ΜΑΡΙΟΣ ΠΛΩΡΙΤΗΣ

ΜΑΡΙΟΣ ΠΛΩΡΙΤΗΣ ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Από το 1974 μέχρι το 2006, ο Μάριος Πλωρίτης δημοσίευε κάθε Κυριακή στο BHMA μια υποδειγματική «δοκιμιακή επιφυλλίδα» για πληθώρα θεμάτων διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων. Οι επιφυλλίδες του έχουν εκδοθεί απο το Ίδρυμα της βουλής σε δύο τόμους . Η πρώτη επιφυλλίδα που ακολουθεί, δημοσιεύτηκε στις 17/12/1989, ως απάντηση σε συνέντευξη του τέως βασιλεα, ο οποίος ισχυριζόταν πως έπρεπε να επιστρέψει και να σώσει ως βασιλιάς την χώρα. Η δεύτερη δημοσιεύτηκε στις 26.05.1991
ΜΑΡΙΟΣ ΠΛΩΡΙΤΗΣ ΒΡΙΚΟΛΑΚΕΣ (17-12-89) EΠΙΤΕΛΟΥΣ! Στα πολλαπλά, πολύπλοκα και πολυστέναχτα προβλήματά μας βρέθηκε λύση, θαυμαστή: η εξ ύψους βασιλική βοήθεια! Και μάλιστα, χωρίς να τη ζητήσουμε καν - προσφέρθηκε γενναιόδωρα απ' τον ίδιο, με την πολύ καταδεκτι κή συνέντευξή του στους Τάιμς της Νέας Υόρκης (10.12.89 ) . Έτσι, και η δική μας αξιοπρέπεια διατηρείται αλώβητη και η βασιλική μεγαλοπρέπεια τηρείται ακέραιη. Άλλωστε, η ηγεμονική αυτή χειρονομία δεν πρέπει διόλου να μας ξαφνιάσει: ήταν αναμενόμενη και απόλυτα συνεπής με το «σύστημα ιδεών» και τις ορέξεις των Γλιξβούργων, αλλά και των εστεμμένων γενικότερα. Πριν από 15 ακριβώς χρόνια, την αμέσως μετά το δημοψήφισμα της 8.12.1975, Κυριακή, γράφαμε σ' αυτή τη στήλη: «...Μη γελιόμαστε: τόσο ο έκπτωτος όσο και οι οπαδοί του, δεν θα καταθέσουν τα όπλα, δεν θα υποταχθούν στην απόφαση της πλειοψηφίας, δεν θα παραδεχθούν ποτέ πως "ετερματίσθη οριστι κώς η εκκρεμότης τον πολιτειακού (όπως, σωστά, είπε ο Πρωθυ πουργός κ. Καραμανλής). Ίσα ίσα, θα διατηρούν πάντα την ελπίδα μιας υποτροπής της βασιλικής γάγγραινας ("Θα Τον χρειασθείτε πάλι", λένε. “Κι ο Κωνσταντίνος -ο πρώτος- και ο Γεώργιος Β' διώχτηκαν, μα ξαναγύρισαν”. Ξεχνάνε, βέβαια, να προσθέσουν πως, “ξαναγυρίζοντας", ο πρώτος μας χάρισε τη Μικρασιατική καταστροφή κι ο δεύτερος το όνειδος της 4ης Αυγούστου)». Ουρανόσταλτη ευκαιρία για την «υποτροπή» (νόμισαν πως) τους πρόσφερε όχι μόνο η 15η επέτειος του Δημοψηφίσματος, αλλά και, προπάντων, η πολιτικο-οικονομική κρίση που περνάει η χώρα. Ο κ. Γ. Ράλλης είχε πει πως «μόνο σε περίπτωση εθνικής συμφοράς» μπορεί ν' ανακινηθεί θέμα παλινόρθωσης του τέως. Και ο καραδοκών τέως μας, σαν καλός λύκος, πίστεψε πως έφτασε η ώρα να «χαρεί» από την «αναμπουμπούλα» μας . Σκοτώνεται, λοιπόν, να μας «βοηθήσει» -με το αζημίωτο, πάντα-, για να μας «δώσει μια μεγαλύτερη αίσθηση στόχων και ενότητας» και να μας χαράξει «κατεύθυνση», που θα οικοδομήσει «το μέλλον» μας! Διαθέτει, άλλωστε, όλα τα εφόδια, για να πραγματώσει αυτή την έφοδο. Και δεν έχουμε καμιάν αμφιβολία πως θ' ανταποκρι θεί θαυμάσια στον ρόλο που ορέγεται: Θα μας εξασφαλίσει σίγουρα την άψογη λειτουργία του δη μοκρατικού πολιτεύματος - όπως την εξασφάλισε με το πραξικόπημά του της 15.7.Ι965, την αποπομπή του νόμιμου Πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου και τη χάλκευση πέντε (5) βασιλικών κυβερνήσεων. Διαπράττοντας έτσι -κατά τον κορυφαίο πολιτειολόγο, αείμνηστο καθηγητή Jean Meynaud και πάμπολλους άλλους- «κατάφωρη παραβίαση του Συντάγματος»'. Θα σφυρηλατήσει την εθνική μας ενότητα όπως την σφου ρηλάτησε με την ύλη πολιτεία του και με το πραξικόπημά του, χωρίζοντας τους Έλληνες σε «μιάσματα» και «προδότες» απ' τη μια, και σε «εθνικόφρονες-αλλόφρονες» απ' την άλλη. Αντά ξιος διάδοχος, άλλωστε, του παππού του και συνονόματου του, που έγινε αιτία να διχασθούμε για 30 ολόκληρα χρόνια. Θα μας σώσει από την κρίση – όπως μας έσωσε και τον Απρίλη του 1967, όταν βοηθούσε κι ευλογούσε έκθυμα τους ένστολους «σωτήρες» μας, υπογράφοντας τα διατάγματά τους για «αναστολή άρθρων του Συντάγματος» και για «σύσταση εκτάκτων στρατοδικείων». Συνεπής, άλλωστε κι εδώ, θυμάται τώρα «από σπόντα» το πελώριο έγκλημα