ΑΡΧΙΚΗ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

ΕΠΟΜΕΝΟ

Aα-Αγ   Aδ-Αε   Aζ-Αι   Aκ-Αλ  

Aμ-Αν   Aξ-Απ   Aρ-Ατ   Aυ-Αω

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ που αρχίζουν με A

1: Α αλήθεια είναι κουτσή κι όμως φτάνει στην κορφή.
δηλώνει πως :

2: Α μεν ξυνήκα σποδαία, οίμαι δε και α μη ξυνήκα κρείττω είναι.
ειπώθηκε από:

3: Α μη δει ποιείν, μηδέ υπονοού ποιείν.
σημαίνει:

4: α πολλά τα κύριε ελέησον δεν θα θέλει ούτε ο Θεός
δηλώνει πως :

5: Α που χασε το χοίρο του, όλο μουγκριές ακούει.
σημαίνει πως :

6: Α που χει αμπέλι ας τρυγά κι α που χει δρόμο ας τρέχει.
δηλώνει πως:

7: Αβά τι χτίζεις; Αλλού αβά κελί.
λέγεται :

8: Αβάνισσα στο σπίτι σου σούρα θε να σου βγάλει.
δηλαδή:

9: Αβάρετο παιδί, χαρά σπιτιού.
δηλώνει πως:

10: Αβέρτα κουβέρτα
δηλαδή :

11: Άβουλος ο νους διπλός ο κόπος.
λεγεται:

12: Αβρόχοις ποσί.
σημαίνει:

13: Αγαθή και μάζα μετ' άρτον.
σημαίνει:

14: Αγαθών ου το μη αδικέειν, αλλά το μηδέ εθέλειν.
σημαίνει:

15: Αγάλι αγάλι κόσευε αν θέλεις να προφτάσεις.
σημαίνει:

16: Αγάλι–αγάλι τούμπανα, τι ναι φτωχός ο γάμος.
λέγεται :

17: Αγάλια αγάλια γίνεται η αγουρίδα μέλι.
σημαίνει πως:

18: Αγάλια αγάλια και θα βρει η τάβλα το καρφί της
λέγεται :

19: Αγάλια αγάλια κότα μου κι εγώ σε μαγειρεύω.
σημαίνει πως:

20: Αγάλια αγάλια πάει η κάθε πέτρα στον τόπο της.
σημαίνει πως:

21: Αγάλια αγάλια το πολυί φτιάχνει την φωλιά του.
σημαίνει πως:

22: Αγάπα η Μάρω τον χορό, βρήκε και άνδρα χορευτή.
λέγεται:

23: Αγάπα με μα μην το λες για να τελειώνουν οι δουλειές.
σημαίνει πως:

24: Αγάπα με να σ αγαπώ για να περνάμε τον καιρό.
λέγεται :

25: Αγάπα με τσαμπί τσαμπί να σ' αγαπώ σταφύλι.
δηλώνει:

26: Αγαπά ο Θεός τον κλέφτη, αγαπά και τον νοικοκύρη.
σημαίνει πως:

27: Αγαπά τα ξινά (ή τα ξινόμηλα).
λέγεται :

28: Αγαπά τα ξινά (ή τα ξινόμηλα).
λέγεται :

29: Αγάπα την πεθερά σου να σε αγαπάει ο άνδρας σου
σημαίνει πως :

30: Αγάπα το κοπέλι σου χωρίς να το κατέχει
δηλώνει πως :

31: Αγάπα τους ζωντανούς και μην μοιράζεις κόλλυβα.
δηλώνει πως:

32: Αγάπαγε τον φίλο σου με τα ελαττώματά του.
δηλαδή:

33: Αγαπάω τον καλό μου να τραντάζω το μυαλό του
λέγεται :

34: Αγάπη δίχως πείσματα δεν έχει νοστιμάδα.
δηλώνει πως:

35: Αγάπη της Αποκριάς, στάχτη της πανωστριάς.
σημαίνει πως:

36: Αγάπη φωτιά και βήχας δεν κρύβονται.
δηλαδή:

37: Αγάπης δε ουδέν μείζον ούτε ίσον εστί.
σημαίνει :

38: Αγάπησε ο παλιοκακόμοιρος την παλιοκακομοίρα.
λέγεται :

39: Αγαπιούνται σαν τον σκύλο με την γάτα.
λέγεται :

40: Αγαπώ θα πει αγαπώ κι όχι παίζω και γελώ.
σημαίνει πως:

41: Αγαπώ κυρά να κλάνεις μα να μην το παρακάνεις.
εννοεί πως :

42: Αγαπώ να φας, μα όχι και να παραφάς.
λέγεται:

43: Αγαπώ παιδί για κύρη και σκυλί για νοικοκύρη.
σημαίνει:

44: Αγει είς φώς τήν αλήθειαν ό χρόνος.
σημαίνει :

45: Άγιασε ο μαχαιροκλέφτης και πουλεί σκουρολεπίδες.
λέγεται:

46: Άγιος που δεν θαυματουργεί, δοξολογία δεν έχει.
σημαίνει πως:

47: Άγιου μη τάξεις τάξιμο μήδε παιδιού κουλούρι
δηλώνεται πως:

48: Αγκίστρι δίχως δόλωμα , ποτέ δεν πιάνει ψάρι .
σημαίνει :

49: Αγκυλώνει όπου και ν΄ αγγίξεις.
λέγεται :

50: Άγνεστα κι ανύφαντα, στην τέμπλα κρεμσμένα.
λέγεται:

51: Αγοράζει μα δεν πουλεί.
λέγεται:

52: Αγοράζει το σαμάρι προτού φέρει το γαιδούρι.
λέγεται :

53: Αγόρασε γουρούνι στο σακί.
δηλώνει:

54: Αγόρασε το σκοινί χωρίς το βόδι.
λέγεται:

55: Άγουρα δαμάσκηνα και πικρές ελιές, τα κρυφομιλήματα δεν είναι καλές δουλειές.
δηλώνεις πως:

56: Άγουρα σταφύλια δεν τρώγονται
δηλώνει πως :

57: Αγουροφάης έφαε, ωριμοφάης δεν ήυρε.
εννοεί πως:

58: Αγροίκου μη καταφρόνει ρήτορος.
σημαίνει:

59: Αγροίκου μην καταφρόνει ρήτορος.
σημαίνει πως:

60: Αγρόν ηγόραζεν.
λέγεται :

61: Αγρός αίματος
λέγεται :

62: Αγωγή τών πολιτών κυριώτατον καί μέγιστον πρός ευδαιμονίαν πόλεως.
σημαίνει:

63: Αγών πρόφασιν ούκ επιδέχεται.
σημαίνει πως :

