Βιογραφία
Ο Ντάνιελ Σάντος (Daniel Santos, 1916 – 1992) ήταν Πορτορικανός τραγουδιστής και συνθέτης, ερμηνευτής πολλών μουσικών ειδών της Καραϊβικής, με την μουσική του να ακούγεται σε πολλές διάσημες ταινίες της εποχής.
Γεννήθηκε στο Santurce του Πουέρτο Ρίκο στις 6 Ιουνίου του 1916, σε μια φτωχή οικογένεια, ο πατέρας του δούλευε περιστασιακά ως ξυλουργός και εργάτης, στα τέλη της δεκαετίας του 1920, η οικογένεια μετακόμισε στη Νέα Υόρκη αναζητώντας καλύτερες ευκαιρίες. Ο μικρός Ντάνιελ αναγκάστηκε να γυαλίζει παπούτσια στους δρόμους για να βοηθήσει την οικογένεια, στα 15 έφυγε από το πατρικό σπίτι του και πήγε να ζήσει στο Μανχάταν, έχοντας αρχίσει να τραγουδάει σε πάρτι γενεθλίων και γάμους . Στη δεκαετία του 1930 προσλήφθηκε να συμμετάσχει σε συγκρότημα που έπαιζε στο Cuban Casino. Εκεί ήταν που ο διάσημος Πορτορικανός μουσικός και συνθέτης Πέδρο Φλόρες άκουσε τον Ντάνιελ και εντυπωσιάστηκε με την φωνή του. Τον κάλεσε να συμμετάσχει στο κουαρτέτο του Pedro Flores και σύντομα έγραφε τραγούδια κατάλληλα για την φωνή του είχε μια μοναδική χροιά, τελείως διαφορετική από των άλλων Λατίνων τραγουδιστών.
Η συνεργασία τους απέφερε μεγάλες επιτυχίας, συμπεριλαμβανομένου του εμβληματικού "Despedida" (Αποχαιρετισμός) εμπνευσμένο από τους χιλιάδες Πορτορικανούς που στρατολογήθηκαν ω για να πολεμήσουν στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στους στίχους, ο στρατιώτης που αναχωρεί αποχαιρετά τους φίλους του, την αγαπημένη του, και τέλος τη μητέρα του, αναρωτιέται αν θα την ξαναδεί ποτέ. Το τραγούδι είχε έντονα πολιτικό αντίκτυπο με πολλούς Πορτορικανούς να αρχίσουν να αμφισβητούν τη συμμετοχή τους σε έναν πόλεμο που δεν μπορούσαν να κατανοήσουν, ούτε το γεγονός ότι έπρεπε να τον πολεμήσουν για τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μακρινές χώρες. Από τότε, ο Σάντος συνδέθηκε και με το κίνημα για την ανεξαρτησία του Πουέρτο Ρίκο
Το 1941, ο Σάντος στρατολογήθηκε από τον στρατό των ΗΠΑ, στάλθηκε στο Μάουι και αργότερα στην Οκινάουα ως μέρος του Πεζικού του Στρατού των ΗΠΑ, αλλά πιθανότατα δεν έδωσε κάποια πραγματική μάχη. Τα επόμενα χρόνια ισχυρίστηκε ότι «σώθηκε από την πρώτη γραμμή» χάρη στην «ικανότητά του να τραγουδά και να παίζει κιθάρα» Στο τέλος του πολέμου, επέστρεψε στη Νέα Υόρκη με σκοπό να ξαναρχίσει την καριέρα του. Ο Πέδρο Φλόρες τον περίμενε με ανυπομονησία με νέα τραγούδια να ηχογραφήσει, συμπεριλαμβανομένου του "Linda" που έγινε τεράστια επιτυχία. Εντωμεταξύ, η προσωπική ζωή του που ποτέ δεν ήταν υποδειγματική, χειροτέρεψε με το αλκοόλ τα ναρκωτικά και ασταμάτητα πάρτι με πολλές γυναίκες να έχουν γίνει κεντρικό κομμάτι της ζωής του.
Ξεκινώντας το 1946 ο Daniel ξεκίνησε μια μακρά διαμονή στην Αβάνα της Κούβας όπου του προσφέρθηκε συμβόλαιο για να τραγουδήσει σε ραδιοφωνικές εκπομπές. Η Αβάνα ήταν τότε η πρωτεύουσα του θεάματος της Λατινικής Αμερικής και οι ευκαιρίες εργασίας για ταλαντούχους τραγουδιστές ήταν απεριόριστες στα πολλά νυχτερινά κέντρα, καζίνο και θέατρα. Ο Σάντος έγινε αναπόσπαστο μέρος της λαμπερής, αν και συχνά ξέφρενης, νυχτερινής σκηνής της Αβάνας, οι ηχογραφήσεις του στην Κούβα παρήγαγαν πολλές επιτυχίες που έκαναν τον Σάντος εξαιρετικά δημοφιλή από την Αργεντινή μέχρι το Μεξικό.
Περίπου εκείνη την περίοδο συνελήφθη από την αστυνομία της Αβάνας για κατοχή παράνομης ουσίας, τον έβαλαν φυλακή μέχρι να δικαστεί όμως παρενέβη ο Πρόεδρος δίνοντάς του προεδρική χάρη. Η προστασία από τον πρόεδρο έληξε το 1952 όταν έγινε στρατιωτικό πραξικόπημα υπό τον συνταγματάρχη Μπατίστα. Ο Σάντος δεν ήταν πλέον ασφαλής στην Κούβα και αποφάσισε να φύγει από το νησί.
Έκανε μια εκτεταμένη περιοδεία στο Μεξικό, το Πουέρτο Ρίκο, τη Δομινικανή Δημοκρατία, τη Βενεζουέλα και την Κολομβία όπου παντού τον υποδεχόταν σαν ήρωα. Το 1957 ο υποστήριξε ανοιχτά την υπόθεση της Κουβανικής Επανάστασης συνθέτοντας και ηχογραφώντας τη "Sierra Maestra" μια ωδή στους μαχόμενους αντάρτες υπό τον Φιντέλ Κάστρο, δίνοντας μάλιστα όλα τα κέρδη από τις πωλήσεις δίσκων στον Κάστρο και στους άνδρες του. Μετά τον θρίαμβο της Επανάστασης το 1959, επέστρεψε στην Αβάνα και έτυχε ηρωικής υποδοχής από το νέο καθεστώς. Ωστόσο, σύντομα διαφώνησε με τις πρακτικές της νέας διακυβέρνησης, τους κατηγόρησε ότι εξαπάτησαν τον ίδιο και τον κουβανικό λαό και έφυγε από την Κούβα για να μην επιστρέψει ποτέ.
Ο Daniel Santos συνέχισε τις ηχογραφήσεις και τις περιοδείες στην Αμερική κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1960 και του 1970, επιστρέφοντας πάντα στο αγαπημένο του Πουέρτο Ρίκο, όπου συνέχιζε να υποστηρίζει την υπόθεση της ανεξαρτησίας. Κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης καριέρας του, εκτός από τα πολλά σκάνδαλα, ο Ντάνιελ διακρίθηκε για τη γενναιοδωρία του, συνεισφέροντας χρήματα σε διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η υγεία του επιδεινώθηκε και αποφάσισε να εγκατασταθεί με τη δωδέκατη σύζυγό του στην Ocala της Φλόριντα όπου αγόρασε ένα ράντσο. Στις 27 Νοεμβρίου 1992 η καρδιά του σταμάτησε να χτυπά, με δικό του αίτημα θάφτηκε στο Σαν Χουάν του Πουέρτο Ρίκο.