της Δικτατορίας -που αυτός την προετοίμασε και την στερέωσε με την υπογραφή του- για να πει με πολύ τακτ: «Δυστυχώς αυτά τα πράγματα συμβαίνουν (όπως τα τροχαία ατυχήματα). Υπάρχει πάντα η ελπίδα ότι τέτοια πράγματα δεν θα συμβούν και ότι θα υπερισχύσει πάντα η πολιτική της συναίνεσης». Ήγουν, αν δεν υπάρξει «συναίνεση» σ' αυτά που Εγώ θα επιθυμώ, τότε μπορεί να ξανασυμβούν «αυτά τα πράγματα», με κάποιους άλλους εκτελεστές, οπότε και πάλι εσείς θα φταίτε - δυστυχώς! Θα μας βγάλει -λέει- από την «ακινησία» όπου έχουμε περιπέσει και που «σημαίνει οπισθοδρόμηση»- δηλαδή, θα μας δώσει «κίνηση» με κάποιο άλλο στρατιωτικό) «κίνημα», όπου η δυναστεία του έχει ειδικευθεί πάππου προς πάππου. Ο κορν φαίος ιστορικός Παύλος Καρολίδης λ.χ., αν και φιλοβασιλικής, δεν δίσταζε να παραδεχθεί πως, στην περίοδο της εξορίας του Κωνσταντίνου (του πρώτου) (1917-1920), «δέκα τουλάχιστον στάσεις επεκκίνησαν εις τον στρατόν οι εδώ, βασιλικοί οπαδοί, την επιδείξει του εν Ελβετία περιβάλλοντος του βασιλέως». Θα καταργήσει -λέει- την «ρευστότητας που επικρατεί στην Ελλάδα. Και είναι βέβαια, άκρως ειδικός, αφού η δυναστεία του, όπως και όλοι οι ομόλογοί του, ένα «χόμπυ» έχουν: το «ρευστό». Θα μας ανοίξει τα μάτια ώστε να ξεκαθαρίσουμε το ρόλο που (κα παίξει η Ελλάδα σ' αυτές τις συμμαχίες» (ΕΟΚ και ΝΑΤΟ). «Φυσικά», με τον παραδοσιακό τρόπο που τόσο καλά ξέρεις την υποτέλεια και την ξενοδουλία, που χάρισε στους προγόνους του και στον ίδιον, τον επίζηλο και αποδοτικότατο ρόλο του τοπο τηρητή της Αγγλίας, της Γερμανίας ή των ΗΠΑ. Με αποτέλεσμα -όπως έγραφε ο Γεώργιος Φιλάρετος πριν από 90 χρόνια- η ξενοκρατία και η βασιλεία (να ) καταβιβρώσκουν τον ελληνικόν λαόν ιδού διατί χαρακτηρίζομεν αυτάς δημοβόρους, λαοβό ρους». Εβδομήντα πέντε χρόνια αργότερα, ο φιλοβασιλικός Αμερικανός δημοσιογράφος C. Sulzberger έγραφε για τον θείο του τέως, Γεώργιο Β': «Φαίνεται να θεωρεί την Ελλάδα σαν δυνητική περίπτωση για εκμετάλλευση από την (αμερικανική εταιρεία) Μόργκαν και Σία». Θα θεραπεύσει, τέλος, τα πολιτικά και κοινωνικά μας ήθη, διδάσκοντάς μας άτεγκτη φιλαλήθεια - αφού, άλλωστε, η Αλή θεια είναι εξ αίματος γαλανού συγγενής του: «άνασσα (βασίλισσα) αλήθεια», δεν την προσφωνούσε ο Πίνδαρος; Και δείγμα της διδαχής του και της διαγωγής του, η διαβεβαίωση του πως οι απόψεις του στηρίζονται σε εκτιμήσεις που είχε από «επαφές με εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες, που επισκέφθηκαν το Λονδίνο την τελευταία δεκαετία», ικετεύοντας τη βοήθεια της ευηθείας του. Και ακόμα τρανότερο δείγμα, ο ισχυρισμός του πως «κατά καιρούς είχε συζητήσεις με όλους τους αρχηγούς (κομμάτων), συμπεριλαμβανομένων και των κομμουνιστών». Αν, τώρα, όλα τα κόμματα διαψεύσανε αυτές τις «επαφές», δεν έχει καμιά σημασία: τα εσκεμμένα κομματικά ψέματα θα πιστέψουμε ή τα εστεμμένα τοιαύτα; Δεν δεχόμαστε, φυσικά, την «οικογενειακή ευθύνη». Αλλά η ιστορική πείρα μας έχει μάθει πως κοινά είναι τα ευγενή χαρακτηριστικά όλων των δυναστειών και των δυναστών και πως, ειδικά στην Γλιξβούργεια, «τό, πάει το βασίλειο», «Ως απόλυτος μονάρχης» κυβερνούσε μέχρι το 1875 ο Γεώργιος Α', «ο μέγιστος των ρουσφετολόγων» και «παραίτιος της καταστροφής όλων των καλών νόμων», κατά τον Χαρίλαο Τρικούπη". «Ελέω Θεού βασιλέα», οραματιζόταν τον εαυτό του ο αρχιτέκτονας του Διχασμού, ο Κωνσταντίνος (ο παλαιός), και ο ίδιος αποκαλούσε τις φιλογερμανικές ενέργειές του «αυτόχρημα εσχάτην προδοσίαν». «Εστεμμένον φελλόν», ονόμαζε ο Γ.