64: Άδακρυς πόλεμος
δηλώνει:

65: Αδειανά τα χέρια σου, κακό είν' το παδιακό σου.
σημαίνει πως:

66: Αδειανό βαρέλι φίλο δεν πιάνει.
δηλώνει πως:

67: Αδειανός καλόγερος έγραφε κι απέγραφε
λέγεται :

68: Άδειο σακί δε στέκεται, γεμάτο δε λυγάει.
λέγεται:

69: Άδειο το πάνω πάτωμα.
εννοεί:

70: Άδειος άνθρωπος, παρηγοριά της χώρας.
σημαίνει πως:

71: Αδερφέ μου, και μη καλύτερέ μου.
λέγεται :

72: Αδερφός έσφαξε μα δεν έφαγε.
λέγεται :

73: Άδης αδηφάγος.
λέγεται:

74: Άδης αδηφάγος.
λέγεται:

75: Αδιαφόρετη εκκλησιά τύφλα στα μάτια του παπά.
σημαίνει πως :

76: Άδικα απο πάνω ρίχνεις άδικα από κάτω τρέχουν.
σημαίνει :

77: Άδικα δούλευε, άδικα μην κάθεσαι.
εννοεί πως:

78: Άδικα χύνεται το νερό.
λέγεται :

79: Αδικιάς σπειρί σπαρμένο κι αν φυτρώσει δεν σταχυάζει.
σημαίνει πως :

80: Αδικιάς σπειρί σπαρμένο, κι αν φυτρώσει δεν καρπίζει.
δηλώνει πως :

81: Άδουλος δουλειά δεν έχει, το βρακί του λύει και δένει.
λέγεται :

82: Αδριάντα γαργαλίζεις.
σημαίνει πως:

83: Αδύνατον τόν μηδέν πράττοντα πράττειν εύ.
σημαίνει :

84: Αεί γαρ ευ πίπτουσιν οι Διός κύβοι
σημαίνει:

85: Αεί κολοιός ποτί κολοιόν ιζάνει.
σημαίνει πως:

86: Αεί πάντα ρει
σημαίνει:

87: Αεί τα πέρυσι βελτίω.
εξήγηση:

88: Αέρα ζευγαρίζεις.
σημαίνει :

89: Αέρας και γυναίκα δεν κλειδώνονται.
εννοεί πως:

90: Αεριτζής
λέγεται :

91: Αετόν κάνθαρος μαιεύεται.
λέγεται για :

92: Αετός εν νεφέλαις.
λέγεται για :

93: Αετός μύγες δεν πιάνει.
σημαίνει πως :

94: Αηδονιού λαλιά και πέρδικας καμάρι.
λέγεται:

95: Αήθης συμπεριφορά.
σημαίνει:

96: Αήρα στο σιτάρι και πέτρα στη φακή, κορίτσι φιλημένο δεν κάνει προκοπή.
σημαίνει:

97: Αθάνατον έχθραν μη φύλαττε θνητός ως.
σημαίνει:

98: Άθελη δουλειά και τέχνη προκοπή δεν έχει.
σημαίνει πως:

99: Άθελη δουλειά και τέχνη προκοπή δεν έχει.
σημαίνει πως:

100: Αθηναίοι και Θηβαίοι και κακοί Μιτυληναιοι, άλλα λέγουν το πρωί κια άλλα κάνουνε το βράδυ.
λέγεται :

101: Αθηναίος γκάγκαρος
λέγεται :

102: Άθρωπο θωρείς, καρδιά δεν κατέχεις.
σημαίνει :

103: Άθρωπος με τη θωριά, παίρνει σκιάς παρηγοριά.
δηλώνεται πως:

104: Αθώα περιστερά
λέγεται :

105: Αι Ιβύκου γέρανοι.
λέγεται:

106: Αι Οιδίποδος αραί.
λέγεται:

107: Αι χάρητες γυμναί
λέγεται:

108: Αιγιαλώ λαλείς.
σημαίνει:

109: Αιέν αριστεύειν καί υπείροχον έμμεναι άλλων, μηδέ γένος πατέρων αισχυνέμεν.
σημαίνει:

110: Αιέν αριστεύειν.
ολόκληρη φράση.:

111: Αιθίοπα λευκαίνεις ή Αιθίοπα σμήχεις.
σημαίνει:

112: Αιξ ουρανία.
δηλώνει:

113: Αιξ ούτω τέτοκεν, έριφος δι επί δώματος παίζει.
λέγεται:

114: Αίρομαι στο ύψος των περιστάσεων.
σημαίνει :

115: Αισχρόν τε μοχθείν μή θέλειν νεανίαν.
δηλαδή:

116: Ακαμασιά, σπιτιού ξεθεμελιώστρα.
σημαίνει :

117: Ακαμάτη τρέφεις; Προφήτη έχεις.
σημαίνει πως :

118: Ακαμάτης και φαγάς: ψάλτης, διάκος ή παπάς.
δηλώνει πως:

119: Ακαμάτης νέος, γέρος διακονιάρης
σημαίνει πως :

120: Ακαμάτρα βράσ' κουκιά.. Ας τα φάμε και ωμά.
λέγεται :

121: Ακήρυχτος πόλεμος.
λέγεται:

122: Ακίνητα κινείν.
σημαίνει:

123: Ακλητί κωμάζουσιν εις φίλων φίλοι.
σημαίνει πως:

124: Ακόμα δε βγήκε απ’ το αυγό και παντρειά γυρεύει.
λέγεται :

125: Ακόμα δεν τον είδαμε και Γιάννη τον εβγάλαμε.
λέγεται :

126: Άκου χτύπους πέρα κει, άκουσε τους κι επά κοντά.
σημαίνει πως :

127: Άκουα και ίδρωνα, είδα και ξεπάγιασα
σημαίνει πως :

128: Άκουγε πάντα και τις δύο καμπάνες.
σημαίνει πως :

129: Άκουε και μάθαινε.
λέγεται:

130: Άκουε πάντα και τις 2 καμπάνες.
σημαίνει πως:

131: Άκουε πάντα και τις 2 καμπάνες.
σημαίνει πως:

132: Άκουε πολλά και λέγε λίγα.
σημαίνει πως:

133: Άκουε πολλά, λάλει καίρια.
σημαίνει:

134: Άκουε σακί δεμένο, πάντεχέτο και γεμάτο.
λέγεται:

135: Άκουε σκάφη και φούσκωνε προζύμι.
σημαίνει πως :

136: Άκουε τα από καρδίας.
δηλαδή:

137: Άκουε την πρώτη συμβουλή της γυναίκας σου και όχι την δεύτερη.
δηλώνει πως :

