Παπαϊωάννου

Παπαϊωάννου 1910 έως 1989 (79)

Αποφθέγματα Αποσπάσματα

«Στη Μουσική συμβαίνει αυτό το θαυμαστό: η ύλη και η μορφή είναι ένα και το αυτό! Μορφή και περιεχόμενο ταυτίζονται.»

Βιογραφία

Ο Γιάννης Παπαϊωάννου (1910-1989)του Ανδρέα ήταν Έλληνας συνθέτης, από τους σημαντικότερους του 20ου αιώνα. Γεννήθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1910 στην Καβάλα με καταγωγή της οικογένειας του από Λέσβο. Ο παππούς του υπήρξε σημαντικός μουσικολόγος του 19ου αιώνα. Ο Γιάννης άρχισε τις μουσικές του σπουδές σε ηλικία έξι ετών μελετώντας πιάνο. Αργότερα σπούδασε στο «Ελληνικό Ωδείο» από όπου αποφοίτησε το 1934 με δίπλωμα πιάνου, θεωρητικών και σύνθεσης. Το 1949-50 ως υπότροφος της UNESCO επισκέφθηκε μεγάλα μουσικά κέντρα της Ευρώπης με σκοπό να παρακολουθήσει τις νεότερες συνθετικές τάσεις και εργάστηκε για ένα χρόνο στο Παρίσι. Την δεκαετία 1951-61 δίδαξε Ιστορία της Μουσικής στο Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων ενώ από το 1954 ως το 1976 ήταν καθηγητής Ανωτέρων Θεωρητικών και Σύνθεσης. Χαρακτηριστικό των μαθημάτων του ήταν η προσωπική σχέση που ανέπτυσσε με τους μαθητές του. Το διδακτικό του έργο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, δεδομένου ότι υπήρξε ο πρώτος -και για μεγάλη περίοδο ο μόνος- στην Ελλάδα που δίδαξε, παράλληλα με τις παραδοσιακές, και τις νεότερες τεχνικές σύνθεσης. Οι περισσότεροι σημαντικοί Έλληνες συνθέτες, μουσικολόγοι και διευθυντές ορχήστρας της νεότερης γενιάς υπήρξαν μαθητές του.



Άρχισε να γράφει μουσική από 14 χρονών, αλλά τα περισσότερα από αυτά τα πρώιμα έργα του τα κατέστρεψε θεωρώντας τα πρωτόλεια. Η ουσιαστική συνθετική του δραστηριότητα αρχίζει από το 1932 με έργα που χαρακτηρίζονται από τη χρήση προχωρημένης αρμονίας. Στη συνέχεια στράφηκε προς την ατονικότητα, τον δωδεκαφθογγισμό, τη σειραική και τη «μετασειριακή» τεχνική, για να καταλήξει σε ένα προσωπικό ύφος.Μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά του έργα είναι η Φαντασία για βιολί και πιάνο (1936), τα 14 παιδικά πορτρέτα (1960), Πήγασος (1984), Κουρσάρικοι Χοροί (1950), Γέρμα (1961), Τρία τραγούδια σε ποίηση Κ.Π. Καβάφη (1974), Δύο τραγούδια σε ποίηση Λόρδου Βύρωνα (1989), Αίνιγμα (1969), Oraculum (1965), Βαλς των Λευκών Ρόδων (1950), Οδαλίσκη (1937), Χειμωνιάτικη Φαντασία (1951), 24 πρελούδια για πιάνο και πολλά άλλα. .



Το 1953 βραβεύτηκε η συμφωνία του αρ. 3 στις Βρυξέλλες, το 1970 τιμήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης, το 1983 η Ακαδημία Αθηνών του απένειμε το «Αριστείον Καλών Τεχνών και Γραμμάτων». Με το έργο του και τη διδασκαλία του ο Γιάννης Α. Παπαϊωάννου έχει ασκήσει μεγάλη επίδραση στη νεώτερη Μουσική Σχολή της Ελλάδας και μπορεί να θεωρηθεί ως ένας από του σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες του 20ου αιώνα. .

Πέθανε στις 19 Μαίου του 1989.

Αναφέρεται ως Γιάννης Ανδρέου Παπαϊωάννου για να ξεχωρίζεται από τον Γιάννη Παπαϊωάννου τον λαϊκό συνθέτη ο οποίος επίσης μεγαλούργησε στον χώρο οτυ ρεμπέτικου, την ίδια εποχή.