-461
Χρυσός Αιώνας της Αθήνας
Η εποχή του Περικλή
Οι πόλεμοι των Ελλήνων με τους Πέρσες είχαν σαν αποτέλεσμα να καταστραφούν πολλά αρχαία ιερά και μετά το τέλος των πολέμων, από ευγνωμοσύνη στους θεούς που βοήθησαν για τη νίκη των Ελλήνων, άρχισαν να χτίζονται σπουδαία μνημεία και λαμπρά έργα τέχνης. Η Αθήνα υπό την αρχηγία του περίφημου ρήτορα και οραματιστή πολιτικού Περικλή ο οποίος ανέλαβε τα ηνία της πόλης το 461 π.Χ, θα γνωρίσει την μεγαλύτερη δόξα που έχει γνωρίσει ποτέ πόλη παγκοσμίως. Τα Προπύλαια, το Ερέχθειο, ο ναός της Αθηνάς Νίκης και ο Παρθενώνας χτίστηκαν εκείνη την περίοδο.
Ξεχωριστό δημιούργημα ήταν ο Παρθενώνας, σχεδιασμένος προς τιμήν της θεάς Αθηνάς, με ένα τεράστιο χρυσελεφάντινο άγαλμα της θεάς μέσα στο ναό. Ένα σημαντικότατο τμήμα του Παρθενώνα είναι η Ζωφόρος η οποία αποτελεί μια ζώνη με ανάγλυφες παραστάσεις συνολικού μήκους 160 ολόκληρων μέτρων όπου απεικονιζόταν η πομπή των Παναθηναίων. Θεότητες, άνθρωποι, άρματα, άλογα, ζώα θα καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος της.
Ο Παρθενώνας θα γίνει το σήμα κατατεθέν της Ελλάδας, θα συνδεθεί με τις διάφορες φάσεις της ιστορίας της. Θα λεηλατηθεί, θα υποστεί μετατροπές, θα βομβαρδιστεί, θα καταστραφεί, ωστόσο θα καταφέρνει να στέκει όρθιος επιδεικνύοντας το μεγαλείο των Ελλήνων.
Η πόλη έγινε το πνευματικό κέντρο της Ελλάδας, χώρος συγκέντρωσης φιλοσόφων, ιστορικών και ποιητών.
Στην Αθήνα του 5ου π.Χ αιώνα υπήρχαν ιδρύματα για την περίθαλψη ξένων, ασθενών, πτωχών, ηλικιωμένων και παρεχόταν συντάξεις στους τραυματίες πολέμου και βοηθήματα για την ανατροφή των ορφανών πολέμου. Οι Αθηναίοι ήταν ιδιαίτερα φιλόξενοι και ο κάθε προσκεκλημένος μπορούσε να φέρει έναν απρόσκλητο επισκέπτη τον οποίο τιμούσαν, έτρεφαν, κοίμιζαν και στο τέλος του προσέφεραν και αποχαιρετιστήρια δώρα. Περνούσαν την μέρα του στην Αγορά, την Βουλή, την εκκλησία του Δήμου, τα δικαστήρια, και διασκέδαζε στις μεγάλες εορτές, τους αθλητικούς αγώνες, τα δραματικά θεάματα και τα συμπόσια. Οι γάμοι αποφασίζονταν από τους γονείς με τον πατέρας της νύφης να πληρώνει προίκα, οι άνδρες μπορούσαν να έχουν και παλλακίδες. Οι γυναίκες κλείνονταν στο γυναικωνίτη και ασχολούνταν με τις οικιακές εργασίες, αν πέθαινε ο σύζυγος η κληρονομιά πήγαινε στα άρρενα τέκνα. Η πορνεία εξελίχτηκε σε ένα επάγγελμα με πολλές διαβαθμίσεις. Υπήρχαν οι πόρνες στους κοινούς οίκους ανοχής -ανατολικής προέλευσης-, οι αυλητρίδες οι οποίες διασκέδαζαν τους καλεσμένους στα συμπόσια με χορό και μουσική και στο τέλος κοιμούνταν μαζί τους και τέλος, στο υψηλότερο επίπεδο, οι εταίρες, οι οποίες ήταν γυναίκες της τάξης των πολιτών που αποφάσιζαν να αποτινάξουν των εγκλεισμό στο σπίτι και να ζήσουν την ζωή τους ελεύθερες. Οι εταίρες αποκτούσαν μόρφωση για να μπορούν να συνομιλούν με τους άνδρες και κάποιες από αυτές έγιναν διάσημες, τόσο για την ομορφιά όσο και για το πνεύμα τους.
Κύριος του Αθηναϊκού σπιτιού ήταν ο πατέρας, ο οποίος είχε δικαίωμα ζωής και θανάτου στα παιδιά του, μπορούσε να αφήσει να πεθάνει το βρέφος του, αν είχε αμφιβολίες για την πατρότητα ή αν ήταν ασθενικό ή αν είχε ήδη πολλά και δεν μπορούσε να μεγαλώσει περισσότερα. Στα μωρά των δούλων σπάνια επιτρεπόταν να ζήσουν. Ωστόσο σε όλα έδιναν μία ευκαιρία. Τα προς θανάτωση βρέφη εκτίθεντο σε ένα πήλινο αγγείο μέσα σε ένα ναό όπου μπορούσε όποιος ήθελε να τα υιοθετήσει. Αν κανείς δεν τα υιοθετούσε μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τότε θανατώνονταν.
Η Αθήνα δεν είχε δημόσια σχολεία ο Πλάτων είχε συνηγορήσει υπέρ της δημόσιας παιδείας ωστόσο είχε κριθεί πως ο ανταγωνισμός των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων φέρνει τα καλύτερα αποτελέσματα. Υπήρχαν ωστόσο δημόσια γυμναστήρια και παλαίστρες για να γυμνάζονται τα παιδιά τα οποία πηγαίνανε σχολείο μέχρι τα 14 ή 16 ενώ τα πιο εύπορα συνεχίζουν τις σπουδές τους περισσότερο. Το ημερήσιο πρόγραμμα περιελάμβανε γραφή, μουσική και γυμναστική, αργότερα θα προστεθεί και η ζωγραφική. Τα κορίτσια διδάσκονται σπίτι, την «οικιακή επιστήμη. Στα αγόρια από τα 16 και μετά δινόταν ιδιαίτερη έμφαση στην γυμναστική αφού έτσι προετοιμάζονταν για πόλεμο. Στα 19 τοποθετούνταν φρουροί της Αθηναϊκής μεθορίου και έδιναν όρκο με τον οποίο ορκίζονταν μεταξύ άλλων πως δεν θα ντροπιάσουν τα ιερά όπλα και δεν θα εγκαταλείψουν τον πλησίον τους στην μάχη.
Ο χρυσός αιώνας της Αθήνας τελείωσε περίπου το 429 π.Χ., με την έναρξη του καταστρεπτικού για τις ελληνικές πόλεις πελοποννησιακού πολέμου, έχει μείνει ωστόσο στην παγκόσμια ιστορία ως το λαμπρό θεμέλιο του δυτικού πολιτισμού.