Σπινόζα

Σπινόζα ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
Σπινόζα ΗΘΙΚΗ Οι τελευταίες 2 προτάσεις (από εκδόσεις ΕΚΚΡΕΜΕΣ Mτφ ΕΎΑΓΓΕΛΟΣ ΒΑΝΤΑΡΑΚΗΣ) ΠΡΟΤΑΣΗ 41 Ακόμα κι αν αγνοούσαμε ότι το Πνεύμα μας είναι αιώνιο, ωστόσο θα λαμβάναμε ως πρώτα την Ευσέβεια και τη Θρησκεία και απολύτως όλα όσα αναφέρονται στην Ευψυχία και τη Γενναιοφροσύνη, όπως δείξαμε στο μέρος 4 ΑΠΟΔΕΙΞΗ Το πρώτο και μοναδικό θεμέλιο της αρετής ήτοι του ορθού βίου (κατά το Πόρ της Πρότ. 22 και κατά την Πρότ. 24 του μέρ. 4), είναι να επιζητούμε το όφελόςμας. Για να καθορίσουμε όμως εκείνα που υπαγορεύει ο λόγος ως ωφέλιμα δεν λάβαμε καθόλου υπόψη την αιωνιότητα του Πνεύματος, την οποία γνωρίσαμε μονάχα σε τούτο το μέρος. Παρότι λοιπόν αγνοούσαμε τότε ότι το Πνεύμα είναι αιώνιο, ωστόσο λάβαμε ως πρώτα εκείνα που δείξαμε ότι αναφέρονται στην Ευψυχία και τη Γενναιοφροσύνη και ως εκ τούτου ακόμα κι αν το αγνοούσαμε και τώρα, ωστόσο θα λαμβάναμε ως πρώτες τις ίδιες επιταγές του λόγου, Ο.Ε.Δ. ΣΧΟΛΙΟ Η κοινή πεποίθηση του όχλου φαίνεται να είναι άλλη Διότι α περισσότερα φαίνεται να πιστεύουν ότι είναι ελεύθεροι καθόσον επιτρέπεται να υπακούν στη λαγνεία και ότι εκχωρούν τα δικαιώματά τους καθόσον υποχρεούνται να ζουν σύμφωνα με τις επιταγές του θεϊκού νόμου. Πιστεύουν λοιπόν ότι η Ευσέβεια, η Θρησκεία και απολύτως όλα όσα αναφέρονται στην Ανδρεία της ψυχής είναι άχθη που ελπίζουν να τα αποτινάξουν μετά θάνατον και να παραλάβουν την ανταμοιβή της δουλείας, δηλαδή της Ευσέβειας και της Θρησκείας και δεν καθοδηγούνται μόνο από αυτή την ελπίδα ώστε να ζουν, όσο αντέχει η ισχνότητα και η αδύναμη ψυχή τους, βάσει των επιταγών του θεϊκού νόμου, αλλά επίσης και κυρίως από το φόβο μήπως τιμωρηθούν μετά θάνατον με απαίσια βασανιστήρια κι αν αυτή η Ελπίδα και ο φόβος δεν ενυπήρχαν στους ανθρώπους, αν πίστευαν αντιθέτως ότι τα πνεύματα πεθαίνουν μαζί με το σώμα και ότι δεν απομένει στους πονούντες τους τσακισμένους από το άχθος της Ευσέβειας να ζήσουν περισσότερο, θα παραδίδονταν στην ιδιοσυγκρασία τους, θα ήθελαν να μετρούν τα πάντα σύμφωνα με τη λαγνεία και να υπακούν στην τύχη μάλλον παρά στον εαυτό τους. Πράγματα που δεν μου φαίνονται λιγότερο άτοπα από το αν κάποιος, μη πιστεύοντας ότι μπορεί να τρέφει αιωνίως το σώμα του με καλές τροφές, προτιμούσε μάλλον να χορταίνει με δηλητήρια και ναρκωτικά και βλέποντας ότι το Πνεύμα δεν είναι αιώνιο ήταν αθάνατα, προτιμούσε να είναι άφρονας και να ζει χωρίς τον λόγα πράγματα που είναι τόσο άτοπα ώστε μετά βίας αξίζει να αναφερθούν ΠΡΟΤΑΣΗ 42 Η ευδαιμονία δεν