Α. Βλάχος τον Γεώργιο B", ενώ ο αυτός Sulzberger έγραφε διά τον αυτόν «άνακτα»; «Κάθε φορά που μιλώ μαζί του, μου δίνει την εντύπωση ενός ευχάριστου ηλίθιου, δίχως κανένα ενδιαφέρον για την Ελλάδα, το λαό της και την πολιτική της». Και, φυσικά, οι διάδοχοί τους, Παύλου και Κωνσταντίνου, στάθηκαν αντάξια βλαστάρια τους, καθ' όλα και δι' όλα... Όλα αυτά είναι πολύ γνωστά, ακόμα και στους στιλβωτές των βασιλικών υποδημάτων. Αλλ' ακόμα πιο γνωστή είναι η αλήθεια του στίχου που έγραψε πριν έναν αιώνα ο σατιρικός ποιητής Κλεάνθης Τριανταφύλλου στον Ραμπαγιά του: «Γνώση ποτέ σε βασιλιά δεν βάνει η εξορία». Ευτυχώς, «βάνει» σ' εμάς. Που έχουμε μάθει πια καλά, με τι «ποτό» τρέφονται οι βρικόλακες... ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ ΑΒΔΗΡΙΤΕΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Παθολογίες συγχρόνου βίου ΕΝΑ ΑΠ' ΤΑ ΠΙΟ ΘΑΥΜΑΣΤΑ κατορθώματα του νεοελληνικού Η δαιμόνιου τα τελευταία χρόνια , είναι ότι μπορεί να συμπυκνώσει στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας» τις «χάρες» τριών διαβόητων αρχαίων πόλεων, έτσι που η σημερινή κοινωνική πανίδα μας να είναι κάτι σαν κοκτέιλ από Άβδηρα, Σύβαρη και Κλαζομενές, Θυμάστε, βέβαια, πως οι νεόπλουτοι κάτοικοι των Αβδήρων της Θράκης, εκεί απέναντι στη Θάσο, ήταν σπάταλοι, ματαιόδοξοι, φαντασμένοι «μέχρι κουφότητος». Το όνομα Αβδηρίτης είχε καταντήσει υβριστικός χαρακτηρισμός «αβδηριτισμός» σήμαινε την ακρισία και την κενοδοξία και είχαν καθιερωθεί σχετικές εκφράσεις, όπως «αβδηριτικόν πάθος» (αρρώστια) και «αβδηριτισμόν οφλισκάνω» (πάσχω από – ή κατηγορούμαι για αβδηριτισμό). Δεν ήταν λιγότερο προκομμένοι οι Συβαρίτες της Κάτω Ιτα λίας, κοντά στον Τάραντα. Μαλθακοί, ανέμελοι κι ανέμυαλοι, δεν είχαν νου παρά για χαροκόπια κι επίδειξη. Τόσο που -λέει είχαν διώξει τα κοκόρια μακριά απ' την πόλη, για να μην τους χαλάνε τον πρωινό ύπνο με το λάλημά τους. Ο «συβαριτισμός» δεν είχε τίποτα να ζηλέψει απ' τον «αβδηριτισμό»... Όσο για τις Κλαζομενές -τη σπουδαία πόλη της Μικρασίας, κοντά στη Σμύρνη- οι κάτοικοί της είχαν γίνει τόσο δυσφήμως γνωστοί για την απρεπη συμπεριφορά τους, που φτιάχτηκε γι' αυτούς η παροιμιακή φράση «εξέστω ή έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν» («επιτρέπεται, ταιριάζει στους Κλαζομένιους ν' ασχημονούν»). Γιατί, τώρα, αυτή η αναμόχλευση της τόσο παλιάς ανθρωπογεωγραφίας; Μα ποιος δεν αναγνωρίζει στα χαρακτηριστικά των πόλεων αυτών, μερικά χαριέστατα σουσούμια του homo neograecus, του νεοελληνικού ανθρώπου; Που, μάλιστα, αποδείχνεται ακόμα πιο απίθανος» απ' της προγόνους τους Εκείνοι, τουλάχιστο, είχαν διαφθαρεί απ' τον πλούτο που σωρεύτηκε στις πολιτείες τους. Η σημερινή Ελλάδα βρίσκεται στο κατώφλι, ή καταμεσίς στο καθιστικό, της πτώχευσης όμως, μια μεγάλη μερίδα Έλληνες δίνουν την εντύπωση πως ζουν σε μωαμεθανικούς παράδεισους όχι από (ταπεινό) ρύζι και μέλι, αλλ' από (εισαγόμενο) το ουίσκι και χαβιάρι. Το θέαμα είναι αληθινά συναρπαστικό: Η δραχμή έχει πάρει τον αγύριστο κατήφορο, σαν παραπλανημένη κόρη προπολεμικών μελό», το δημόσιο χρέος από 170 δισ. τα 14,91, έφτασε τα 8,5 τρισ. το, 14). το κράτος παθαίνει κακοήθη αγκύλωση άκρων και νου όταν είναι να λειτουργήσει για τους πολίτες, και κυριεύεται από δαιμονική υπερκινητικότητα κι επινοητικότητα όταν είναι να τους γδύσει, η πολιτική πράξη είναι ένα κάπου να' όπερα, ενα αριστούργημα, Μικρολογίας και μωρολογίας απ' τη μια, μεγαλοστομίας και μεγαλοκλοπίας απ' την άλλη. όπου, τα σκάνδαλα και η ανικανότητα των «προοδευτικών» ξεπαραβγαίνουν με την ανικανότητα και τα σκάνδαλα των «συντηρητικών», και η δημαγωγία ετούτων είναι τόσο βλακώδης και αποβλακωτική όσο η δημαγωγία εκείνων. Κι ενώ ο τόπος πνίγεται κπ πελώρια προβλήματα, οι ταγοί μας καυγαδίζουν, όπως οι Αβδηρίτες, «περί όνου σκιάς» μεταξύ τους, αλλά και στα εσωτερικά των κομμάτων τους. Κι ενώ απέραντος είναι ο κατάλογος των στοιχειωδών παραγωγικών και αναπτυξιακών έργων που πρέπει να γίνουν στον τόπο, πολλά απ' τα «έργα» που σκαρώνονται ή διατυμπανίζονται , είναι τόσο ψωροφάνταστα και περιττά (αλλά χρήσιμα λίαν στους ευτυχείς εργολάβους), ώστε θυμίζουν και πάλι τους Αβδηρίτες