|
Φιλόθεος Φάρος ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ |
|---|
π. ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΦΑΡΟΣ & ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΙΓΑΛΟΣ
αποσπάσματαΚαθώς έρχεται η μέση ηλικία, αρχίζει να γίνεται αισθητή η υπερένταση και μικρές ρωγμές στο σύστημα αμυνών της προσωπικότητας κάνουν την εμφάνισή τους. Ένας ικανός και επιτυχημένος επιχειρηματίας μπορεί μετά τα σαράντα να ανησυχεί παραμένοντας άγρυπνος τη νύχτα για κάποιο πρόβλημα της επιχείρησης, που είναι απολύτως ικανός να αντιμετωπίσει, και αγχωμένος την φαντάζεται χρεοκοπημένη. Όταν έλθει ή ημέρα, χρησιμοποιεί την επιδεξιότητες του και την εμπειρία του και λύνει το πρόβλημα. Αλλά έχει γίνει εμφανές ότι βαθιά μέσα του ένα μέρος της προσωπικότητάς του αισθάνεται φοβισμένο, ανίκανο να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες, τρομοκρατημένο από το περιβάλλον του και γενικά πολύ λιγότερο ικανό να αντιμετωπίσει τη ζωή απ' ό,τι είναι πραγματικά. Κάποιοι άνθρωποι μπορεί ακόμη να βασανίζονται από ένα πλήθος ανήσυχων αμφιβολιών και φόβων για την ικανότητά τους να κάνουν ή να αντιμετωπίσουν κάτι ακόμη και όταν έχουν ήδη αρχίσει να το κάνουν ή να το αντιμετωπίζουν με πολλή επιτυχία. Όμως ίσως ή κοινωνία μας σήμερα να παραβλέπει το γεγονός ότι δεν είναι μόνο η απόρριψη και η αδιαφορία των γονέων κατά την νηπιακή ή και παιδική ηλικία που δημιουργεί τις προσωπικότητες αυτών των φοβισμένων και χωρίς αυτοπεποίθηση ενηλίκων οι οποίοι βασανίζονται σέ όλη τους τη ζωή, χωρίς ίσως να το συνειδητοποιούν από εσωτερικά βαθιά κρυμμένα αλλά ενεργά συναισθήματα άγχους και ανεπάρκειας. Είναι και ή υπερπροστασία πού δημιουργεί ανθρώπους μαλθακούς, άνευρους, πλαδαρούς και καθόλου προετοιμασμένους να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα μιας ζωής που, ίσως ευτυχώς, δεν είναι, δεν ήταν και δεν θα είναι ποτέ όπως ο καθένας θα την επιθυμούσε, που έχει δυσκολίες και αντιξοότητες, κάποτε τραγικές, όπως η αρρώστια, οι αναπηρίες, τα ατυχήματα, οι φυσικές καταστροφές, ή γέννηση ενός αυτιστικού ή καθυστερημένου παιδιού, ο θάνατος και απειράριθμα άλλα, τα οποία για να μπορεί να τα αντιμετωπίσει ένας άνθρωπος χωρίς να τον απελπίσουν, να το καταβάλουν ή να τον εξοντώσουν χρειάζεται να είναι αρκετά σκληραγωγημένος. Όταν όμως όχι μόνο δεν έχει γίνει κάτι τέτοιο αλλά μια εντελώς παράλογη υπερπροστατευτική ανατροφή έχει δημιουργήσει ένα άτομο ανίκανο να υποφέρει έστω και μιας στιγμής δυσφορία, τότε όταν το άτομο αυτό, συνήθως στην εφηβεία, θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει τη σκληρή πραγματικότητα, αναπότρεπτα θα καταληφθεί συχνότερα ανεπίγνωστα από πανικό και θα προσπαθήσει να αναπτύξει κάποιες άμυνες που πολύ σπάνια είναι λειτουργικές και πιο συχνά είναι υπεραναπληρωτικές, όπως είναι επιθετικότητα και ή βία . Γ' αυτό δεν είναι παράξενο που τέτοια άτομα δηλώνουν ότι μεγάλωσαν σε μια καλή οικογένεια. Χρειάζεται πολλή ωριμότητα για να κατανοήσει