138: Άκουε τον πατέρα σου και ορμήνευε το γιο σου.
δηλαδή:

139: Άκουε του γέρου συμβουλή και του παθού τη γνώμη.
δηλαδή:

140: Ακούει ένα και κρίνει δύο.
λέγεται :

141: Ακούμπα, αν θέλεις να βαστιέσαι.
σημαίνει πως :

142: Άκουσε πως χοιροσφάξαν και πήρε σούβλες κι έτρεξε
λέγεται :

143: Ακουστά τον έχει, μέχρι και η μάνα του.
λέγεται:

144: Άκρες μέσες
δηλαδή:

145: Ακρη βρήκε ο στραβός, μήτε πίσω μήτε μπρος.
λέγεται:

146: Ακριβά πουλάει ο χωριάτης και θαρρεί πως διαφορίζει.
σημαίνει πως :

147: Ακριβαίνεις; Λιγοστεεύω.
σημαίνει πως :

148: Ακριβές οι σαλάτες του.
λέγεται:

149: Ακριβός θαρρεί κερδίζει μα αστοχά και δεν το ξέρει.
σημαίνει :

150: Ακριβός και ψεύτης γρήγορα συμφωνούν.
σημαίνει πως :

151: Ακριβός κελλάρης, καλός κελάρης.
λέγεται:

152: Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στο αλεύρι.
λέγεται :

153: Ακρογωνιαίος λίθος.
λέγεται :

154: Άκρον άωτο.
σημαίνει:

155: Άκρον λάβε και μέσον έξεις.
σημαίνει:

156: Άκρως
σημαίνει:

157: αλά καρτ
σημαίνει:

158: Αλά μπουρνέζικα.
σημαίνει:

159: Αλαζονεία εμπόδιον σοφίας.
σημαίνει πως:

160: Αλάργα η πέτρα από το καράβι.
δηλώνει πως:

161: Αλαργινός ο κήπος δωριανά τα λάχανα
λέγεται :

162: Αλάργο αλάργο το φιλί, να έχει νοστιμάδα.
σημαίνει πως:

163: Άλας της γής.
λέγεται:

164: Αλάτι πάει στην αλυκή και φρύγανα στο λόγγο.
σημαίνει:

165: Αλάτισε τον κώλο του και ρώταει τι βρωμάει.
σημαίνει:

166: Αλαχ κερίμ στα τούρκικα, έχει ο Θεός ρωμαίικα.
λέγεται :

167: Αλέθει ο μύλος; Δώστου ν' αλέσει.
σημαίνει:

168: Αλεστικά, φουρνιάτικα κι ο νοικοκύρης άδειος
λέγεται :

169: Αλί (αλίμονο) που πάρει το σακί και πάει σ' άλλου πόρτα.
λέγεται :

170: Αλί που το έχει η κούτρα του να κατεβάζει ψείρες.
λέγεται:

171: Αλί στον Αλή, που 'χασε το γάιδαρο του και πιλαλεί.
λέγεται :

172: Αλίμονο σ' αυτόν που λείπει από τον γάμο του.
λέγεται:

173: Αλίμονο στο καλομάθητο μέχρι να κακομάθει.
σημαίνει πως :

174: Αλίμονο στον κοτσυφό, σαν του κοπεί η ουρά του κι όντε μαδεί η φτερούγα του, μαυροκουρέματά του.
λέγεται για:

175: Αλίμονο στους λαούς που έχουν ανάγκη από ήρωες.
εννοεί πως:

176: Αλίμονο της της κοιλιάς που 'χει κακό αφέντη.
εννοεί πως:

177: Αλίμονον που καρτερεί γιόμα απο δικούς και δείπνο απο γειτόνους.
λέγεται:

178: Αλκκυονίδες ημέρες.
λέγεται για:

179: Άλλα αντ’ άλλα, της Παρασκευής το γάλα.
δηλώνει :

180: Άλλα είναι τα αρεσκύμενα και άλλα τα πρεπούμενα.
λέγεται :

181: Άλλα λέγω εγώ στη θειά μου κι άλλα λέει αυτή σε μένα.
λέγεται :

182: Άλλα λένε της ανέμης κι άλλα κλώθει και γυρίζει
λέγεται :

183: Άλλα λένε της καμπάνας, κι άλλα καμπανίζει εκείνη
λέγεται :

184: Άλλα λένε της κρησάρας, κι άλλα κρησαρίζει εκείνη
λέγεται :

185: Άλλα λογαριάζει ο γάιδαρος και άλλα ο γαιδουρόλατης.
λέγεται :

186: Άλλα μελετούν τα βόδια κι άλλα κρίνει ο ζευγολάτης
λέγεται :

187: Άλλα μου λεν τα χείλη σου και άλλα μου λεν οι φίλοι σου
λέγεται :

188: Άλλα σκαμπάζει ο γάιδαρος και άλλα ο γαιδουρολάτης
λέγεται :

189: Άλλα στα χείλη έχει και άλλα στην καρδιά.
λέγεται :

190: Άλλα τα λαλούμενα κι άλλα τα νοούμενα
λέγεται :

191: Άλλα τα λεγόμενα και άλλα τα βλεπόμενα.
σημαίνει πως :

192: Άλλα τα μάτια του λάγου και άλλα της κουκουβάγιας.
δηλώνει πως:

193: Άλλα ψάλλει η λύρα μου και άλλα το βιολί μου
λέγεται :

194: Αλλάζει χειρουργό σε σάπια πληγή.
λέγεται :

195: Άλλαξε ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς.
λέγεται :

196: Άλλαξε τροπάρι.
σημαίνει:

197: Άλλη δεν εγέννησε μον' η Μαρία το Γιάννη.
λέγεται :

198: Άλλην δρυ βαλάνιζε.
λέγεται :

199: Άλλην δρυν βαλάνιζε.
λέγεται:

200: Αλλιώς μας τα ‘λεγες παπά, πριν σε χειροτονήσουν.
λέγεται :

201: Αλλιώς μιλά ο ξαμάρτωτος κι αλλιώς ο αρματωμένος
εξήγηση :

202: Αλλιώς φωνάζει η κουκουβάγια και αλλιώς η κουρούνα.
σημαίνει:

203: Άλλο Γιάννης κι άλλο Γιαννάκης.
δηλώνει:

204: Άλλο Γλαυξ, άλλο κορώνη φθέγγεται.
σημαίνει:

205: Άλλο δεν με εμάρανε παρά της άνοιξης το κρύο.
σημαίνει πως :

206: Άλλο δεν πρέπει του κουφού παρά μονάχα η λύρα.
λέγεται:

207: Άλλο δρόμο πάω εγώ και άλλο η φοράδα μου.
λέγεται:

