(3 επιλεγμένα αποσπάσματα)
«mετάφραση από το ιταλικό πρωτότυπο»

1.

Έχει τρεις Πρίγκιπες στο πλευρό του: τον Pon, τον Sin και τον Mor, που σημαίνουν Δύναμη, Σοφία και Αγάπη.

Η Δύναμη ασχολείται με τους πολέμους και την ειρήνη και με την τέχνη του πολέμου· είναι ανώτατη στον πόλεμο, χωρίς όμως να βρίσκεται πάνω από τον Ήλιο, και φροντίζει για τους αξιωματικούς, τους πολεμιστές, τους στρατιώτες, τα πολεμοφόδια, τις οχυρώσεις και τις επιθέσεις.

Η Σοφία ασχολείται με όλες τις επιστήμες, καθώς και με τους λόγιους και τους άρχοντες των ελευθέριων και μηχανικών τεχνών. Κάτω από αυτήν βρίσκονται τόσοι αξιωματούχοι όσες είναι και οι επιστήμες: ο Αστρολόγος, ο Κοσμογράφος, ο Γεωμέτρης, ο Λογικός, ο Ρήτορας, ο Γραμματικός, ο Ιατρός, ο Φυσικός, ο Πολιτικός και ο Ηθικός φιλόσοφος.

Διατηρεί ένα και μοναδικό βιβλίο που περιέχει όλες τις επιστήμες και το οποίο βάζει ολόκληρο τον λαό να διαβάζει, σύμφωνα με το έθιμο των Πυθαγορείων. Γι’ αυτόν τον λόγο έχει ζωγραφίσει όλες τις επιστήμες πάνω σε όλους τους τοίχους, στα τείχη, εσωτερικά και εξωτερικά.

Στους εξωτερικούς τοίχους του ναού και στα παραπετάσματα, τα οποία κατεβαίνουν όταν γίνονται κηρύγματα ώστε να μη χάνεται η φωνή, κάθε άστρο παριστάνεται στη σωστή του θέση, με τρεις στίχους για το καθένα.


2.

Όλοι ανατρέφονται μαθαίνοντας κάθε τέχνη. Μετά την ηλικία των τριών ετών, τα παιδιά μαθαίνουν τη γλώσσα και το αλφάβητο από τους τοίχους, χωρισμένα σε τέσσερις ομάδες· τέσσερις ηλικιωμένοι άνδρες τα καθοδηγούν και τα διδάσκουν και έπειτα τα βάζουν να παίζουν και να τρέχουν για να δυναμώσουν. Παραμένουν ξυπόλυτα και με άκοπα μαλλιά μέχρι την ηλικία των επτά ετών και οδηγούνται στα εργαστήρια των τεχνών — στους ράφτες, στους ζωγράφους, στους χρυσοχόους και ούτω καθεξής — ώστε να παρατηρούνται οι κλίσεις τους.

Μετά την ηλικία των επτά ετών παρακολουθούν όλοι μαθήματα φυσικών επιστημών· υπάρχουν τέσσερις δάσκαλοι για το ίδιο μάθημα και μέσα σε τέσσερις ώρες και οι τέσσερις ομάδες έχουν ολοκληρώσει τη σειρά τους, ενώ κάποιοι ασκούν το σώμα τους ή προσφέρουν δημόσιες υπηρεσίες και οι υπόλοιποι παρακολουθούν το μάθημα.

Στη συνέχεια όλοι καταπιάνονται με τα μαθηματικά, την ιατρική και άλλες επιστήμες και υπάρχει συνεχής συζήτηση και ανταγωνισμός μεταξύ τους. Έπειτα γίνονται αξιωματούχοι στην επιστήμη στην οποία σημειώνουν τη μεγαλύτερη πρόοδο ή στη μηχανική τέχνη, αφού κάθε τέχνη έχει τον δικό της δάσκαλο.

Πηγαίνουν επίσης στην ύπαιθρο για να μαθαίνουν μέσα από την εργασία και τη φροντίδα των ζώων. Και εκείνος θεωρείται ο ευγενέστερος που μαθαίνει τις περισσότερες τέχνες και τις ασκεί καλύτερα. Γι’ αυτό γελούν μαζί μας, επειδή εμείς θεωρούμε τους τεχνίτες κατώτερους και αποκαλούμε ευγενείς εκείνους που δεν έχουν μάθει καμία τέχνη, παραμένουν αδρανείς και κρατούν τόσους υπηρέτες στην αργία και την τρυφή, προς καταστροφή της πολιτείας.


3.

Κανείς δεν θεωρεί ταπεινωτικό να υπηρετεί στο τραπέζι, στην κουζίνα ή οπουδήποτε αλλού· αντίθετα, το θεωρούν μάθηση. Λένε ότι είναι εξίσου τιμητικό για το πόδι να περπατά όσο για το μάτι να βλέπει. Έτσι, όποιος αναλαμβάνει οποιοδήποτε καθήκον το εκτελεί ως κάτι εξαιρετικά τιμητικό, και δεν έχουν δούλους, επειδή επαρκούν για τον εαυτό τους, και μάλιστα με το παραπάνω.

Εμείς όμως δεν είμαστε έτσι: στη Νάπολη υπάρχουν περίπου τριακόσιες χιλιάδες άνθρωποι και λιγότεροι από πενήντα χιλιάδες εργάζονται. Αυτοί υφίστανται μεγάλη κακουχία και εξαντλούνται, ενώ εκείνοι που μένουν αδρανείς διαφθείρονται από την αργία, την απληστία, τη λαγνεία και την τοκογλυφία. Διαφθείρουν και πολλούς άλλους, κρατώντας τους σε υποτέλεια και φτώχεια ή κάνοντάς τους συμμέτοχους στις κακίες τους, με αποτέλεσμα να παραμελείται η δημόσια υπηρεσία και η γεωργία, η στρατιωτική υπηρεσία και οι τέχνες να μπορούν να ασκούνται μόνο άσχημα και με μεγάλη δυσκολία.

Ανάμεσά τους όμως, επειδή τα αξιώματα, οι τέχνες και οι εργασίες κατανέμονται σε όλους, κανείς δεν χρειάζεται να εργάζεται περισσότερο από τέσσερις ώρες την ημέρα. Όλο τον υπόλοιπο χρόνο τον περνούν μαθαίνοντας μέσα από το παιχνίδι, τη συζήτηση και την ανάγνωση· διδάσκουν περπατώντας, πάντοτε χωρίς κόπο και με χαρά.

Ούτε χρησιμοποιούν παιχνίδια που παίζονται καθιστοί, όπως το σκάκι, τα χαρτιά ή παρόμοια παιχνίδια, αλλά παιχνίδια με μπάλα, πάλη, ρίψη ακοντίου, βελών και αρκεβούζιου.