ΑΡΧΙΚΗ


Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς Μπακούνιν 1814 έως 1876 (62)

Ο Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς Μπακούνιν (30 Μαίου 1814 – 1 Ιουλίου 1876) υπήρξε Ρώσος θεωρητικός του αναρχισμού και γνωστός επαναστάτης του 19ου αιώνα ο οποίος εναντιώθηκε σε κάθε μορφής κράτους, ακόμα και του σοσιαλιστικού. Γεννήθηκε στην ρωσική επαρχία, στην περιοχή Πριαμούκινο σημερινό Καλίνιν. Ως γιος αριστοκράτη-γαιοκτήμονα και καθώς προοριζόταν για ανώτερη στρατιωτική καριέρα, βρέθηκε στην ακαδημία πυροβολικού της Αγίας Πετρούπολης. Το 1832 έγινε αξιωματικός αλλά νιώθοντας εγκλωβισμένος σύντομα παραιτήθηκε και πήγε στη Μόσχα για να σπουδάσει φιλοσοφία. Έμαθε καλά γερμανικά για να διαβάσει τον Χέγκελ από το πρωτότυπο, μετέφρασε μάλιστα ένα έργο του στα Ρώσικα. Το 1842 βρέθηκε στο Βερολίνο κι ήρθε σε επαφή με το κίνημα τον νέων Εγελιανών. Αυτή την περίοδο ξεκινάει να γράφει επαναστατικά μανιφέστα, με αξιοσημείωτη την ρήση που έγινε διαχρονικό σλόγκαν του αναρχισμού: “Το πάθος για καταστροφή είναι και δημιουργικό πάθος” Πέρασε από Βέλγιο και Ελβετία και το 1848 κατέληξε στο Παρίσι. Συμμετείχε στις εξεγέρσεις του Παρισιού (1848) κερδίζοντας στα οδοφράγματα τον σεβασμό των εργατών, ως ο εξεγερμένος αριστοκράτης που ενσάρκωνε το αναρχικό ιδεώδες. Γνώρισε τον Προυντόν και τον Μαρξ, και προοδευτικά συνέθεσε τους όρους της κοινωνικής επανάστασης που ονειρευτόταν. Αυτή την περίοδο έγραψε το «Κάλεσμα στους Σλάβους», καταγγέλλοντας την αστική τάξη ως ξοφλημένη και καλώντας τον εργάτη και τον αγρότη να γίνει ο κύριος μοχλός της εξέγερσης.

Στην επανάσταση της Δρέσδης (1849) βρέθηκε και πάλι στα οδοφράγματα, ωστόσο συνελήφθη και έμεινε φυλακισμένος στην Αυστρία μέχρι τον Μάιο του 1851 οπότε και εκδόθηκε στην Ρωσία. Εκεί έμεινε άλλα 6 χρόνια φυλακή καταδικασμένος για τα επαναστατικά του γραπτά, Στην φυλακή έχασε εκτός των άλλων την υγεία του λόγω των άθλιων συνθηκών και τα δόντια του από σκορβούτο Τον απελευθέρωσαν το 1857, για να τον εξορίσουν στην Σιβηρία όπου έμεινε μέχρι το 1861. Κατάφερε να αποδράσει με ένα αμερικάνικο πλοίο που πήγαινε στην Ιαπωνία και επέστρεψε στην Αγγλία όπου συνδέθηκε με άλλους Ρώσους επαναστάτες κι έγραψε το “Συναγερμός της Επανάστασης” στο οποίο ξεκαθάριζε τις αναρχικές ιδέες του. Όταν θα ξεσπάσει η Πολωνική επανάσταση το 1863 μπάρκαρε για να πάει να συμμετάσχει αλλά δεν τα κατάφερε να φτάσει. Βρέθηκε στην Σουηδία και μετά έζησε για 4 χρόνια στην Ιταλία όπου συνέχισε να γράφει κείμενα περί ενός οικουμενικού αναρχισμού. Το 1868, εγκατεστημένος στη Γενεύη, πήρε μέρος στην Πρώτη Διεθνή, μια ομοσπονδία κομμάτων της εργατικής τάξης. Ήρθε σε ρήξη με τον Μαρξ και το 1872 ο Μαρξ θα καταφέρει τη διαγραφή του Μπακούνιν και των αναρχικών του από τη Διεθνή. Με το “Κρατισμός και Αναρχία” που έγραψε τον επόμενο χρόνο ο αναρχισμός του Μπακούνιν παίρνει την τελική του μορφή, ως αντίθεση στον κομμουνισμό του Μαρξ. Έζησε τα επόμενα χρόνια μέσα σε μεγάλη φτώχια καθώς είχε σπαταλήσει όλη την περιουσία του και ζούσε με την γυναίκα του αποκλειστικά από την συνδρομή φίλων. Συνέχισε να γράφει και να κυκλοφορεί προκηρύξεις και να καλεί σε εξέγερση μέχρι τέλους. Το οποίο ήρθε στις 1 Ιουλίου του 1876 σε νοσοκομείο της Βέρνης.

Μπακούνιν αποσπάσματα