208: Άλλο είναι η θωριά και άλλο η καρδιά.
σημαίνει πως:

209: Άλλο είναι τα γράμματα και άλλο η γνώση.
δηλώνει πως:

210: Άλλο είναι τα μισά κουκιά και άλλο τα μισοκούκια.
λέγεται:

211: Άλλο είναι το αμπέλι και άλλο το περβόλι.
δηλώνει πως:

212: Άλλο είναι το δανεικό και άλλο το γυρευτό.
λέγεται:

213: Άλλο είναι το κάτσε-κάτσε και άλλο το μανικοτράβα.
δηλώνει πως:

214: Άλλο έχει η γριά και βήχει.
λέγεται:

215: Άλλο να μην χαρεί ο εχθρός μου, παρά το θάνατο μου.
δηλαδή:

216: Άλλο να νογιώμαστε κι άλλο ν' αγαπιόμαστε.
σημαίνει πως:

217: Άλλο να πεις πολλά λόγια και άλλο να πεις τα κατάλληλα.
εννοεί πως:

218: Άλλο το βάρος της υπομονής για αυτόν που την ζητάει και άλλο γι' αυτόν που την κουβαλάει.
δηλώνει πως:

219: Άλλοι κάμον, άλλοι ώναντο.
ή αλλιώς:

220: Άλλοι μεν γλώττα, άλλοιοι δε γόμφιοι.
Εξήγηση:

221: Άλλοι σκάφτουν και κλαδεύουν κι άλλοι πίνουν και μεθούν.
σημαίνει :

222: Άλλοι σπερνουν και θερίζουν κι άλλοι τρων και μακαρίζουν.
λέγεται :

223: Άλλοι τα φαγαν τα σύκα κι άλλοι τα πληρώνουνε
σημαίνει:

224: Άλλος αγαπάει τον παπά και άλλος την παπαδιά.
σημαίνει:

225: Άλλος ανάφτει τη φωτιά, κι άλλος την ανεμίζει.
σημαίνει:

226: Άλλος βίος άλλη δίαιτα.
δηλώνει:

227: Άλλος δεν ξέρει το κακό του, παρ εκειός που το βαστάει.
σημαίνει:

228: Άλλος είναι ο τράγος του Ψηλορείτη και άλλος του κάμπου.
δηλώνει πως :

229: Άλλος έφαγε τα σύκα κι άλλος τα πληρώνει.
λέγεται:

230: Άλλος έχει το όνομα και άλλος την χάρη.
σημαίνει πως:

231: Άλλος ήχασκε και άλλος μετάλαβε.
:

232: Άλλος καλομαχεί και άλλος ψυχομαχεί.
σημαίνει πως:

233: Άλλος Πάσχα κι άλλος χάσκα
σημαίνει πως :

234: Άλλος πίνει κι άλλος μεθά.
σημαίνει πως:

235: Άλλος πλήρωσε τη νύφη
λέγεται :

236: Άλλος που χώρας τρόπος.
δηλώνει πως:

237: Άλλος τον λούζει κι άλλος τον χτενίζει.
λέγεται:

238: Άλλος τρώγει κι άλλος τρέφεται.
λέγεται:

239: Άλλοτε προπωλούσαμε και τώρα τυρί αγοράζουμε.
λέγεται:

240: Αλλοτρίων μη επιθύμει
σημαίνει :

241: Αλλού βαρούν τα κούρταλα κι αλλού γινετ ο γάμος
σημαίνει :

242: Αλλού βροντούν οι κανονιές κι αλλού χτυπούν τα βόλια.
λέγεται:

243: Αλλού κοιτάζεις δέσποτα κι αλλού σταυροκοπιέσαι
λέγεται :

244: Αλλού με τρίβεις δέσποτα κι αλλού εγώ πονάω.
λέγεται :

245: Αλλού με τρίβεις Μάρω μου κι αλλού έχω εγώ τον πόνο.
σημαίνει:

246: Αλλού να τα πουλάς αυτά.
λέγεται:

247: Αλλού ο παπάς κι αλλού τα ράσα του.
λέγεται :

248: Αλλού παίζουν τα όργανα κι αλλού χορεύει η νύφη.
λέγεται:

249: Αλλού πατά κι αλλού βρίσκεται.
λέγεται:

250: Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι κότες.
σημαίνει πως:

251: Αλλού το όνειρο και αλλού το θαύμα
σημαίνει :

252: Αλλού χτυπάει το νερό κι αλλού βροντά ο μύλος
σημαίνει :

253: Αλλουνού παπά ευαγγέλιο.
σημαίνει:

254: Άλλων ιατρός πληγών, αυτός γεμάτος.
λέγεται :

255: Αλογάριαστος πραγματευτής, καθάριος διακονιάρης.
σημαίνει πως :

256: Άλογο από ράτσα δεν κλωτσάει.
σημαίνει :

257: Αλχημεία
λέγεται :

258: Αλωνίζει.
σημαίνει:

259: Αλωπεκίζει προς αλώπεκα.
σημαίνει:

260: Αλωπεκίζειν προς ετέραν αλώπεκα.
λέγεται:

261: Αλώπηξ είναι.
σημαίνει:

262: Αμ' έπος αμ' έργον.
σημαίνει:

263: Αμ' έπος αμ' έργον.
σημαίνει:

264: Άμα αφουγκράζεσαι καλά, όμορφα κουβεντιάζεις.
δηλαδή:

265: Άμα γεράσει ο διάβολος, καλογερεύει.
δηλώνει πως :

266: Άμα δεν βρέξει πως θα ξαστερώσει.
δηλώνει πως :

267: Άμα δεν κατές να 'φαίνεις, τα μασούρια ήτνα τα βάνεις.
λέγεται :

268: Άμα θέλει ο θεός να χάσει τον μέρμηγκα του δίνει φτερά.
δηλαδή:

269: Άμα θωρείς φαί να τρως κι άμα θωρείς ξυλιές να φεύγεις
συμβουλεύει:

270: Άμα λες και δεν το κάνεις την υπόληψη σου χάνεις.
λέγεται για:

271: Άμα λεφτά δεν έχει μιλιά δεν έχεις.
τονίζεται:

272: Άμα με δεις, γράψε με.
σημαίνει:

273: Άμα μπεις στον χορό θα χορέψεις.
σημαίνει πως:

274: Άμα ντρέπεσαι βάλε κόσκινο στη μούρη σου.
σημαίνει πως:

275: Άμα πάει το χέρ' στο β'ζι, χαιρετίσματα στου μ' νι. (Θεσσαλία)
σημαίνει πως:

276: Άμα παίζεις με γάιδαρο, τις κλωτσιές δεν τις γλυτώνεις.
λέγεται:

