| ΙΒΑΝ ΠΑΒΛΟΦ ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ |
|---|
ΙΒΑΝ ΠΑΒΛΟΦΟ Παβλόφ είχε ξεκινήσει να μελετά τις συμπεριφορές των σκυλιών καισυγκεκριμένα τη διαδικασία της πέψης όταν παρατήρησε πως όταν έβαζεκρέας κοντά στο στόμα τους όταν ήταν πεινασμένα, άρχιζαν να εκκρίνουνσάλιο. Αυτή η αντίδραση των σκυλιών στην εμφάνιση του κρέατοςσυνέβαινε αυτόματα χωρίς να χρειαστεί κάποια συγκεκριμένη εκπαίδευση.Γι’ αυτό αναφέρεται ως ανεξάρτητη αντίδραση και συνεπώς το κρέας ωςανεξάρτητο ερέθισμα. Ο Παβλόφ αποφάσισε να βάλει στη θέση τουκρέατος ένα άλλο ουδέτερο ερέθισμα, ένα κουδούνι, το οποίο από μόνοτου δεν προκαλούσε έκκριση σάλιου. Όταν συνδύασε ωστόσο τοκουδούνισμα με την τροφή, χτυπώντας ένα κουδούνι όποτε τάιζε τα σκυλιά,μετά από κάποιο διάστημα, ο ήχος του κουδουνιού από μόνος τουυποκινούσε την αντίδραση που κανονικά προκαλούσε η τροφή. Τα σκυλιάσυνέδεσαν τον ήχο με το φαγητό και τα σάλια τους έτρεχαν ακούγοντας τοκουδούνι ακόμα και όταν δεν υπήρχε τροφή. Η ιστορία που επικράτησεαναφέρει ότι ο Παβλόφ χρησιμοποιούσε κουδούνια, στην πραγματικότηταχρησιμοποίησε μετρονόμους, αρμόνιο, buzzer και ηλεκτρικά σοκ.Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όπως ο σκύλος, έτσι και ο άνθρωποςμπορεί να συνδέει τεχνητά ερεθίσματα με ενστικτώδεις λειτουργίες τουοργανισμού του.Ο Παβλόφ εισήγαγε τη θεωρία της κλασικής εξαρτημένηςμάθησης (Pavlovian η Respondent Conditioning), μια μορφή συνειρμικήςμάθησης, η οποία περιλαμβάνει την παρουσίαση ενός ουδέτερου και ενός σημαντικού ερεθίσματος. Το ερέθισμα θεωρείται ουδέτερο όταν δεν έχει ωςαποτέλεσμα κάποια εμφανή συμπεριφορά (απάντηση) από τον υπόδιερεύνηση οργανισμό. Ο Παβλόφ αναφέρεται σε αυτό ως εξαρτημένοερέθισμα. Αντίθετα, η παρουσίαση των σημαντικών ερεθισμάτωναναγκαστικά διεγείρει μια φυσική, συχνά ανακλαστική, απάντηση. Αυτούτου είδους το ερέθισμα και την αντίστοιχη απάντηση ο Παβλόφ ονομάζειανεξάρτητο ερέθισμα και ανεξάρτητη απάντηση. Αν τα ουδέτερα και ταανεξάρτητα ερεθίσματα συνδέοντα επανειλημμένα, τα δυο ερεθίσματαγίνονται συνειρμικά και ο οργανισμός αρχίζει να παράγει μίασυμπεριφορική απάντηση –την αποκάλεσε εξαρτημένη απόκριση- ακόμηκαι στα ουδέτερα ερεθίσματα. Η κλασική εξαρτημένη μάθηση έχει αποδειχθεί σε πολλά είδη και μεδιάφορες μεθοδολογίες. Οι προοπτικές της θεωρίας είναι τεράστιες, οιχρήσεις της μπορούν να γενικευτούν σε πολλούς τομείς της ανθρώπινηςδράσης: από τις επιθυμίες και τα συναισθήματα μέχρι την παιδαγωγική, τησυμβουλευτική και την ομιλούσα θεραπεία, όπως αποκαλούσαν αρχικά τηνψυχολογία. Ο Παβλόφ εν αγνοία του είχε εισβάλει δυναμικά στηννεοσύστατη επιστήμη, εισάγοντας τον κλάδο της πειραματικής ψυχολογίαςκαι του συμπεριφορισμού με τα πειράματα του. |