ΑΙΣΧΥΛΟΣ – Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας

Αισχύλος ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Η τραγωδία «Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας» έχει ως θέμα τη σύγκρουση ανάμεσα στους δυο γιους του Οιδίποδα.Το έργο ξεκινά με τον Ετεοκλή να είναι βασιλιάς στη Θήβα και τον Πολυνείκη, ως ένας από τους επτά αρχηγούς του στρατού των Αργείων, να βρίσκεται προ των πυλών, έτοιμος για την τελική επίθεση. Και τελειώνει με τα 2 αδέρφια να αλληλοσκοτώνονται στην έβδομη πύλη.
Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας απόσπασμα ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ Τα πάντα ξέρω για τους εχθρούς και θα στα πω·375 πώς κλήρωσε ο λαχνός για τον καθένα. Ο Τυδεύς1 βρυχάται κιόλας στην πύλη εμπρός του Προίτου,2 όμως δεν τον αφήνει, ο μάντης να περάσει τις όχθες του Ισμηνού·3 Ευνοϊκά δεν είναι των θυσιών τα σφάγια. Ο Τυδεύς φρενιάζει και για μάχη λυσσά,380 ωσάν το φίδι σφυρίζει στον ήλιο του μεσημεριού· πετάει βρισιές στο μάντη το σοφό τον Αμφιάραο4 πως τρέμει τάχα μπρος στο θάνατο και μπρος στης μάχης την ορμή δειλιάζει. Κραυγάζει και σειούνται στη χαίτη του κράνους τρία λοφία με φούντες πυκνές και κάτω απ᾽ την ασπίδα385 κουδούνια χάλκινα βροντώντας σκορπούν τον πανικό. Απάνω στην ασπίδα έχει χαράξει σημεία περήφανα: ο ουρανός να λιώνει από τις πυρκαγιές των αστεριών, λαμπρή πανσέληνος στη μέση να φωτίζει, η παλαιά του στερεώματος, τ᾽ άγρυπνο μάτι της νυκτός.390 Μες στην αγέρωχη σκευή του αλαζονεύεται στου ποταμού την άκρην αλαλάζει, σαν άλογο που δεν ακούει γκέμι κι ορμάει σαν αφουγκράζεται της σάλπιγγας τον ήχο. Σ᾽ αυτόν ποιον θα τάξεις αντίπαλο;395 όταν στην πύλη του Προίτου αμπάρες και δοκάρια σπάσουν ποιος θα ᾽ναι εκεί φερέγγυος τα στήθη να προτάξει; ΕΤΕΟΚΛΗΣ Πώς θες να φοβηθώ στολίδια; Θαρρείς πως μαχαιρώνουνε οι ζωγραφιές; Λοφία και κουδούνια δε δαγκώνουν δίχως αιχμή του δόρατος. Κι αυτή που μολογάς η νύχτα στην ασπίδα400 που λαμπαδιάζει απ᾽ τ᾽ αστέρια τ᾽ ουρανού, θα γίνει μάντισσα δεινή για κάποιον ελαφρόμυαλο. Όταν πεθάνει και νύχτα σκοτίσει τα μάτια του της έπαρσής του το σημάδι ορθά και δίκαια συνώνυμο θα γίνει της θανής του,405 σα να προφήτευσε την τελεσίδικη της ύβρεως πορεία του. Θ᾽ αντιτάξω στον Τυδέα παλικάρι συνετό τον υγιό του Αστακού, των πυλών δεινό προστάτη· το γένος του βαθύ· τιμά το θρόνο της Αιδούς, σιχαίνεται την κομπορρημοσύνη.410 Τα έργα της ντροπής μισεί, δεν ξέρει τι θα πει δειλία. Κρατάει από το γένος των Σπαρτών,5 απ᾽ όσους ελυπήθηκε ο Άρης κι επιζήσαν αυτόχθονας, ρίζα της χώρας και βλαστός, Μελάνιππος6 με τ᾽ όνομα. Ο Άρης ρίχνει τις ζαριές κι αυτός θα δώσει λύση. Τον στέλνει στο χρέος το δίκιο της συγγένειας415 και των εχθρών το δόρυ θ᾽ αποδιώξει απ᾽ τη μητέρα Γη που τον εγέννησε. ΧΟΡΟΣ Είθε να δώσουν οι θεοί ευτυχισμένη νίκη στο δικό μας αγωνιστή. Το δίκαιο της πόλεως ορμά να διαφεντέψει. Τρέμω για τους αγαπημένους μου,420 μήπως τους δω να χάνονται στο αίμα βουτηγμένοι του θανάτου. ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ Θεός να δώσει και να πετύχει. Στην πύλη της Ηλέκτρας κληρώθηκεν ο Καπανεύς,7 άλλος γίγας αυτός απ᾽ τον πρώτο χειρότερος. Η έπαρσή του περνά τα όρια τ᾽ ανθρώπινα.425 Απειλεί με φοβερά δεινά τα τείχη μας, όμως η τύχη του μη σώσει κι αληθέψει. Θέλει δε θέλει, λέει, ο θεός, την πόλη θα κουρσέψει και δε θα τον στομώσει ούτε κι αν πέσει από ψηλά οργή Διός. Τις αστραπές και του Διός τους κεραυνούς430 τους παρομοίωσε με κάψα του καλοκαιριού. Έχει ως σύμβολο του άντρα γυμνό, πυρφόρο· κρατεί στα χέρια του πυρσό λαμπαδιασμένο και τα χρυσά τα γράμματα κομπάζουν: «Θα πυρπολήσω αυτή την πόλη». Απέναντι του στείλε -ποιον τάχα θα στείλεις αντίπαλο;435 Ποιος θα σταθεί χωρίς να φοβηθεί τον επηρμένο κομπασμό του; ΕΤΕΟΚΛΗΣ Ο κομπασμός γεννάει κέρδος για μας. Η ματαιοδοξία των ανθρώπων υπάρχει μες στη γλώσσα τους και τους ορίζει. Ο Καπανεύς απειλεί,440 προετοιμάζεται να μπει στη μάχη, θεούς περιφρονεί, ασκεί το στόμα του με καυχησιές και χαριεντίζεται λεξίλαγνα. Θνητός αυτός, τον ουρανό κοιτά κι εξακοντίζει παφλασμούς και καταιγίδες λέξεων στο Δία. Πιστεύω βαθιά πως ο πυρφόρος του θα τον τραβήξει δικαίως τον κεραυνό445 και δε θα μοιάζει βέβαια στον ήλιο του μεσημεριού η πυρκαγιά του. Σ᾽ αυτόν τον άντρα με το στόμα τ᾽ απύλωτο ανέτειλε κιόλας αντίπαλος ο Πολυφόντης8 ο βίαιος, φρουρός φερέγγυος, ευνοημένος των θεών450 και της Αρτέμιδος προστατευόμενος. Μίλα λοιπόν, στις άλλες πύλες ποιοι κληρώθηκαν. (μετάφραση Κ. Χ. Μύρης)