277: Άμα παλεύεις νικάς.
σημαίνει πως:

278: Άμα παρατεντώσεις το σκοινί θα σπάσει.
σημαίνει πως:

279: Άμα πας με ένανε που φορεί ρεπούμπλικά να βάλεις κι εσύ τραγιάσκα.
δηλώνει πως:

280: Άμα πεθάνω εγώ, φούρνος να μην καπνίσει.
δηλώνει πως:

281: Αμάθεια μεν θράσσος, λογισμός δε όκνον φέρει.
σημαίνει πως:

282: Αμαθέστερον πως είπε και σαφέστερον.
σημαίνει πως:

283: Αμαθέστερον πως είπε καί σαφέστερον.
σημαίνει :

284: Αμαθέστερον πως είπε καί σαφέστερον.
σημαίνει :

285: Αμαθία μέν θράσσος, λογισμός δέ όκνον φέρει.
σημαίνει :

286: Αμαθίην άμεινον κρύπτειν. Εργον δέ έν ανέσει καί παρ οίνον.
σημαίνει :

287: Άμαθος από παλάτι είδε φούρνο και εθαμάχτει.
λέγεται :

288: Άμαθος βρακεί εφόρει, κάθε βήμα το εθώρει.
σημαίνει πως:

289: Αμαλθείας κέρας.
σημαίνει :

290: Άμαξα τον βουν έλκει.
λέγεται:

291: Αμαρτία λεγομένη, η μισή συγχωρεμένη.
δηλώνει πως :

292: Αμαρτία ξομολογημένη, αμαρτία δεν λογάται
δηλώνει πως :

293: Αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα
σημαίνει:

294: Άμε κάθου γύρευε.
λέγεται:

295: Άμε λούσου και χτενίσού και βγάλε το από το νου σου.
λέγεται:

296: Άμε μανίτσα μου εκείθε, έλα γυναικίτσα μου εδώθε. (Ποντιακή)
σημαίνει πως:

297: Αμείνονα βασιλέα είναι τον εαυτού δυνάμενον άρχειν των παθών.
σημαίνει:

298: Αμέτε ξένοι ν' αγιάσετε και σεις δικοί μου να λωβιάσετε.
λέγεται:

299: Αμήν
εννοεί:

300: Άμμον θαλάσσης κοφίνω ζητείς μετρείν.
σημαίνει:

301: Αμόνι είσαι, υπέμενε.. γίνε σφυρί και βάρα.
συμβουλεύει πως:

302: Αμπέλι φυτεμένο, σπίτι κτισμένο, και χήρα γυναίκα.
λέγεται:

303: Αμπρακατάμπρα
λέγεται :

304: Αν αρτυθείς να είν’ αρνί, αν κλέψεις να 'ναι χρυσάφι κι αν αγαπήσεις και καμιά, να τη ζηλεύει η γειτονιά.
έκφραση:

305: Αν γειτονέψεις με κουτσό, θα μάθεις να κουτσαίνεις.
σημαίνει πως :

306: Αν δε γεμίσει το σακί πώς θα το πεις γεμάτο;
λέγεται :

307: Αν δε δουλεύει το μυαλό, τα χέρια δε δικάνε.(φτάνουν)
δηλώνει πως:

308: Αν δεν αστράψει δεν βροντά, αν δεν βροντά δεν βρέχει.
σημαίνει πως :

309: Αν δεν βλαστημούσε, θα μιλούσε με τους αγγέλους.
λέγεται:

310: Αν δεν δείχνει η γίδα, δείχνει το κέρατό της.
σημαίνει πως:

311: Αν δεν έβρεξε, ψιχάλισε.
λέγεται:

312: Αν δεν είναι νωπό, ας είν' και παστωμένο.
σημαίνει πως:

313: Αν δεν εύρει το χειρότερο, δεν θα πεθυμήσει το καλύτερο.
λέγεται:

314: Αν δεν έφαγε ο κώλος του κατράμι, ναύτης δεν είναι.
σημαίνει πως:

315: Αν δεν έχεις γέρο, αγόρασε.
δηλώνει:

316: Αν δεν έχεις νύχια να ξυστείς, μην περιμένεις να σε ξύσουν οι άλλοι.
σημαίνει :

317: Αν δεν θες κακό να ακούσεις, μάθε καλά να λες.
υποδεικνύει πως:

318: Αν δεν θολώσει, δεν λαγαρίζει.
σημαίνει πως:

319: Αν δεν θολώσει, δεν λαγαρίζει.
σημαίνει πως:

320: Αν δεν μπει το νερό στ' αυλάκι, δεν ποτίζεται ο κήπος
εννοεί πως:

321: Αν δεν ξοδιάσεις, δεν σοδιάζεις.
σημαίνει:

322: Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει.
εννοεί πως:

323: Αν δεν σ' αρέσει γρύλωνε (γούρλωνε)
λέγεται:

324: Αν δεν ταίσεις, δεν τρως.
εννοεί πως:

325: Αν είναι βαρύ το φόρτωμα, καρτέρει απανωγόμπι.
δηλώνει πως:

326: Αν είναι παπάς στην εκκλησιά, η αυγή θα τονε δείξει.
σήμαινει :

327: Αν είναι ρόδο, θα ανθίσει.
δηλαδή:

328: Αν είναι τα αρνιά σου αμέτρητα, πες πως αρνιά δεν έχεις,
σημαίνει πως :

329: Αν είσαι και παπάς, με την αράδα σου θα πας.
δηλώνει πως:

330: Αν είχα τυρί, προσφάγι δεν θα ζητούσα.
λέγεται:

331: Αν είχαμε ψωμί και κρεμμύδια, η γειτόνισσα μας εδάνειζε την χύτρα.
λέγεται:

332: Αν είχε η ζούρλα κέρατα, θα φαινόταν σε όλους.
σημαίνει πως :

333: Αν είχε η ζούρλα κέρατα, θα φαινότανε σε όλους.
δηλώνει πως:

334: Αν είχε η κουρούνα γνώση, μας εδάνειζε καμπόση.
λέγεται:

335: Αν είχε μαμή, γλίτωνε το παιδί.
σημαίνει πως:

336: Αν ένα φίδι σ' αγαπά, κάνε το και εσύ βραχιόλι.
δηλαδή:

337: Αν επιμένεις να καταθέτεις τακτικά το μικρό πάνω στο μικρό, τότε θά γίνει κάτι μεγάλο.
δηλώνει:

338: Αν εσένα σου φτάνει εμένα μου περισσεύει.
σημαίνει πως:

339: Αν έχεις κάτω Θεό, έχεις και πάνω Θεό. Δεν έχεις κάτω Θεό, δεν έχεις και πάνω Θεό.
δηλώνει πως:

