Βιογραφία
Ο Μπέλα Μπάρτοκ (Béla Viktor János Bartók ) (1881-1945) ήταν Ούγγρος συνθέτης και εθνομουσικολόγος, από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ου αιώνα, ο οποίος κατάφερε τον συνδυασμό της έντεχνης μουσικής με τους ρυθμούς και τους τρόπους της λαϊκής παράδοσης.Ο Μπέλα γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου του 1881 στο Ναγκισέντμικλος (Nagyszentmiklós), μια μικρή κωμόπολη που ανήκε την εποχή εκείνη στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία (σήμερα η πόλη ονομάζεται Σινικολάου Μάρε, αποτελεί έδαφος της Ρουμανίας). Ο πατέρας του ήταν διευθυντής της τοπικής αγροτικής σχολής και ερασιτέχνης μουσικός, η μητέρα του ήταν καθηγήτρια πιάνου, ξεκίνησαν την μουσική εκπαίδευση του γιού τους από τα 4 χρόνια του. Ο πατέρας του πέθανε όταν εκείνος ήταν 8, η μητέρα του πήρε αυτόν και την αδερφή του και άρχισε να αναζητά εργασία σε διάφορες πόλεις, κατέληξαν στην Μπρατισλάβα το 1894. Ωστόσο, ο μικρός Μπέλα είχε ήδη κάνει την πρώτη του δημόσια εμφάνιση ως πιανίστας το 1892 στη μικρή πόλη Ναγκίσελες όπου έπαιξε ένα έργο του Μπετόβεν και μια δική του σύνθεση. Από το 1899 μέχρι του 1903 σπούδασε πιάνο στη Βασιλική Μουσική Ακαδημία της Βουδαπέστης και το 1902 βρέθηκε στην πρεμιέρα του έργου του Ρίχαρντ Στράους "Τάδε έφη Ζαρατούστρα, το έργο του οποίου τον επηρέασε στις πρώτες του συνθέσεις. Επηρεάστηκε και από τον Μπραμς και τους Γάλλους εμπρεσιονιστές αρχικά, αλλά τελικά έφτασε σ` ένα καθαρά προσωπικό ύφος, όπου η τόλμη συνδυάζεται με την άψογη τεχνική, ο νεοτερισμός με μία σχεδόν κλασική αυστηρότητα.
Το 1904, άκουσε μια ηλικιωμένη παραμάνα να τραγουδά παραδοσιακά τραγούδια της περιοχής της, Τρανσυλβανίας κι από τότε αφυπνίστηκε το ενδιαφέρον του για την παραδοσιακή, λαϊκή μουσική. Ξεκίνησε να συλλέγει τραγούδια της Τρανσυλβανίας, της Βουλγαρίας, της Σλοβακίας, της Σερβίας, της Τουρκίας και φυσικά, της Ουγγαρίας. Συνολικά συνέλεξε περίπου 6.000 λαϊκά άσματα και το 1913 τα εμπλούτισε με άλλα 200 αραβικής προελεύσεως, που συνέλεξε σε μια επίσκεψή του στην Μπίσκρα της Αλγερίας. Τα περισσότερα από τα τραγούδια αυτά εκδόθηκαν υπό τον τίτλο "Hungarian Folk Music" (Ουγγρική λαϊκή μουσική), έργο που παραμένει σημείο αναφοράς. Στο έργο του ο Μπάρτοκ ενσωματώνει αρκετά από τα μελωδικά και ρυθμικά χαρακτηριστικά της μουσικής που συνέλεξε.
Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κρίθηκε ακατάλληλος για θητεία στον Στρατό καθώς είχε από μικρός προβλήματα υγείας, το 1937 άρχισε να ανησυχεί για τη ναζιστική εξάπλωση στην Ευρώπη, ύστερα από την προσάρτηση της Τσεχοσλοβακίας και της Αυστρίας το 1938 σκεπτόταν σοβαρά να εγκαταλείψει τη χώρα του. Επισκέφθηκε τις ΗΠΑ στα τέλη του 1939 για περιοδεία με συναυλίες, επέστρεψε στη Ουγγαρία τον Απρίλιο του 1940, έδωσε μια τελευταία συναυλία στη Βουδαπέστη κι αναχώρησε για τις ΗΠΑ . Η υγεία του ωστόσο επιδεινώθηκε στην Αμερική, το 1944 διαγνώστηκε με λευχαιμία σε προχωρημένο στάδιο, πέθανε στις 26 Σεπτεμβρίου 1945 στη Νέα Υόρκη. Ήταν παντρεμένος και είχε δύο παιδιά.
Η μουσική του Μπάρτοκ. αποτέλεσε σχολή για την επόμενη γενιά των συνθετών, πολλές από τις συνθέσεις του, συμπεριλαμβανομένων των κουαρτέτων εγχόρδων και του κοντσέρτου για ορχήστρα έχουν αναγνωριστεί ως κλασικά έργα της δυτικής μουσικής.