-501
Η γέννηση της Δημοκρατίας
Πόλις των Αθηνών
Στην Αθήνα του 6ου π.Χ αιώνα επικρατούσε δυσαρέσκεια σε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού καθώς οι λίγοι κατείχαν την εξουσία και τον πλούτο κι ένας μεγάλος αριθμός μετοίκων (αυτοί που εγκαταστάθηκαν μετά, δηλαδή έφτασαν στην Αθήνα λόγω της εμπορικής και βιοτεχνικής της ανάπτυξης) δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα. Μετά το τέλος της τυραννίδας των Πεισιστρατιδών, το 507, κλήθηκε ο Κλεισθένης που είχε μεγάλο κύρος για να δώσει ένα νέο πολίτευμα. Βασιζόμενος στους νόμους του Σόλωνα, ο Κλεισθένης ολοκλήρωσε το μεταρρυθμιστικό του έργο το 500 π.Χ επιφέροντας ριζοσπαστικές αλλαγές στην κοινωνία ώστε να θεωρείται σήμερα ο θεμελιωτής του δημοκρατικού πολιτεύματος. Βασικό στοιχείο της μεταρρύθμισης του ήταν πως έδωσε το δικαίωμα του Αθηναίου πολίτη σε μεγάλο αριθμό μετοίκων, έτσι ώστε να διευρυνθεί το σώμα των πολιτών και να ενδυναμωθούν οι δημοκρατικές διαδικασίες.
Θέλοντας να σταματήσει τις συγκρούσεις στην πόλη, ο Κλεισθένης χώρισε τους πολίτες σε 10 φυλές με τα μέλη της κάθε φυλής να προέρχονταν από όλες τις τάξεις της κοινωνίας. (Προηγούμενα ήταν 4 φυλές ανάλογα με την τάξη του καθενός). Οι Αθηναίοι δε χωρίζονταν πια σε πλούσιους και φτωχούς που κατοικούσαν σε πλούσιες και φτωχές περιοχές αλλά ήταν αναμιγμένοι στις φυλές και είχαν όλοι ίσα δικαιώματα. Κάθε φυλή εξέλεγε ένα στρατηγό και πενήντα βουλευτές. Η βουλή των πεντακοσίων, όπως ονομάστηκε, ως έργο της είχε να προετοιμάζει τα θέματα που θα συζητούνταν στην εκκλησία του Δήμου όπου όλοι οι Αθηναίοι πολίτες είχαν το δικαίωμα να εκφέρουν την γνώμη τους. Όταν όμως κρινόταν, ότι κάποιος εκφωνούσε λόγο χωρίς να έχει κάτι ουσιαστικό να πει, πλήρωνε πρόστιμο. Το συμβούλιο των ευγενών, ο Άρειος Πάγος δεν καταργήθηκε ο αλλά περιορίστηκαν δραστικά οι αρμοδιότητές του.
Με τις μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη δόθηκε σε περισσότερους ανθρώπους το δικαίωμα της συμμετοχής στα κοινά και αμβλύνθηκαν οι οικονομικοκοινωνικές αντιθέσεις, με τους Αθηναίους να συσπειρώνονται γύρω από δύο κομματικές παρατάξεις: την αριστοκρατική και τη δημοκρατική, την παράταξη των ευγενών και μεγάλων γαιοκτημόνων, και των ανθρώπων που είχαν αναδειχθεί μέσα από το εμπόριο και την βιοτεχνία των άλλων. Η πρώτη δημοκρατία στον κόσμο, όπου όλοι οι πολίτες μπορούσαν να έχουν λόγο, είχε γεννηθεί.