340: Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτει.
λέγεται :

341: Αν η αγκούσα φώναζε, να 'χες αυτιά να βούλωνες.
σημαίνει πως :

342: Αν η σκύλα δεν κουνήσει την ουρά της, τα σκυλιά δεν παν κοντά της.
λέγεται :

343: Αν ήταν η ζήλια ψώρα. θα γέμιζε όλη η χώρα.
δηλώνει πως:

344: Αν θέλει ο Θεός, γίνεται να πάμε μπρος.
σημαίνει πως :

345: Αν κάθεσαι στην θέση σου, κανείς δεν σε σηκώνει.
λέγεται:

346: Αν κάθεσαι στην μπάντα σου, κιανείς δεν σε σηκώνει.
υποστηρίζεται πως :

347: Αν κλέψεις, κλέψε μάλαμα, κι αν πάρεις, πάρε ασήμι.
σημαίνει πως :

348: Αν κρεμάσουν τους μαστόρους, άδικα θα σε κρεμάσουν.
λέγεται:

349: Αν κυνηγάς πολλούς λαγούς κανένα δεν θα πιάσεις.
λέγεται:

350: Αν λέει ότι τού λένε, δεν φταίει ο αποκρισιάρης.
δηλώνει πως:

351: Αν λείψει το λαδάκι μου, θα δω τις μαγειριές σου.
σημαίνει πως:

352: Αν λογάριαζε ο λύκος τα χνάρια του, θα ψόφαγε απο την πείνα.
σημαίνει:

353: Αν μ αγαπά η μάνα μου, της μοίρας είναι κι εκείνο.
λέγεται για :

354: Αν μ αγγίξεις στην ουρά, θα σ' αγγίξω στην καρδιά.
σημαίνει:

355: Αν με γελάσει μια φορά ντροπή δική του, αν με γελάσει 2 φορές ντροπή δική μου.
σημαίνει πως:

356: Αν μη κρέα παρή στερκτέον τω ταρίχω.
σημαίνει:

357: Αν μη πηλόν τύψης κέραμος ού γίνεται.
σημαίνει:

358: Αν μη τι άλλο.
δηλαδή:

359: Αν μιλάς και δεν σ΄ακούνε, πάντεχε στον μύλο είσαι.
σημαίνει:

360: Αν μπήχνω κι αν δε μπήχνω απ΄το ντορβά μου μπήχνω.
δηλώνει πως:

361: Αν μπορείς να δεις τον σβέρκο σου τότε θα δεις και μένα.
εννοεί πως:

362: Αν μπορείς να φιλήσεις την κυρά, μη φιλάς ποτέ την δούλα.
σημαίνει πως:

363: Αν ξαναγινόμουν νύφη, θα ξερα πώς να καμαρώνω (ή να χαιρετάω).
σημαίνει πως :

364: Αν οι ευχές αλήθευαν, κι ο διακονιάρης πλούσιος θα ήταν.
σημαίνει πως:

365: Αν πεθάνω από συνάχι, τύφλα να έχει η πανούκλα
λέγεται για :

366: Αν πεινάει ο ακαμάτης ψυχοπόνεση δεν έχει.
σημαίνει πως :

367: Αν σ’ απατήσει η μαργιολιά, τη γνώση τι την θέλεις;
λέγεται:

368: Αν σου χαρίζουν δαμάλι δένε το από το λαιμό, αν σου χαρίζουν δαχτυλίδι άπλωνε το δάχτυλο.
σημαίνει πως :

369: Αν το λες και δεν το κάνεις, μόνο την τιμή σου χάνεις.
τονίζει πως:

370: Αν φταίω εγώ να σκάσει ο άνδρας μου κι αν φταίει ο άνδρας μου να σκάσει εκείνος.
λέγεται :

371: Αν χτυπάς με και πονώ, καταριέμαι σε κι εγώ.
λέγεται :

372: Αν χωλώ παροικήσεις υποσκάζει μαθήση.
ή διαφορετικά:

373: Αν χωρατεύεις με τον γάιδαρο, θα σε χτυπήσει στο πρόσωπο με την ουρά του.
σημαίνει πως:

374: Αναβάστα γριά το γέρο, να τον έχουμε στο θέρος.
λέγεται :

375: Αναγέλασε ο μυξιάρης τον καημένο τον σαλιάρη.
λέγεται :

376: Αναγελούμε δεκαοχτώ και μας γελάνε χίλιοι.
λέγεται:

377: Αναγεννάται εκ της τέφρας του
λέγεται :

378: Ανάγκα και Θεοί πείθονται.
σημαίνει :

379: Ανάγκα και Θεοί πείθονται.
σημαίνει:

380: Ανάθελα ξεκίνησε και θελητά του πήγε.
λέγεται :

381: Ανάθεμα που βρει καιρό κι άλλο καιρό ανιμένει, γιατί ο καιρός τα πράματα ξανάστροφα τα φέρνει.
δηλώνει πως :

382: Ανάθεμα την αντρειά που πονηριά δεν έχει.
υποστηρίζεται πως :

383: Ανάθεμά τον τον κατήφορο μπροστά στον ίδιο δρόμο.
λέγεται:

384: Ανάθρεψε κόρακα να σου βγάλει το μάτι.
λέγεται:

385: Ανακατεμένα γνέματα κακοφταιχμένα πανιά.
σημαίνει πως :

386: Ανακατώθη κι η φακή με τα μαγειρεμένα.
λέγεται:

387: Ανάκουγε ο Θεός τους κοράκους, θα ψοφούσαν όλοι οι γάιδαροι.
δηλώνει πως:

388: Ανάλατα γέλια.
λέγεται:

389: Ανάμεσα στα δυο μαντριά εψόφησε ο σκύλος μας.
λέγεται:

390: Αναντάμ μπαμπαντάμ
σημαίνει:

391: Ανάξιος έβαλε βρακί κι ερωτά για που χορός κρατεί.
σημαίνει πως :

392: Ανάσταση
σημάινει :

393: Αναστενάζει και δειπνά, κλαίει και γευματίζει.
λέγεται :

394: Ανατολικό ζήτημα
λέγεται :

395: Αναφαίρετο κτήμα εστί παιδεία βροτοίς.
σημαίνει πως:

396: Αναφανδόν
σημαίνει:

397: Άναψαν τα αίματα.
Δηλώνει πως:

398: Ανάψανε τα καντήλια του.
σημαίνει πως:

399: Άναψε γυναίκα λύχνο να κουρέψουμε τα πρόβατα.
λέγεται:

400: Άναψε ο γιαλός και κάηκαν τα ψάρια.
λέγεται:

