«Η ανθρώπινη ιστορία είναι, στην ουσία της, μια ιστορία ιδεών.»
Βιογραφία
Ο Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς (Herbert George Wells), γνωστός ως H. G. Wells, γεννήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 1866 στο Μπρόμλεϊ του Κεντ, στην Αγγλία. Υπήρξε μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος, δημοσιογράφος και κοινωνικός στοχαστής και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης επιστημονικής φαντασίας.
Μεγάλωσε σε οικογένεια με περιορισμένα οικονομικά μέσα. Ο πατέρας του, Τζόζεφ Γουέλς, διατηρούσε μαζί με τη σύζυγό του ένα μικρό κατάστημα και παράλληλα έπαιζε κρίκετ, ενώ η μητέρα του, Σάρα, εργάστηκε αργότερα ως οικονόμος σε μεγάλη κατοικία. Η οικονομική ανασφάλεια της οικογένειας ανάγκασε τον νεαρό Γουέλς να εργαστεί από μικρή ηλικία και να περάσει από διάφορες μαθητείες, ανάμεσά τους και σε κατάστημα υφασμάτων.
Παρά τις δυσκολίες, κατάφερε να συνεχίσει την εκπαίδευσή του και το 1884 κέρδισε υποτροφία για το Normal School of Science στο Λονδίνο. Σπούδασε βιολογία και παρακολούθησε τα μαθήματα του διακεκριμένου επιστήμονα Τόμας Χένρι Χάξλεϊ. Αν και δεν ακολούθησε τελικά επιστημονική σταδιοδρομία, η εκπαίδευσή του στις φυσικές επιστήμες παρέμεινε καθοριστική για τη συγγραφική του σκέψη.
Για ένα διάστημα εργάστηκε ως δάσκαλος και έγραψε εκπαιδευτικά και δημοσιογραφικά κείμενα. Σταδιακά στράφηκε ολοκληρωτικά στη λογοτεχνία. Η μεγάλη του επιτυχία ήρθε το 1895 με τη «Μηχανή του Χρόνου» (The Time Machine), ένα έργο που τον έκανε ευρύτερα γνωστό και καθιέρωσε τον τρόπο με τον οποίο συνδύαζε την επιστημονική φαντασία με κοινωνικά και φιλοσοφικά ερωτήματα.
Μέσα στα επόμενα χρόνια δημοσίευσε μια σειρά έργων που επηρέασαν βαθιά τη μετέπειτα επιστημονική φαντασία. Το «Νησί του Δόκτορα Μορό» (The Island of Doctor Moreau, 1896) εξετάζει τα όρια της επιστημονικής παρέμβασης στη φύση και την έννοια του ανθρώπινου. Ο «Αόρατος Άνθρωπος» (The Invisible Man, 1897) συνδέει την επιστημονική ανακάλυψη με την προσωπική φιλοδοξία και την ηθική ευθύνη. Στον «Πόλεμο των Κόσμων» (The War of the Worlds, 1898) παρουσίασε μια εισβολή από τον Άρη, δημιουργώντας ένα από τα πιο επιδραστικά πρότυπα εξωγήινης εισβολής στη λογοτεχνία.
Ο Γουέλς, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην επιστημονική φαντασία. Έγραψε κοινωνικά μυθιστορήματα όπως τα «Kipps» και «The History of Mr Polly», στα οποία στράφηκε στην καθημερινή ζωή, στις κοινωνικές φιλοδοξίες και στους περιορισμούς της αγγλικής μεσαίας και κατώτερης τάξης. Έγραψε επίσης πολιτικά και κοινωνικά δοκίμια, βιβλία ιστορίας και έργα σχετικά με το μέλλον της ανθρωπότητας.
Με το «The Outline of History», που δημοσιεύθηκε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, επιχείρησε να αφηγηθεί την ανθρώπινη ιστορία ως μια ενιαία παγκόσμια διαδικασία, πέρα από τα όρια των επιμέρους εθνών. Το βιβλίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία και ανέδειξε μια άλλη πλευρά του έργου του: την επιθυμία του να εξετάζει την ανθρώπινη κοινωνία σε μεγάλη ιστορική κλίμακα.
Στα γραπτά του επανερχόταν διαρκώς σε ζητήματα όπως η εκπαίδευση, η κοινωνική ανισότητα, η τεχνολογική πρόοδος, η πολιτική οργάνωση και το μέλλον του ανθρώπινου είδους. Δεν έβλεπε την επιστημονική φαντασία απλώς ως χώρο περιπέτειας. Για τον Γουέλς, το φανταστικό μέλλον ήταν συχνά ένας τρόπος να εξεταστούν οι αδυναμίες και οι δυνατότητες της κοινωνίας του παρόντος.
Ήταν εξαιρετικά παραγωγικός και συνέχισε να γράφει επί δεκαετίες. Παράλληλα με τη λογοτεχνική του δραστηριότητα, συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο διάλογο γύρω από την πολιτική, την κοινωνική μεταρρύθμιση, την παγκόσμια συνεργασία και τον κίνδυνο που μπορούσε να δημιουργήσει η τεχνολογική πρόοδος όταν δεν συνοδευόταν από αντίστοιχη πολιτική και ηθική εξέλιξη.
Στην προσωπική του ζωή παντρεύτηκε δύο φορές. Ο δεύτερος γάμος του ήταν με την Έιμι Κάθριν Ρόμπινς, την οποία αποκαλούσε Τζέιν, και απέκτησαν δύο γιους. Η προσωπική του ζωή υπήρξε ιδιαίτερα αντισυμβατική για τα δεδομένα της εποχής του και περιλάμβανε αρκετές εξωσυζυγικές σχέσεις.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του αντιμετώπιζε με αυξανόμενη απαισιοδοξία την πορεία της ανθρωπότητας. Είχε δει δύο παγκόσμιους πολέμους και την εμφάνιση τεχνολογιών ικανών να προκαλέσουν καταστροφή σε πρωτοφανή κλίμακα. Παρέμεινε, ωστόσο, μέχρι το τέλος ένας συγγραφέας που αντιμετώπιζε το μέλλον ως ένα από τα σημαντικότερα θέματα της ανθρώπινης σκέψης.
Ο H. G. Wells πέθανε στο Λονδίνο στις 13 Αυγούστου 1946, σε ηλικία 79 ετών. Τα έργα του συνέχισαν να διαβάζονται, να μεταφέρονται στον κινηματογράφο, στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση και να επηρεάζουν γενιές συγγραφέων. Η «Μηχανή του Χρόνου», ο «Αόρατος Άνθρωπος» και ο «Πόλεμος των Κόσμων» έχουν πλέον ενσωματωθεί στη σύγχρονη πολιτιστική φαντασία, ενώ ο ίδιος παραμένει μία από τις κεντρικές μορφές στην ιστορία της επιστημονικής φαντασίας.