είναι βραβείο της αρετής αλλά η ίδια η αρετή και δεν ευφραινόμαστε από αυτήν επειδή καταστέλλουμε τη λαγνεία αλλά αντιθέτως επειδή ευφραινόμαστε από αυτήν μπορούμε να καταστείλουμε τη λαγνεία, ΑΠΟΔΕΙΞΗ Η ευδαιμονία έγκειται στην Αγάπη προς τον Θεό (κατα την Πρότ. 36 τούτου και το Σχόλιο της), η οποία Αγάπη προέρχεται από το τρίτο γένος γνώσης (κατά το Πόρ, της Πρότ. 32 τούτου) και ως εκ τούτου η Αγάπη αυτή (κατά τις Προτ. 59 και 3 του μέρ. 3) πρέπει να αναφέρεται στο Πνεύμα καθόσον ενεργεί και επομένως (κατά τον Ορ. 8 του μέρ. 4) είναι η ίδια η αρετή, πράγμα που ήταν το πρώτο. Έπειτα, όσο περισσότερο ευφραίνεται το Πνεύμα από αυτή τη θεϊκή Αγάπη ήτοι την ευδαιμονία, τόσο περισσότερο κατανοεί (κατά την Πρότ. 32 τούτου), τουτέστιν (κατά το Πάρ. της Πρότ. 3 τούτου) τόσο μεγαλύτερη δύναμη έχει επί των συναισθηματικών επηρειών και (κατά την Πρότ. 38 τούτου) τόσο λιγότερο πάσχει από συναισθηματικές επήρειες που είναι κακές και ως εκ τούτου από το ότι ευφραίνεται το Πνεύμα από αυτή τη θεϊκή Αγάπη ήτοι την ευδαιμονία έχει την εξουσία να καταστέλλει τη λαγνεία και επειδή η δύναμη του ανθρώπου στο να καταστέλλει τις συναισθηματικές επήρειες έγκειται μόνο στο νου, κανένας δεν ευφραίνεται από την ευδαιμονία επειδή κατέστειλε τις συναισθηματικές επήρειες αλλά αντιθέτως η εξουσία να καταστέλλουμε τη λαγνεία προ έρχεται από την ίδια την ευδαιμονία. Ο.Ε.Δ. ΣΧΟΛΙΟ Ολοκλήρωσα όλα όσα ήθελα να δείξω περί της δύναμης του Πνεύματος επί των συναισθηματικών επηρειών και περί της Ελευθερίας του Πνεύματος. Από όπου γίνεται εμφανές πόσο υπερισχύει ο Σοφός και πόσο δυνατότερος είναι από τον αδαή, ο οποίος ενεργεί μόνο από λαγνεία. Ο αδαής πράγματι, πέρα από το ότι ταράζεται με πολλούς τρόπους από τα εξωτερικά αίτια και δεν κατέχει ποτέ την αληθή ικανοποίηση της ψυ χής, επιπλέον ζει οιονεί χωρίς συνείδηση του εαυτού του, του Θεού και των πραγμάτων και μόλις πάψει να πάσχει, συγχρόνως παύει και να είναι. Ενώ ο σοφός αντιθέτως, καθόσον θεωρείται ως τέτοιος, μετά βίας συγκινείται αλλά έχοντας συνείδηση του εαυτού του, του Θεού και των πραγμάτων με κάποια αιώνια αναγκαιότητα, δεν παύει να είναι ποτέ αλλά κατέχει πάντα την αληθή ικανοποίηση της ψυχής. Αν τώρα η οδός που έδειξα ότι οδηγεί σε αυτά φαίνεται χαλεπότατη, ωστόσο μπορεί να ανακαλυφθεί. Και χαλεπό ασφαλώς πρέπει να είναι αυτό που βρίσκεται τόσο σπάνια. Αν πράγματι η σωτηρία ήταν ευχερής και μπορούσε να βρεθεί χωρίς μεγάλο μόχθο, πώς θα ήταν δυνατόν να παραμελείται σχεδόν από όλους; Αλλά όλα τα λαμπρά είναι τόσο δύσκολα όσο και σπάνια. ΤΕΛΟΣ