που έφτιαξαν μια τεράστια πύλη για τη σχετικά μικρή πόλη τους, κι ο Διογένης τους συμβούλεψε σαρκαστικά «να κλείσουν την πύλη γιατί μπορεί να φύγει από εκεί η πόλη ολόκληρη».. Η ίδια η εδαφική μας ακεραιότητα απειλείται απ' τ' αδηφάγα σαγόνια των ανατολικών γειτόνων μας, ενώ τα Βαλκάνια πάνε να ξαναγίνουν μπαρουταποθήκη, που κανένας BAN δεν μπορεί να προβλέψει τις καταστροφικές δονήσεις της. Κι όμως, μέσα σ' αυτόν τον κυκλώνα, η κοινωνία μας παρου σιάζει όλο και πιο έντονα φαινόμενα δραματικού διχασμού: Απ' τη μια, ένα μέγα πλήθος μισθωτών, μεροκαματιάρηδων, συνταξιούχων, που βλέπουν εναγώνια να μακραίνει όλο και πιο πολύ η απόσταση της μιας άκρης με την άλλη», να τελειώνει το μηνιάτικες στα μισά του μήνα, να στερεύει η βρύση πριν καλά καλά στάξει. Κι επιπλέον, να φορτώνονται σ' αυτούς όλες οι ζημιές και τα χρέη που σωρεύονται από τις απραγιές, τις αρπαγές, τις σπατάλες και τις κομπίνες των ηγετών τους και των κολλήγων τους. Απ' την άλλη, ένας κόσμος, που αβδηριτίζει, συβαριτίζει και κλαζομενίζει ακατάσχετα κι εξοργιστικότατα. Ένας κόσμος που φυγή και πηγή του είναι ο (ανώμαλος και άνομος συχνά) παράς και το «παρά»: η παρα-οικονομία και οι παρα-τράπεζες, η παρα-πολιτική και ο παρασιτισμός, η παρα παιδεία και η παρα-νοσηλεία, η παρα-ψυχαγωγία και ο παρα-αθλητισμός. Ένας κόσμος που ρυπαίνει τα πάντα, όχι μόνο κυριολεκτικά το περιβάλλον (όπως οι Κλαζομένιοι που, όταν πήγαν στη Σπάρτη, μουντζούρωσαν –«κατησβόλωσαν»– τους θρόνους των εφόρων στην εκκλησία, γι' αυτό κι εκείνοι έβαλαν έναν κήρυκα να φωνάζει σ' όλη την πόλη του έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν ) . Αλλά και μεταφορικά: καταμολύνουν το κοινωνικό ήθος, κάνοντας γραμμή πλεύσης και κήρυγμά τους το «άρπαξε να φας και κλέψε να 'χεις», ανεχόμενοι τα πάντα απ' τους πάντες και επιτρέποντας στον εαυτό τους τα πάντα, με το επιχείρημα «όλοι κλέβουν, γιατί να μην κλέβω κι εγώ;», ή «δεν πα να κλέβουν, φτάνει να φάω κι εγώ». Ένας κόσμος κιτς-ότατης χλιδής και κουφότατης επίδειξης - σαν τους Συβαρίτες που, όταν οργάνωναν δείπνα, έστελναν - λέει- τις προσκλήσεις ένα χρόνο νωρίτερα, για να έχουν οι γυ ναίκες τον καιρό να ετοιμάσουν τα φορέματα της «haute cou ture» και τα χρυσαφικά τους και να θαμπώσουν η μια την άλλη. Τη μωρία των Αβδηριτών ο Ιπποκράτης την είχε αποδώσει σε κάποιες τοπικές αρρώστιες που κατέστρεψαν τις πνευματικές δυνάμεις των ανθρώπων», ενώ ο Ρωμαίος σατιρικός Γιουβενάλης ισχυριζόταν πως φταίει «ο ηλίθιος αέρας που κάνει τους κατοίκους προβατόμυαλους». Όσο φονικό κι αν είναι το αττικό νέφος κι η υπόλοιπη μόλυνση, δύσκολο νομίζω να φορτώσουμε σ' αυτά και τον αβδηριτισμό των Νεοελλήνων. Περισσότερο δίκιο θα έχει -και πάλι- ο Αριστοτέλης που έγραφε πως «η πιο χονδροειδής μορφή πλούτου είναι εκείνη την νεόπλοπουτου» («απαιδευσία πλούτος εστί τη μεί πλουτον είναι») ή ο Ζαν-Ζακ Ρουσσό που έλεγε πως «μπορείς ν' αποκτήσεις τα πάντα με το χρήμα, εκτός από ήθη και πολίτες». Κι ακόμα πιο «ανατριχιαστικά», ο Πυθαγόρας: Στις πολιτείες μπαίνει πρώτα η πολυτέλεια, κατόπιν ο κόρος, έπειτα η αλαζονεία και ύστερα η καταστροφή» («...εισιέναι εις τας πόλεις πρώτων τρυφήν, έπειτα κόρον, είτα ύβριν, μετά δε ταύτα όλεθρον») Υπάρχει τάχα σωτηρία απ' αυτόν τον όλεθρο; Και ποιος ο σωτήρας; Μήπως οι ίδιοι οι αλαζονευόμενοι και αβδηριτο-συβαριτίζοντες; Μήπως οι ηγεσίες μας, που στάθηκαν συνήθως οι πρώτοι διδάχοι και καρπωτές του αρπακτικού αβδηριτισμού: Μήπως όσοι φιλοδοξούν να συνεταιρισθούν μαζί τους, για να μοιρασθούν τη δόξα της σωτηρίας μας και την πίτα της σωτηρία τους; Λέναν άλλοτε πως «ο τρόσας και ιάσεται» - αυτός που πλήγωσε, θα γιατρέψει την πληγή. Όμως, εδώ, οι «τρώσαντες» είναι οι τρώγοντες - και, αυτοί, δεν διανοούνται να θεραπεύσουν επι δήποτε άλλο εκτός απ' τη βουλιμία και τη ματαιοδοξία τους... 26.5.91