Αισχύλος

ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Η τραγωδία «Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας» έχει ως θέμα τη σύγκρουση ανάμεσα στους δυο γιους του Οιδίποδα.Το έργο ξεκινά με τον Ετεοκλή να είναι βασιλιάς στη Θήβα και τον Πολυνείκη, ως ένας από τους επτά αρχηγούς του στρατού των Αργείων, να βρίσκεται προ των πυλών, έτοιμος για την τελική επίθεση. Και τελειώνει με τα 2 αδέρφια να αλληλοσκοτώνονται στην έβδομη πύλη.

Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας

απόσπασμα

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ

Τα πάντα ξέρω για τους εχθρούς και θα στα πω·375
πώς κλήρωσε ο λαχνός για τον καθένα.

Ο Τυδεύς1 βρυχάται κιόλας στην πύλη εμπρός του Προίτου,2
όμως δεν τον αφήνει, ο μάντης να περάσει τις όχθες του Ισμηνού·3
Ευνοϊκά δεν είναι των θυσιών τα σφάγια.
Ο Τυδεύς φρενιάζει και για μάχη λυσσά,380
ωσάν το φίδι σφυρίζει στον ήλιο του μεσημεριού·
πετάει βρισιές στο μάντη το σοφό τον Αμφιάραο4
πως τρέμει τάχα μπρος στο θάνατο
και μπρος στης μάχης την ορμή δειλιάζει.
Κραυγάζει και σειούνται στη χαίτη του κράνους
τρία λοφία με φούντες πυκνές
και κάτω απ᾽ την ασπίδα385
κουδούνια χάλκινα βροντώντας
σκορπούν τον πανικό.
Απάνω στην ασπίδα έχει χαράξει σημεία περήφανα:
ο ουρανός να λιώνει από τις πυρκαγιές των αστεριών,
λαμπρή πανσέληνος στη μέση να φωτίζει,
η παλαιά του στερεώματος, τ᾽ άγρυπνο μάτι της νυκτός.390
Μες στην αγέρωχη σκευή του αλαζονεύεται
στου ποταμού την άκρην αλαλάζει,
σαν άλογο που δεν ακούει γκέμι
κι ορμάει σαν αφουγκράζεται της σάλπιγγας τον ήχο.
Σ᾽ αυτόν ποιον θα τάξεις αντίπαλο;395
όταν στην πύλη του Προίτου αμπάρες και δοκάρια σπάσουν
ποιος θα ᾽ναι εκεί φερέγγυος τα στήθη να προτάξει;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Πώς θες να φοβηθώ στολίδια;
Θαρρείς πως μαχαιρώνουνε οι ζωγραφιές;
Λοφία και κουδούνια δε δαγκώνουν
δίχως αιχμή του δόρατος.
Κι αυτή που μολογάς η νύχτα στην ασπίδα400
που λαμπαδιάζει απ᾽ τ᾽ αστέρια τ᾽ ουρανού,
θα γίνει μάντισσα δεινή για κάποιον ελαφρόμυαλο.
Όταν πεθάνει και νύχτα σκοτίσει τα μάτια του
της έπαρσής του το σημάδι ορθά και δίκαια
συνώνυμο θα γίνει της θανής του,405
σα να προφήτευσε την τελεσίδικη της ύβρεως πορεία του.