κανείς ότι μια υπερπροστατευτική οικογένεια είναι μια άκρως δυσλειτουργική και εξαιρετικά επικίνδυνη οικογένεια. Όμως ο ανώριμος και ανυποψίαστος αυτή την οικογένεια την θεωρεί ως μια οικογένεια με αγάπη. [….] Η μέση ηλικία, από την πνευματική και κυρίως προσωπική πλευρά, δεν είναι αναγκαστικά ή αναπότρεπτα μία περίοδος στασιμότητας και οπισθοδρόμησης. Το προοδευτικό έργο της μέσης ηλικίας είναι η επίτευξη μιας ουσιαστικής κατανόησης της ζωής με όρους που θα αποτελεί επίσης προσφορά και βοήθεια στους άλλους. Είτε το αποκαλούμε αυτό κατάκτηση σοφίας είτε πνευματική εμπειρία είτε απλό συμβιβασμό με τις πραγματικότητες της ζωής με διορατικότητα και επίγνωση, και είτε επιτύχουμε είτε αποτύχουμε σ’ αυτό το έργο, αυτό είναι που δίνει νόημα στη ζωή σ’ αυτή την περίοδο. Στην πραγματικότητα αυτό από πολλές απόψεις κάνει αυτή την περίοδο σημαντικότερη από τις άλλες, γιατί είναι η περίοδος που η ζωή μας πρέπει και μπορεί να φθάσει στην πληρέστερη καρποφορία της σε προσωπική εμπειρία. Χωρίς αυτό, ό,τι συνέβη προηγουμένως θα είναι ανολοκλήρωτο. […] Στην πραγματικότητα, στο ποσοστό που η ωρίμανση της προσωπικότητας δεν πραγματοποιείται, το υποκατάστατο της υλιστικής επιτυχίας τείνει να κάνει τη ζωή όλο και περισσότερο επιδερμική, ρηχή και χυδαία. Όσο είμεθα προσεκτικοί να προστατεύσουμε τον εαυτό μας ενάντια σε οποιοδήποτε ιδανικό που χρησιμοποιεί την ενδοσκόπηση για να αρνείται τον κόσμο, για το δεύτερο μισό της ζωής, και ταυτόχρονα είμεθα προσεκτικοί να αναγνωρίσουμε ότι η καλή επαφή με τις πραγματικότητες της καθημερινής μας ζωής είναι τόσο σημαντική στη μέση ηλικία όσο και σε κάθε άλλη περίοδο της ζωής, μπορούμε να πούμε ότι οι αξίες αυτού που μόνο πνευματική ζωή μπορούμε να αποκαλούμε θα γίνουν όλο και περισσότερο κυρίαρχες. [….] Το άτομο που όταν ήταν παιδί οι γονείς του δεν αναγνώρισαν τη μοναδικότητά του και δεν του επέτρεψαν να αναπτύξει πρωτοβουλίες και να αντιμετωπίσει μόνο του χωρίς τη βοήθειά τους τις ευθύνες της ζωής ανάλογα με την ηλικία του, ως ενήλικος θα έχει μειωμένη αυτοεκτίμηση και μειωμένη δυνατότητα να είναι ένα ανεξάρτητο άτομο. Ένα τέτοιο άτομο ως ενήλικος συνεχίζει να παραμένει στο πατρικό σπίτι. Και όταν παντρευτεί, εξακολουθεί να είναι πολύ στενά περιπλεγμένος στη ζωή των γονέων του: [….] Είτε πηγαίνει να μείνει μ' αυτούς, είτε φέρνει εκείνους στο σπίτι του, είτε μένει στο διπλανό σπίτι, ή την ίδια πολυκατοικία, ακόμη και στον ίδιο όροφο και βρίσκεται γενικά τόσο συχνά μαζί τους, ώστε να είναι δύσκολο να κάνει κανείς τη διάκριση ανάμεσα στο δικό του σπίτι και το σπίτι των γονέων του. Αυτού του είδους οι οικογένειες είναι συχνά έντονα αντικοινωνικές, αν και καταφέρνουν να κρύβουν την αντικοινωνικότητά τους αρκετά καλά, και χαρακτηρίζονται από μια έντονη συναισθηματικά αιμομικτική διάθεση. Θέλουν να ικανοποιούν όλες τις ανάγκες μεταξύ τους και αποφεύγουν συστηματικά την ουσιαστική ανάμιξη με οποιονδήποτε έξω από το στενό οικογενειακό τους περιβάλλον. |