ΜΑΡΙΟΣ ΠΛΩΡΙΤΗΣ

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Από το 1974 μέχρι το 2006, ο Μάριος Πλωρίτης δημοσίευε κάθε Κυριακή στο BHMA μια υποδειγματική «δοκιμιακή επιφυλλίδα» για πληθώρα θεμάτων διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων. Οι επιφυλλίδες του έχουν εκδοθεί απο το Ίδρυμα της βουλής σε δύο τόμους . Η πρώτη επιφυλλίδα που ακολουθεί, δημοσιεύτηκε στις 17/12/1989, ως απάντηση σε συνέντευξη του τέως βασιλεα, ο οποίος ισχυριζόταν πως έπρεπε να επιστρέψει και να σώσει ως βασιλιάς την χώρα. Η δεύτερη δημοσιεύτηκε στις 26.05.1991

ΜΑΡΙΟΣ ΠΛΩΡΙΤΗΣ

ΒΡΙΚΟΛΑΚΕΣ (17-12-89)

EΠΙΤΕΛΟΥΣ! Στα πολλαπλά, πολύπλοκα και πολυστέναχτα προβλήματά μας βρέθηκε λύση, θαυμαστή: η εξ ύψους βασιλική βοήθεια! Και μάλιστα, χωρίς να τη ζητήσουμε καν - προσφέρθηκε γενναιόδωρα απ' τον ίδιο, με την πολύ καταδεκτι κή συνέντευξή του στους Τάιμς της Νέας Υόρκης (10.12.89 ) . Έτσι, και η δική μας αξιοπρέπεια διατηρείται αλώβητη και η βασιλική μεγαλοπρέπεια τηρείται ακέραιη.

Άλλωστε, η ηγεμονική αυτή χειρονομία δεν πρέπει διόλου να μας ξαφνιάσει: ήταν αναμενόμενη και απόλυτα συνεπής με το «σύστημα ιδεών» και τις ορέξεις των Γλιξβούργων, αλλά και των εστεμμένων γενικότερα. Πριν από 15 ακριβώς χρόνια, την αμέσως μετά το δημοψήφισμα της 8.12.1975, Κυριακή, γράφαμε σ' αυτή τη στήλη:

«...Μη γελιόμαστε: τόσο ο έκπτωτος όσο και οι οπαδοί του, δεν θα καταθέσουν τα όπλα, δεν θα υποταχθούν στην απόφαση της πλειοψηφίας, δεν θα παραδεχθούν ποτέ πως "ετερματίσθη οριστι κώς η εκκρεμότης τον πολιτειακού (όπως, σωστά, είπε ο Πρωθυ πουργός κ. Καραμανλής). Ίσα ίσα, θα διατηρούν πάντα την ελπίδα μιας υποτροπής της βασιλικής γάγγραινας ("Θα Τον χρειασθείτε πάλι", λένε. “Κι ο Κωνσταντίνος -ο πρώτος- και ο Γεώργιος Β' διώχτηκαν, μα ξαναγύρισαν”. Ξεχνάνε, βέβαια, να προσθέσουν πως, “ξαναγυρίζοντας", ο πρώτος μας χάρισε τη Μικρασιατική καταστροφή κι ο δεύτερος το όνειδος της 4ης Αυγούστου)».

Ουρανόσταλτη ευκαιρία για την «υποτροπή» (νόμισαν πως) τους πρόσφερε όχι μόνο η 15η επέτειος του Δημοψηφίσματος, αλλά και, προπάντων, η πολιτικο-οικονομική κρίση που περνάει η χώρα. Ο κ. Γ. Ράλλης είχε πει πως «μόνο σε περίπτωση εθνικής συμφοράς» μπορεί ν' ανακινηθεί θέμα παλινόρθωσης του τέως. Και ο καραδοκών τέως μας, σαν καλός λύκος, πίστεψε πως έφτασε η ώρα να «χαρεί» από την «αναμπουμπούλα» μας .

Σκοτώνεται, λοιπόν, να μας «βοηθήσει» -με το αζημίωτο, πάντα-, για να μας «δώσει μια μεγαλύτερη αίσθηση στόχων και ενότητας» και να μας χαράξει «κατεύθυνση», που θα οικοδομήσει «το μέλλον» μας!

Διαθέτει, άλλωστε, όλα τα εφόδια, για να πραγματώσει αυτή την έφοδο. Και δεν έχουμε καμιάν αμφιβολία πως θ' ανταποκρι θεί θαυμάσια στον ρόλο που ορέγεται:

Θα μας εξασφαλίσει σίγουρα την άψογη λειτουργία του δη μοκρατικού πολιτεύματος - όπως την εξασφάλισε με το πραξικόπημά του της 15.7.Ι965, την αποπομπή του νόμιμου Πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου και τη χάλκευση πέντε (5) βασιλικών κυβερνήσεων. Διαπράττοντας έτσι -κατά τον κορυφαίο πολιτειολόγο, αείμνηστο καθηγητή Jean Meynaud και πάμπολλους άλλους- «κατάφωρη παραβίαση του Συντάγματος»'.

Θα σφυρηλατήσει την εθνική μας ενότητα όπως την σφου ρηλάτησε με την ύλη πολιτεία του και με το πραξικόπημά του, χωρίζοντας τους Έλληνες σε «μιάσματα» και «προδότες» απ' τη μια, και σε «εθνικόφρονες-αλλόφρονες» απ' την άλλη. Αντά ξιος διάδοχος, άλλωστε, του παππού του και συνονόματου του, που έγινε αιτία να διχασθούμε για 30 ολόκληρα χρόνια.