Θ᾽ αντιτάξω στον Τυδέα παλικάρι συνετό
τον υγιό του Αστακού, των πυλών δεινό προστάτη·
το γένος του βαθύ·
τιμά το θρόνο της Αιδούς, σιχαίνεται την κομπορρημοσύνη.410
Τα έργα της ντροπής μισεί, δεν ξέρει τι θα πει δειλία.
Κρατάει από το γένος των Σπαρτών,5
απ᾽ όσους ελυπήθηκε ο Άρης κι επιζήσαν
αυτόχθονας, ρίζα της χώρας και βλαστός,
Μελάνιππος6 με τ᾽ όνομα.
Ο Άρης ρίχνει τις ζαριές κι αυτός θα δώσει λύση.
Τον στέλνει στο χρέος το δίκιο της συγγένειας415
και των εχθρών το δόρυ θ᾽ αποδιώξει
απ᾽ τη μητέρα Γη που τον εγέννησε.

ΧΟΡΟΣ

Είθε να δώσουν οι θεοί
ευτυχισμένη νίκη
στο δικό μας αγωνιστή.
Το δίκαιο της πόλεως
ορμά να διαφεντέψει.
Τρέμω για τους αγαπημένους μου,420
μήπως τους δω να χάνονται
στο αίμα βουτηγμένοι του θανάτου.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ

Θεός να δώσει και να πετύχει.
Στην πύλη της Ηλέκτρας κληρώθηκεν ο Καπανεύς,7
άλλος γίγας αυτός απ᾽ τον πρώτο χειρότερος.
Η έπαρσή του περνά τα όρια τ᾽ ανθρώπινα.425
Απειλεί με φοβερά δεινά τα τείχη μας,
όμως η τύχη του μη σώσει κι αληθέψει.
Θέλει δε θέλει, λέει, ο θεός, την πόλη θα κουρσέψει
και δε θα τον στομώσει ούτε κι αν πέσει από ψηλά
οργή Διός. Τις αστραπές και του Διός τους κεραυνούς430
τους παρομοίωσε με κάψα του καλοκαιριού.
Έχει ως σύμβολο του άντρα γυμνό, πυρφόρο·
κρατεί στα χέρια του πυρσό λαμπαδιασμένο
και τα χρυσά τα γράμματα κομπάζουν:
«Θα πυρπολήσω αυτή την πόλη».
Απέναντι του στείλε -ποιον τάχα θα στείλεις αντίπαλο;435
Ποιος θα σταθεί χωρίς να φοβηθεί τον επηρμένο κομπασμό του;

ΕΤΕΟΚΛΗΣ

Ο κομπασμός γεννάει κέρδος για μας.
Η ματαιοδοξία των ανθρώπων
υπάρχει μες στη γλώσσα τους
και τους ορίζει.
Ο Καπανεύς απειλεί,440
προετοιμάζεται να μπει στη μάχη,
θεούς περιφρονεί,
ασκεί το στόμα του με καυχησιές
και χαριεντίζεται λεξίλαγνα.
Θνητός αυτός, τον ουρανό κοιτά
κι εξακοντίζει παφλασμούς
και καταιγίδες λέξεων στο Δία.
Πιστεύω βαθιά πως ο πυρφόρος του
θα τον τραβήξει δικαίως τον κεραυνό445
και δε θα μοιάζει βέβαια
στον ήλιο του μεσημεριού η πυρκαγιά του.
Σ᾽ αυτόν τον άντρα
με το στόμα τ᾽ απύλωτο
ανέτειλε κιόλας αντίπαλος
ο Πολυφόντης8 ο βίαιος,
φρουρός φερέγγυος,
ευνοημένος των θεών450
και της Αρτέμιδος προστατευόμενος.
Μίλα λοιπόν, στις άλλες πύλες
ποιοι κληρώθηκαν.

(μετάφραση Κ. Χ. Μύρης)