ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

330

Εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης

Ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός κατάφερε να σταθεροποιήσει την αυτοκρατορία και να σηματοδοτήσει το τέλος της κρίσης του 3ου αιώνα, όταν ωστόσο αποσύρθηκε το 305, οι συνάρχοντες και οι διάδοχοι του ξεκίνησαν να αλληλοεξοντώνονται για την εξουσία. Ο Κωνσταντίνος, γιος του Κωνστάντιου κατάφερε ύστερα από σειρά μαχών να επικρατήσει στο δυτικό τμήμα νικώντας το 312 τον Μαξέντιο κοντά στη Ρώμη. Ήρθε σε συνεννόηση το 313 με τον Αύγουστο Λικίνιο της Ανατολής και αποφάσισαν να συνεργαστούν για τη διοίκηση, ο ένας στην δύση και ο άλλος στην Ανατολή. Βασικό στοιχείο της πολιτικής του Κωνσταντίνου ήταν η αποφασιστικότητά του να ενισχύσει τον Χριστιανισμό. Με το διάταγμα των Μεδιολάνων (313) καθιερώθηκε η θρησκευτική ελευθερία, έπαυε πλέον κάθε διάκριση μεταξύ των χριστιανών και μη χριστιανών υπηκόων της αυτοκρατορίας.

Photo
Το 324 ο Κωνσταντίνος στράφηκε ενάντια στον σύμμαχό του Λικίνιο και τον κατατρόπωσε στην Ανδριανούπολη, μένοντας μονοκράτορας και δίνοντας ένα τελείως απολυταρχικό χαρακτήρα στη διακυβέρνησή του. Αφαίρεσε και τις τελευταίες εξουσίες από τη σύγκλητο που κατάντησε τιμητικό σώμα για να πλαισιώνει στις δεξιώσεις του και αναγορεύτηκε σε εκλεκτό του θεού που κυβερνούσε με τη θεία χάρη. Ο Κωνσταντίνος με μια σειρά από ενέργειες προέβαλε και ευνόησε το Χριστιανισμό, τον προστάτεψε από τις αιρέσεις, συνέβαλε με την μητέρα του στην οικοδόμηση εκκλησιών και λίγο πριν πεθάνει, βαφτίστηκε χριστιανός. Οι θρησκευτικές επιλογές του Κωνσταντίνου αποτελούν θέμα ατέρμονων επιστημονικών συγκρούσεων, άλλοι υποστηρίζουν ότι ο Κωνσταντίνος ήταν θρησκευτικά αδιάφορος και ότι υποστήριξε το Χριστιανισμό από καθαρά πολιτικούς λόγους, επειδή διείδε πως υπό αυτή την θρησκεία θα ένωνε αυτοκρατορία του, και άλλοι πιστεύουν στην ειλικρινή μεταστροφή του προς τη νέα θρησκεία.

Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή που επέφερε, ήταν η μεταφορά του κέντρου αποφάσεων στην Ανατολή,στο αρχαίο Βυζάντιο. Τα εγκαίνια της Νέας Ρώμης όπως ονομάστηκε αρχικά, και που μετά από λίγο πήρε το όνομα του Κωνσταντίνου, έγιναν στις 11 Μαΐου του 330. Από τότε αρχίζει ουσιαστικά η ιστορία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας της Ανατολής, δηλαδή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η απόφαση της μεταφοράς της πρωτεύουσα προέκυψε ως διοικητική ανάγκη για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιουργούσαν κυρίως οι βαρβαρικές επιδρομές.

Photo
Η Κωνσταντινούπολη με την προνομιακή της θέση εξασφάλιζε καλύτερη άμυνα απέναντι στους Γότθους και τους Πέρσες, είχε ακμαία οικονομία και κατοικούνταν στην πλειοψηφία από Έλληνες και χριστιανούς. Έτσι το κέντρο βάρους της αυτοκρατορίας μετακινήθηκε από το λατινικό πολιτιστικό χώρο στον ελληνικό, καθώς η πολιτιστική παράδοση των ελληνιστικών χρόνων παρέμενε ζωντανή στα ανατολικά. Ο αυτοκράτορας ανοικοδόμησε το Βυζάντιο σύμφωνα με το ρυμοτομικό σχέδιο της Ρώμης. Έχτισε νέα τείχη, επιβλητικές λεωφόρους και στόλισε την πόλη με έργα τέχνης και λαμπρά δημόσια κτίρια κι εκκλησίες.