ΗΘΙΚΗ

Οι τελευταίες 2 προτάσεις
(από εκδόσεις ΕΚΚΡΕΜΕΣ
Mτφ ΕΎΑΓΓΕΛΟΣ ΒΑΝΤΑΡΑΚΗΣ)

ΠΡΟΤΑΣΗ 41
Ακόμα κι αν αγνοούσαμε ότι το Πνεύμα μας είναι αιώνιο, ωστόσο θα λαμβάναμε ως πρώτα την Ευσέβεια και τη Θρησκεία και απολύτως όλα όσα αναφέρονται στην Ευψυχία και τη Γενναιοφροσύνη, όπως δείξαμε στο μέρος 4

ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Το πρώτο και μοναδικό θεμέλιο της αρετής ήτοι του ορθού βίου (κατά το Πόρ της Πρότ. 22 και κατά την Πρότ. 24 του μέρ. 4), είναι να επιζητούμε το όφελόςμας. Για να καθορίσουμε όμως εκείνα που υπαγορεύει ο λόγος ως ωφέλιμα δεν λάβαμε καθόλου υπόψη την αιωνιότητα του Πνεύματος, την οποία γνωρίσαμε μονάχα σε τούτο το μέρος. Παρότι λοιπόν αγνοούσαμε τότε ότι το Πνεύμα είναι αιώνιο, ωστόσο λάβαμε ως πρώτα εκείνα που δείξαμε ότι αναφέρονται στην Ευψυχία και τη Γενναιοφροσύνη και ως εκ τούτου ακόμα κι αν το αγνοούσαμε και τώρα, ωστόσο θα λαμβάναμε ως πρώτες τις ίδιες επιταγές του λόγου, Ο.Ε.Δ.

ΣΧΟΛΙΟ
Η κοινή πεποίθηση του όχλου φαίνεται να είναι άλλη Διότι α περισσότερα φαίνεται να πιστεύουν ότι είναι ελεύθεροι καθόσον επιτρέπεται να υπακούν στη λαγνεία και ότι εκχωρούν τα δικαιώματά τους καθόσον υποχρεούνται να ζουν σύμφωνα με τις επιταγές του θεϊκού νόμου. Πιστεύουν λοιπόν ότι η Ευσέβεια, η Θρησκεία και απολύτως όλα όσα αναφέρονται στην Ανδρεία της ψυχής είναι άχθη που ελπίζουν να τα αποτινάξουν μετά θάνατον και να παραλάβουν την ανταμοιβή της δουλείας, δηλαδή της Ευσέβειας και της Θρησκείας και δεν καθοδηγούνται μόνο από αυτή την ελπίδα ώστε να ζουν, όσο αντέχει η ισχνότητα και η αδύναμη ψυχή τους, βάσει των επιταγών του θεϊκού νόμου, αλλά επίσης και κυρίως από το φόβο μήπως τιμωρηθούν μετά θάνατον με απαίσια βασανιστήρια κι αν αυτή η Ελπίδα και ο φόβος δεν ενυπήρχαν στους ανθρώπους, αν πίστευαν αντιθέτως ότι τα πνεύματα πεθαίνουν μαζί με το σώμα και ότι δεν απομένει στους πονούντες τους τσακισμένους από το άχθος της Ευσέβειας να ζήσουν περισσότερο, θα παραδίδονταν στην ιδιοσυγκρασία τους, θα ήθελαν να μετρούν τα πάντα σύμφωνα με τη λαγνεία και να υπακούν στην τύχη μάλλον παρά στον εαυτό τους. Πράγματα που δεν μου φαίνονται λιγότερο άτοπα από το αν κάποιος, μη πιστεύοντας ότι μπορεί να τρέφει αιωνίως το σώμα του με καλές τροφές, προτιμούσε μάλλον να χορταίνει με δηλητήρια και ναρκωτικά και βλέποντας ότι το Πνεύμα δεν είναι αιώνιο ήταν αθάνατα, προτιμούσε να είναι άφρονας και να ζει χωρίς τον λόγα πράγματα που είναι τόσο άτοπα ώστε μετά βίας αξίζει να αναφερθούν