Θα μας σώσει από την κρίση – όπως μας έσωσε και τον Απρίλη του 1967, όταν βοηθούσε κι ευλογούσε έκθυμα τους ένστολους «σωτήρες» μας, υπογράφοντας τα διατάγματά τους για «αναστολή άρθρων του Συντάγματος» και για «σύσταση εκτάκτων στρατοδικείων». Συνεπής, άλλωστε κι εδώ, θυμάται τώρα «από σπόντα» το πελώριο έγκλημα της Δικτατορίας -που αυτός την προετοίμασε και την στερέωσε με την υπογραφή του- για να πει με πολύ τακτ: «Δυστυχώς αυτά τα πράγματα συμβαίνουν (όπως τα τροχαία ατυχήματα). Υπάρχει πάντα η ελπίδα ότι τέτοια πράγματα δεν θα συμβούν και ότι θα υπερισχύσει πάντα η πολιτική της συναίνεσης». Ήγουν, αν δεν υπάρξει «συναίνεση» σ' αυτά που Εγώ θα επιθυμώ, τότε μπορεί να ξανασυμβούν «αυτά τα πράγματα», με κάποιους άλλους εκτελεστές, οπότε και πάλι εσείς θα φταίτε - δυστυχώς!

Θα μας βγάλει -λέει- από την «ακινησία» όπου έχουμε περιπέσει και που «σημαίνει οπισθοδρόμηση»- δηλαδή, θα μας δώσει «κίνηση» με κάποιο άλλο στρατιωτικό) «κίνημα», όπου η δυναστεία του έχει ειδικευθεί πάππου προς πάππου. Ο κορν φαίος ιστορικός Παύλος Καρολίδης λ.χ., αν και φιλοβασιλικής, δεν δίσταζε να παραδεχθεί πως, στην περίοδο της εξορίας του Κωνσταντίνου (του πρώτου) (1917-1920), «δέκα τουλάχιστον στάσεις επεκκίνησαν εις τον στρατόν οι εδώ, βασιλικοί οπαδοί, την επιδείξει του εν Ελβετία περιβάλλοντος του βασιλέως».

Θα καταργήσει -λέει- την «ρευστότητας που επικρατεί στην Ελλάδα. Και είναι βέβαια, άκρως ειδικός, αφού η δυναστεία του, όπως και όλοι οι ομόλογοί του, ένα «χόμπυ» έχουν: το «ρευστό».

Θα μας ανοίξει τα μάτια ώστε να ξεκαθαρίσουμε το ρόλο που (κα παίξει η Ελλάδα σ' αυτές τις συμμαχίες» (ΕΟΚ και ΝΑΤΟ). «Φυσικά», με τον παραδοσιακό τρόπο που τόσο καλά ξέρεις την υποτέλεια και την ξενοδουλία, που χάρισε στους προγόνους του και στον ίδιον, τον επίζηλο και αποδοτικότατο ρόλο του τοπο τηρητή της Αγγλίας, της Γερμανίας ή των ΗΠΑ. Με αποτέλεσμα -όπως έγραφε ο Γεώργιος Φιλάρετος πριν από 90 χρόνια- η ξενοκρατία και η βασιλεία (να ) καταβιβρώσκουν τον ελληνικόν λαόν ιδού διατί χαρακτηρίζομεν αυτάς δημοβόρους, λαοβό ρους». Εβδομήντα πέντε χρόνια αργότερα, ο φιλοβασιλικός Αμερικανός δημοσιογράφος C. Sulzberger έγραφε για τον θείο του τέως, Γεώργιο Β': «Φαίνεται να θεωρεί την Ελλάδα σαν δυνητική περίπτωση για εκμετάλλευση από την (αμερικανική εταιρεία) Μόργκαν και Σία».

Θα θεραπεύσει, τέλος, τα πολιτικά και κοινωνικά μας ήθη, διδάσκοντάς μας άτεγκτη φιλαλήθεια - αφού, άλλωστε, η Αλή θεια είναι εξ αίματος γαλανού συγγενής του: «άνασσα (βασίλισσα) αλήθεια», δεν την προσφωνούσε ο Πίνδαρος; Και δείγμα της διδαχής του και της διαγωγής του, η διαβεβαίωση του πως οι απόψεις του στηρίζονται σε εκτιμήσεις που είχε από «επαφές με εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες, που επισκέφθηκαν το Λονδίνο την τελευταία δεκαετία», ικετεύοντας τη βοήθεια της ευηθείας του. Και ακόμα τρανότερο δείγμα, ο ισχυρισμός του πως «κατά καιρούς είχε συζητήσεις με όλους τους αρχηγούς (κομμάτων), συμπεριλαμβανομένων και των κομμουνιστών». Αν, τώρα, όλα τα κόμματα διαψεύσανε αυτές τις «επαφές», δεν έχει καμιά σημασία: τα εσκεμμένα κομματικά ψέματα θα πιστέψουμε ή τα εστεμμένα τοιαύτα;

Δεν δεχόμαστε, φυσικά, την «οικογενειακή ευθύνη». Αλλά η ιστορική πείρα μας έχει μάθει πως κοινά είναι τα ευγενή χαρακτηριστικά όλων των δυναστειών και των δυναστών και πως, ειδικά στην Γλιξβούργεια, «τό, πάει το βασίλειο»,

«Ως απόλυτος μονάρχης» κυβερνούσε μέχρι το 1875 ο Γεώργιος Α', «ο μέγιστος των ρουσφετολόγων» και «παραίτιος της καταστροφής όλων των καλών νόμων», κατά τον Χαρίλαο Τρικούπη".

«Ελέω Θεού βασιλέα», οραματιζόταν τον εαυτό του ο αρχιτέκτονας του Διχασμού, ο Κωνσταντίνος (ο παλαιός), και ο ίδιος αποκαλούσε τις φιλογερμανικές ενέργειές του «αυτόχρημα εσχάτην προδοσίαν».

«Εστεμμένον φελλόν», ονόμαζε ο Γ.Α. Βλάχος τον Γεώργιο B", ενώ ο αυτός Sulzberger έγραφε διά τον αυτόν «άνακτα»; «Κάθε φορά που μιλώ μαζί του, μου δίνει την εντύπωση ενός ευχάριστου ηλίθιου, δίχως κανένα ενδιαφέρον για την Ελλάδα, το λαό της και την πολιτική της».

Και, φυσικά, οι διάδοχοί τους, Παύλου και Κωνσταντίνου, στάθηκαν αντάξια βλαστάρια τους, καθ' όλα και δι' όλα...