401: Άναψε το κερί να κουρέψω πέντε αρνιά.
λέγεται :

402: Άναψε το κερί να κουρέψω πέντε δέκα (πρόβατα εννοεί)
λέγεται:

403: Άναψε το λιχνάρι σου προοτού σε βρει η νύχτα.
σημαίνει πως :

404: Άνδρα δεν κάνει το κορμί, μόν' η καρδιά τον κάνει.
δηλώνει πως :

405: Άνδρα θέλω κι ας είναι και κούτσουρο.
σημαίνει πως:

406: Άνδρα θέλω τώρα τονε θέλω.
λέγεται:

407: Άνδρα μου, ή εσύ να πεθάνεις ή εγώ να χηρέψω.
λέγεται :

408: Άνδρας είσαι φόβο δίνεις, κι όπου πας ξυλιές μαζεύεις.
σημαίνει πως:

409: Ανδρός γέροντος αι γνάθοι βακτηρία.
σημαίνει πως:

410: Ανδρός κακώς πράσσοντος κεποδών φίλοι.
σημαίνει :

411: Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος
σημαίνει:

412: Ανε ξεφύγω του μαύρου, δε γλυτώνω του γαλανού.
λέγεται :

413: Ανεγυριστικά μιλώ κι αν έχεις νου το γροίκα.
δηλαδή:

414: Ανεμομαζώματα ανεμοσκορπίσματα
σημαίνει πως :

415: Ανεμομαζώματα, διαβολοσκορπίσματα
σημαίνει :

416: Άνεμος που δεν μποδίζει, άφησε τον κι ας βουίζει.
δηλαδή :

417: Άνεμος τηγανισμένος, χιόνι στο τσουβάλι.
λέγεται:

418: Ανέμου παιδίον.
σημαίνει:

419: Ανέμους γεωργείς.
λέγεται:

420: Ανέμυαλη νοικοκυρά της γειτονιάς χαλεύτρα.
λέγεται:

421: Ανέμω διαλέγεται.
σημαίνει:

422: Ανεμώναι λόγων.
σημαίνει:

423: Ανεξερεύνητοι οι βουλαί του Κυρίου / Υψίστου
σημαίνει:

424: Ανεξέταστον μη κόλαζε μηδένα.
σημαίνει:

425: Ανεπαύθει εν ειρήνη.
σημαίνει :

426: Ανέπιασε τον αγαθό να πει τα μυστικά του.
σημαίνει πως:

427: Άνεργος και οκνηρός ομοιάζουν και οι δυό.
δηλώνει πως:

428: Άνευ πτερών ζητείς ίπτασθαι.
λέγεται για :

429: Ανέφερες τον σκύλο, πάρε και το ξύλο.
σημαίνει:

430: Ανεωγμέναι Μουσών θύραι
λέγεται:

431: Ανήρ έννους τα καινά τοις πάλαι τεκμαίρεται.
σημαίνει πως:

432: Άνθρακες ο θησαυρός
λέγεται :

433: Άνθρακες ο θησαυρός.
δηλώνει :

434: Άνθρωπο βλέπεις, καρδιά δε γνωρίζεις.
σημαίνει πως :

435: Άνθρωπος αγράμματος ξύλο απελέκητο.
δηλώνει :

436: Άνθρωπος αδούλευτος θεοκαταραμένος.
σημαίνει πως :

437: Άνθρωπος ανθρώπου δαιμόνιον
σημαίνει :

438: Άνθρωπος ανθρώπου λύκος.
σημαίνει πως :

439: Άνθρωπος βαρυορίζικος, ατός του κι απατός του, κάνει κακό της μοίρας του, που δεν το κάνει ο εχθρός του.
λέγεται :

440: Άνθρωπος κλειδί.
σημαίνει :

441: Άνθρωπος με μουστάκια και γυναίκα με βυζιά συμβουλές δεν θέλουν.
δηλώνεται πως:

442: Άνθρωπος ο πολύβουλος και Θεός ο κοψιβούλης, ή
;Άνθρωπος πολύβουλος, Θεός δε βουληκόπος.
λέγεται:

443: Άνθρωπος παιδεία κεκοσμημένος των ζώων κάλλιστον.
δηλώνει:

444: Άνθρωπος που 'ναι αχόρταγος ποτέ του δεν χορταίνει.
δηλώνει πως :

445: Άνθρωπος που δεν βλάφτει, και δεν ωφελεί.
λέγεται:

446: Άνθρωπος τελειωθείς βέλτιστον των ζώων, χωρισθέν δε νόμου και δίκης, χείριστον πάντων.
δηλώνει:

447: Άνθρωπος της κρεμάλας.
λέγεται :

448: Ανθρώπου παρακάλεση μοιάζει με αγγαρεία.
σημαίνει πως:

449: Ανμ δεν αδειάσεις, δεν γεμίζεις.
εννοεί πως:

450: Ανοήμονες βιούσι ού τερπόμενοι βιούν.
..:

451: Ανοίγω (ή απλώνω) τα φτερά μου.
σημαίνει:

452: Ανοικτό λάκκο θωρείς; Κιανείς θα πέσει μέσα.
εννοεί πως:

453: Ανοιξε η γη και τον κατάπιε.
λέγεται :

454: Ανοιξε ο ασκός του Αιόλου
λέγεται :

455: Άνοιξε το κουτί της Πανδώρας
λέγεται:

456: Αντάμα δεν μονιάζουμε και χώρια κακά είναι
λέγεται:

457: Αντάμα κουβεντιάζουμε και χωριστά ακούμε -ή καταλαβαίνουμε-.
Λέγεται :

458: Αντάμα ομιλούμε και χωριστά ακούμε.
λέγεται:

459: Αντάμα πάμε Δέσποτα, και πάμε όπου ορίζεις.
λέγεται:

460: Αντί για λαγό, έβγαλε αρκούδα.
λέγεται:

461: Αντί να βγει από την πόρτα βγαίνει από το παράθυρο.
λέγεται :

462: Αντί να βογκάει ο γάιδαρος βογκάει ο καβαλάρης.
λέγεται :

463: Αντί πέρκης σκορπίων
σημαίνει πως:

464: Αντί πινακίου φακής
δηλώνεται πως:

465: Αντί πινακίου φακής.
σημαίνει :

466: Αντιπελαργείν
σημαίνει:

467: Αντλεί εις πίθον των Δαναίδων
λέγεται :

468: Αντλείν αμφοτέρεις.
σημαίνει πως:

469: Άντρας γέρος, γυναίκες νιές, πάντα κάνουνε κακιές δουλειές.
δηλώνει πως:

470: Ανύπαντρος προξενητής για λόγου του γυρεύει.
λέγεται :

