος άνθρωπος» και αναφέρεται στην αυξανόμενη ικανότητά τους να χρησιμοποιούν εργαλεία.
Ο Homo habilis είχε βάρος πάνω από 50 κιλά, ύψος περίπου 1,5 μέτρο και σχετικά μακριά χέρια σε σύγκριση με τον σύγχρονο άνθρωπο. Σε σχέση με τους αυστραλοπιθήκους διέθετε υψηλότερο κρανιακό θόλο, πιο ανεπτυγμένη μετωπιαία περιοχή και μεγαλύτερα βρεγματικά οστά. Πολλοί επιστήμονες θεωρούν ότι αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα στη μετάβαση από τα πρωτόγονα ανθρωποειδή προς πιο ανθρώπινες μορφές.
Η εμφάνιση του Homo habilis συμπίπτει με τα αρχαιότερα γνωστά λίθινα εργαλεία και με την αρχή της Παλαιολιθικής Εποχής. Οι πρώτοι αυτοί άνθρωποι παρουσίασαν αυξημένη επιδεξιότητα στα χέρια και κατάφεραν να κατασκευάζουν απλά λίθινα εργαλεία, συχνά από ηφαιστειακά πετρώματα όπως ο οψιδιανός. Τα περισσότερα εργαλεία τους ήταν κοφτερές πέτρες που χρησιμοποιούνταν για κοπή κρέατος, σπάσιμο οστών και επεξεργασία φυτών.
Λειτουργώντας ομαδικά και εκμεταλλευόμενοι τα ελεύθερα χέρια τους, οι πρώτοι άνθρωποι απέκτησαν σημαντικά πλεονεκτήματα απέναντι στα άλλα ζώα. Αν και εξακολουθούσαν να κινδυνεύουν από μεγάλους θηρευτές, τα εργαλεία τούς επέτρεψαν να αμύνονται καλύτερα, να επεξεργάζονται αποτελεσματικότερα την τροφή και να αξιοποιούν νέες πηγές διατροφής.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η αυξημένη κατανάλωση κρέατος και πρωτεϊνών πιθανότατα συνέβαλε στη σταδιακή ανάπτυξη του ανθρώπινου εγκεφάλου. Παράλληλα, η συνεργασία για τη συλλογή τροφής, την κατασκευή εργαλείων και την προστασία της ομάδας ενίσχυσε τους κοινωνικούς δεσμούς ανάμεσα στους πρώτους ανθρώπους. Οι κοινές δραστηριότητες και η επικοινωνία συνέβαλαν σταδιακά στην ανάπτυξη πιο σύνθετης συμπεριφοράς, μεγαλύτερης ευφυΐας και οργανωμένης κοινωνικής ζωής.