ΠΡΟΤΑΣΗ 42
Η ευδαιμονία δεν είναι βραβείο της αρετής αλλά η ίδια η αρετή και δεν ευφραινόμαστε από αυτήν επειδή καταστέλλουμε τη λαγνεία αλλά αντιθέτως επειδή ευφραινόμαστε από αυτήν μπορούμε να καταστείλουμε τη λαγνεία,

ΑΠΟΔΕΙΞΗ
Η ευδαιμονία έγκειται στην Αγάπη προς τον Θεό (κατα την Πρότ. 36 τούτου και το Σχόλιο της), η οποία Αγάπη προέρχεται από το τρίτο γένος γνώσης (κατά το Πόρ, της Πρότ. 32 τούτου) και ως εκ τούτου η Αγάπη αυτή (κατά τις Προτ. 59 και 3 του μέρ. 3) πρέπει να αναφέρεται στο Πνεύμα καθόσον ενεργεί και επομένως (κατά τον Ορ. 8 του μέρ. 4) είναι η ίδια η αρετή, πράγμα που ήταν το πρώτο. Έπειτα, όσο περισσότερο ευφραίνεται το Πνεύμα από αυτή τη θεϊκή Αγάπη ήτοι την ευδαιμονία, τόσο περισσότερο κατανοεί (κατά την Πρότ. 32 τούτου), τουτέστιν (κατά το Πάρ. της Πρότ. 3 τούτου) τόσο μεγαλύτερη δύναμη έχει επί των συναισθηματικών επηρειών και (κατά την Πρότ. 38 τούτου) τόσο λιγότερο πάσχει από συναισθηματικές επήρειες που είναι κακές και ως εκ τούτου από το ότι ευφραίνεται το Πνεύμα από αυτή τη θεϊκή Αγάπη ήτοι την ευδαιμονία έχει την εξουσία να καταστέλλει τη λαγνεία και επειδή η δύναμη του ανθρώπου στο να καταστέλλει τις συναισθηματικές επήρειες έγκειται μόνο στο νου, κανένας δεν ευφραίνεται από την ευδαιμονία επειδή κατέστειλε τις συναισθηματικές επήρειες αλλά αντιθέτως η εξουσία να καταστέλλουμε τη λαγνεία προ έρχεται από την ίδια την ευδαιμονία. Ο.Ε.Δ.

ΣΧΟΛΙΟ
Ολοκλήρωσα όλα όσα ήθελα να δείξω περί της δύναμης του Πνεύματος επί των συναισθηματικών επηρειών και περί της Ελευθερίας του Πνεύματος. Από όπου γίνεται εμφανές πόσο υπερισχύει ο Σοφός και πόσο δυνατότερος είναι από τον αδαή, ο οποίος ενεργεί μόνο από λαγνεία. Ο αδαής πράγματι, πέρα από το ότι ταράζεται με πολλούς τρόπους από τα εξωτερικά αίτια και δεν κατέχει ποτέ την αληθή ικανοποίηση της ψυ χής, επιπλέον ζει οιονεί χωρίς συνείδηση του εαυτού του, του Θεού και των πραγμάτων και μόλις πάψει να πάσχει, συγχρόνως παύει και να είναι. Ενώ ο σοφός αντιθέτως, καθόσον θεωρείται ως τέτοιος, μετά βίας συγκινείται αλλά έχοντας συνείδηση του εαυτού του, του Θεού και των πραγμάτων με κάποια αιώνια αναγκαιότητα, δεν παύει να είναι ποτέ αλλά κατέχει πάντα την αληθή ικανοποίηση της ψυχής. Αν τώρα η οδός που έδειξα ότι οδηγεί σε αυτά φαίνεται χαλεπότατη, ωστόσο μπορεί να ανακαλυφθεί. Και χαλεπό ασφαλώς πρέπει να είναι αυτό που βρίσκεται τόσο σπάνια. Αν πράγματι η σωτηρία ήταν ευχερής και μπορούσε να βρεθεί χωρίς μεγάλο μόχθο, πώς θα ήταν δυνατόν να παραμελείται σχεδόν από όλους; Αλλά όλα τα λαμπρά είναι τόσο δύσκολα όσο και σπάνια.

ΤΕΛΟΣ