Όλα αυτά είναι πολύ γνωστά, ακόμα και στους στιλβωτές των βασιλικών υποδημάτων. Αλλ' ακόμα πιο γνωστή είναι η αλήθεια του στίχου που έγραψε πριν έναν αιώνα ο σατιρικός ποιητής Κλεάνθης Τριανταφύλλου στον Ραμπαγιά του:

«Γνώση ποτέ σε βασιλιά δεν βάνει η εξορία».

Ευτυχώς, «βάνει» σ' εμάς. Που έχουμε μάθει πια καλά, με τι «ποτό» τρέφονται οι βρικόλακες...

ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ ΑΒΔΗΡΙΤΕΣ ΚΑΙ ΣΙΑ

Παθολογίες συγχρόνου βίου

ΕΝΑ ΑΠ' ΤΑ ΠΙΟ ΘΑΥΜΑΣΤΑ κατορθώματα του νεοελληνικού Η δαιμόνιου τα τελευταία χρόνια , είναι ότι μπορεί να συμπυκνώσει στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας» τις «χάρες» τριών διαβόητων αρχαίων πόλεων, έτσι που η σημερινή κοινωνική πανίδα μας να είναι κάτι σαν κοκτέιλ από Άβδηρα, Σύβαρη και Κλαζομενές,

Θυμάστε, βέβαια, πως οι νεόπλουτοι κάτοικοι των Αβδήρων της Θράκης, εκεί απέναντι στη Θάσο, ήταν σπάταλοι, ματαιόδοξοι, φαντασμένοι «μέχρι κουφότητος». Το όνομα Αβδηρίτης είχε καταντήσει υβριστικός χαρακτηρισμός «αβδηριτισμός» σήμαινε την ακρισία και την κενοδοξία και είχαν καθιερωθεί σχετικές εκφράσεις, όπως «αβδηριτικόν πάθος» (αρρώστια) και «αβδηριτισμόν οφλισκάνω» (πάσχω από – ή κατηγορούμαι για αβδηριτισμό).

Δεν ήταν λιγότερο προκομμένοι οι Συβαρίτες της Κάτω Ιτα λίας, κοντά στον Τάραντα. Μαλθακοί, ανέμελοι κι ανέμυαλοι, δεν είχαν νου παρά για χαροκόπια κι επίδειξη. Τόσο που -λέει είχαν διώξει τα κοκόρια μακριά απ' την πόλη, για να μην τους χαλάνε τον πρωινό ύπνο με το λάλημά τους. Ο «συβαριτισμός» δεν είχε τίποτα να ζηλέψει απ' τον «αβδηριτισμό»...

Όσο για τις Κλαζομενές -τη σπουδαία πόλη της Μικρασίας, κοντά στη Σμύρνη- οι κάτοικοί της είχαν γίνει τόσο δυσφήμως γνωστοί για την απρεπη συμπεριφορά τους, που φτιάχτηκε γι' αυτούς η παροιμιακή φράση «εξέστω ή έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν» («επιτρέπεται, ταιριάζει στους Κλαζομένιους ν' ασχημονούν»).

Γιατί, τώρα, αυτή η αναμόχλευση της τόσο παλιάς ανθρωπογεωγραφίας; Μα ποιος δεν αναγνωρίζει στα χαρακτηριστικά των πόλεων αυτών, μερικά χαριέστατα σουσούμια του homo neograecus, του νεοελληνικού ανθρώπου; Που, μάλιστα, αποδείχνεται ακόμα πιο απίθανος» απ' της προγόνους τους

Εκείνοι, τουλάχιστο, είχαν διαφθαρεί απ' τον πλούτο που σωρεύτηκε στις πολιτείες τους. Η σημερινή Ελλάδα βρίσκεται στο κατώφλι, ή καταμεσίς στο καθιστικό, της πτώχευσης όμως, μια μεγάλη μερίδα Έλληνες δίνουν την εντύπωση πως ζουν σε μωαμεθανικούς παράδεισους όχι από (ταπεινό) ρύζι και μέλι, αλλ' από (εισαγόμενο) το ουίσκι και χαβιάρι.

Το θέαμα είναι αληθινά συναρπαστικό: Η δραχμή έχει πάρει τον αγύριστο κατήφορο, σαν παραπλανημένη κόρη προπολεμικών μελό», το δημόσιο χρέος από 170 δισ. τα 14,91, έφτασε τα 8,5 τρισ. το, 14). το κράτος παθαίνει κακοήθη αγκύλωση άκρων και νου όταν είναι να λειτουργήσει για τους πολίτες, και κυριεύεται από δαιμονική υπερκινητικότητα κι επινοητικότητα όταν είναι να τους γδύσει, η πολιτική πράξη είναι ένα κάπου να' όπερα, ενα αριστούργημα, Μικρολογίας και μωρολογίας απ' τη μια, μεγαλοστομίας και μεγαλοκλοπίας απ' την άλλη. όπου, τα σκάνδαλα και η ανικανότητα των «προοδευτικών» ξεπαραβγαίνουν με την ανικανότητα και τα σκάνδαλα των «συντηρητικών», και η δημαγωγία ετούτων είναι τόσο βλακώδης και αποβλακωτική όσο η δημαγωγία εκείνων. Κι ενώ ο τόπος πνίγεται κπ πελώρια προβλήματα, οι ταγοί μας καυγαδίζουν, όπως οι Αβδηρίτες, «περί όνου σκιάς» μεταξύ τους, αλλά και στα εσωτερικά των κομμάτων τους. Κι ενώ απέραντος είναι ο κατάλογος των στοιχειωδών παραγωγικών και αναπτυξιακών έργων που πρέπει να γίνουν στον τόπο, πολλά απ' τα «έργα» που σκαρώνονται ή διατυμπανίζονται , είναι τόσο ψωροφάνταστα και περιττά (αλλά χρήσιμα λίαν στους ευτυχείς εργολάβους), ώστε θυμίζουν και πάλι τους Αβδηρίτες που έφτιαξαν μια τεράστια πύλη για τη σχετικά μικρή πόλη τους, κι ο Διογένης τους συμβούλεψε σαρκαστικά «να κλείσουν την πύλη γιατί μπορεί να φύγει από εκεί η πόλη ολόκληρη»..

Η ίδια η εδαφική μας ακεραιότητα απειλείται απ' τ' αδηφάγα σαγόνια των ανατολικών γειτόνων μας, ενώ τα Βαλκάνια πάνε να ξαναγίνουν μπαρουταποθήκη, που κανένας BAN δεν μπορεί να προβλέψει τις καταστροφικές δονήσεις της. Κι όμως, μέσα σ' αυτόν τον κυκλώνα, η κοινωνία μας παρου σιάζει όλο και πιο έντονα φαινόμενα δραματικού διχασμού:

Απ' τη μια, ένα μέγα πλήθος μισθωτών, μεροκαματιάρηδων, συνταξιούχων, που βλέπουν εναγώνια να μακραίνει όλο και πιο πολύ η απόσταση της μιας άκρης με την άλλη», να τελειώνει το μηνιάτικες στα μισά του μήνα, να στερεύει η βρύση πριν καλά καλά στάξει. Κι επιπλέον, να φορτώνονται σ' αυτούς όλες οι ζημιές και τα χρέη που σωρεύονται από τις απραγιές, τις αρπαγές, τις σπατάλες και τις κομπίνες των ηγετών τους και των κολλήγων τους.

Απ' την άλλη, ένας κόσμος, που αβδηριτίζει, συβαριτίζει και κλαζομενίζει ακατάσχετα κι εξοργιστικότατα. Ένας κόσμος που φυγή και πηγή του είναι ο (ανώμαλος και άνομος συχνά) παράς και το «παρά»: η παρα-οικονομία και οι παρα-τράπεζες, η παρα-πολιτική και ο παρασιτισμός, η παρα παιδεία και η παρα-νοσηλεία, η παρα-ψυχαγωγία και ο παρα-αθλητισμός.

Ένας κόσμος που ρυπαίνει τα πάντα, όχι μόνο κυριολεκτικά το περιβάλλον (όπως οι Κλαζομένιοι που, όταν πήγαν στη Σπάρτη, μουντζούρωσαν –«κατησβόλωσαν»– τους θρόνους των εφόρων στην εκκλησία, γι' αυτό κι εκείνοι έβαλαν έναν κήρυκα να φωνάζει σ' όλη την πόλη του έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν ) . Αλλά και μεταφορικά: καταμολύνουν το κοινωνικό ήθος, κάνοντας γραμμή πλεύσης και κήρυγμά τους το «άρπαξε να φας και κλέψε να 'χεις», ανεχόμενοι τα πάντα απ' τους πάντες και επιτρέποντας στον εαυτό τους τα πάντα, με το επιχείρημα «όλοι κλέβουν, γιατί να μην κλέβω κι εγώ;», ή «δεν πα να κλέβουν, φτάνει να φάω κι εγώ».

Ένας κόσμος κιτς-ότατης χλιδής και κουφότατης επίδειξης - σαν τους Συβαρίτες που, όταν οργάνωναν δείπνα, έστελναν - λέει- τις προσκλήσεις ένα χρόνο νωρίτερα, για να έχουν οι γυ ναίκες τον καιρό να ετοιμάσουν τα φορέματα της «haute cou ture» και τα χρυσαφικά τους και να θαμπώσουν η μια την άλλη.

Τη μωρία των Αβδηριτών ο Ιπποκράτης την είχε αποδώσει σε κάποιες τοπικές αρρώστιες που κατέστρεψαν τις πνευματικές δυνάμεις των ανθρώπων», ενώ ο Ρωμαίος σατιρικός Γιουβενάλης ισχυριζόταν πως φταίει «ο ηλίθιος αέρας που κάνει τους κατοίκους προβατόμυαλους».

Όσο φονικό κι αν είναι το αττικό νέφος κι η υπόλοιπη μόλυνση, δύσκολο νομίζω να φορτώσουμε σ' αυτά και τον αβδηριτισμό των Νεοελλήνων. Περισσότερο δίκιο θα έχει -και πάλι- ο Αριστοτέλης που έγραφε πως «η πιο χονδροειδής μορφή πλούτου είναι εκείνη την νεόπλοπουτου» («απαιδευσία πλούτος εστί τη μεί πλουτον είναι») ή ο Ζαν-Ζακ Ρουσσό που έλεγε πως «μπορείς ν' αποκτήσεις τα πάντα με το χρήμα, εκτός από ήθη και πολίτες». Κι ακόμα πιο «ανατριχιαστικά», ο Πυθαγόρας:

Στις πολιτείες μπαίνει πρώτα η πολυτέλεια, κατόπιν ο κόρος, έπειτα η αλαζονεία και ύστερα η καταστροφή» («...εισιέναι εις τας πόλεις πρώτων τρυφήν, έπειτα κόρον, είτα ύβριν, μετά δε ταύτα όλεθρον»)

Υπάρχει τάχα σωτηρία απ' αυτόν τον όλεθρο; Και ποιος ο σωτήρας; Μήπως οι ίδιοι οι αλαζονευόμενοι και αβδηριτο-συβαριτίζοντες; Μήπως οι ηγεσίες μας, που στάθηκαν συνήθως οι πρώτοι διδάχοι και καρπωτές του αρπακτικού αβδηριτισμού: Μήπως όσοι φιλοδοξούν να συνεταιρισθούν μαζί τους, για να μοιρασθούν τη δόξα της σωτηρίας μας και την πίτα της σωτηρία τους;

Λέναν άλλοτε πως «ο τρόσας και ιάσεται» - αυτός που πλήγωσε, θα γιατρέψει την πληγή. Όμως, εδώ, οι «τρώσαντες» είναι οι τρώγοντες - και, αυτοί, δεν διανοούνται να θεραπεύσουν επι δήποτε άλλο εκτός απ' τη βουλιμία και τη ματαιοδοξία τους...

26.5.91