471: Άνω ποταμών.
δηλαδή:

472: Αξίzει η γεροντόκοτα σαράντα πουλαδίτσες,
σημαίνει:

473: Αξίζει ο άνθρωπος όσο συλλογίζεται.
σημαίνει πως :

474: Άξιος ο μισθός του
λέγεται :

475: Άξιος στο φαί και γρήγορος στον ύπνο.
λέγεται :

476: Άξιος της τύχης του.
σημαίνει:

477: Αξιώθηκεν η νύφη μας το Σάββατο το βράδυ.
λέγεται:

478: Απ αγάπη του καλού μου δεν τον είδα αν έχει γένια.
λέγεται :

479: Απ έξω απ' τη μανίκα μου κι ας είναι και μανίτσα μου.
λέγεται:

480: Απ το 'είπε' ως το 'κάμε', μεγάλη η διαφορά.
εννοεί πως:

481: Απ΄το γάλα πιο λευκός, από το νερό πιο καθαρός.
λέγεται :

482: Απ΄το Θεό να το βρείς.
σημαίνει :

483: Απ' αγάπη την επήρε ο κοχλιός την πεταλούδα.
λέγεται:

484: Απ' αυτά που λες κυρά μου, χορτασμένη είν' η κοιλιά μου.
λέγεται :

485: Απ' αφουγκράζεται πολλώ, τονε κάνουνε λωλό.
δηλαδή:

486: Απ' έξω μπέλα μπέλα κι από μέσα δεν ωφέλα.
λέγεται για:

487: Απ' έξω μπέλλα κι από μέσα κατσιβέλλα.
δηλώνει:

488: Απ' έξω πρόβατο κι απο μέσα λύκος.
λέγεται:

489: Απ' όλα έχει ο μπαξές.
σημαίνει πως:

490: Απ' την αγάπη την πολύ ξέχασα το όνομα σου.
λέγεται :

491: Απ' το αυγό στην όρνιθα κι απ' το αρνί στο βόδι.
σημαίνει πως:

492: Απ' το αυτί και στο δάσκαλο.
σημαίνει πως:

493: Απ' το δούλο γνωρίζεται ο αφέντης.
σημαίνει πως:

494: Απ' το Θεό να το βρεις.
λέγεται:

495: Απ' το ολότελα καλή κι η Παναγιώταινα.
σημαίνει πως:

496: Απ' το στόμα σου και στου Θεού τ' αυτί.
ευχόμαστε:

497: Απ' τον καιρό που δεν ακούς, ως κι εγώ κουφάθηκα.
σημαίνει πως :

498: Απαντας ή παίδευσις ημέρους ποιεί.
σημαίνει :

499: Απανταχούσα
λέγεται :

500: Απανωθιό του κερατά, ξυλιές του βγαίνουν κιόλας.
λέγεται :

501: Απελπισμένο κάτεργο σε στέρεο λιμάνι.
λέγεται :

502: Απέξω κι ανακατωτά
λέγεται:

503: Άπιαστα πουλιά χιλιάδες στον μπαρά.
σημαίνει πως :

504: Απιαστα πουλιά, χίλια στον παρά.
λέγεται :

505: Άπιαστα πουλιά, χίλια στον παρά.
λέγεται :

506: Απλούς ο μύθος της αληθείας έφυ.
δηλώνει πως:

507: Άπλυτα και κρίματα γρήγορα μαζεύονται
εννοεί πως:

508: Απλώνω χέρι.
σημαίνει:

509: Απλώς ειπείν.
σημαίνει:

510: Από αβλεψία.
σημαίνει:

511: Από αγάπη κανείς δεν χόρτασε.
σημαίνει πως:

512: Από αγάπη του καλού μου δεν τον είδα αν έχει γένεια.
λέγεται :

513: Από αγκάθι βγαίνει ρόδο κι από ρόδο βγαίνει αγκάθι.
σημαίνει πως :

514: Από γάιδαρος αναγνώστης
λέγεται :

515: Απο γουρουνίσιο ασκί κρασί δεν πίνεις.
σημαίνει πως :

516: Από δήμαρχος κλητήρας
λέγεται :

517: Από δημαρχος κλητήρας.
λέγεται:

518: Από δυο λιθάρια βγαίνει το αλεύρι.
δηλώνει πως:

519: Από ένα αρνί δεν βγαίνουν δυο τομάρια.
δηλωνει πως:

520: Από κακό εργόχειρο, δουλειά δεν απομένει.
δηλώνει πως :

521: Από καλοσύνη του δεν πάει κανείς στο αναγκαίο.
δηλαδή:

522: Από κει που πήδησε η κατσίκα θα πηδήσει και το κατσικάκι.
σημαίνει πως:

523: Από κοιλιάς της μάνας του.
λέγεται:

524: Από κώπης επί βήμα.
λέγεται για :

525: Από Μάρτη καλοκαίρι και από Αύγουστο χειμώνα.
δηλώνει :

526: Από μήλο ως το αυγό, να κι ένα λουκάνικο.
λέγεται :

527: Από μηχανής Θεός
εννοεί:

528: Από μια τρίχα κρέμεται.
εννοεί πως:

529: Από μικρό κι απο ζουρλό μαθαίνεις την αλήθεια.
εννοεί πως:

530: Από μυλωνάς δεσπότης.
λέγεται :

531: Από Ναννάκου.
σημαίνει :

532: Από όλα τα κακά, η φτώχεια ζυγίζει ελαφρότερα.
δηλαδή:

533: Από όλα τα μυρωδικά, κάλλιο μυρίζει ο φούρνος, κι απ' όλα τα λαλούμενα, κάλλιο λαλάει η κανάτα.
λέγεται:

534: Από όπου κι αν τον πιάσεις, τα χέρια σου θα λερώσεις.
λέγεται :

535: Από όπου πηδήξει η αίγα, πηδά και το ριφάκι της.
εννοεί πως:

536: Από πίτα που δεν τρως τι σε νοιάζει κι αν καεί.
λέγεται :

537: Από πού, και πώς, και πόσα;
Απ΄ΑΘήνα, Θόδωρος, πεντακόσια.
λέγεται :

538: Από σιγανό ποτάμι, σήκωνε τα ρούχα σου και πέρνα.
δηλώνει πως:

539: Από σιγανό ποταμό ψηλά τα ρούχα.
λέγεται :

540: Από τα αλώνια στα σαλόνια.
λέγεται :

541: Από τα αυτιά δεν κουτσαίνει η καμήλα.
λέγεται :

542: Από τα γένια σοφός.
λέγεται :

543: Από τα δίκια γλίτωσες, τ' άδικα θά σε πνίξουν.
εννοεί πως:

544: Από τα λόγια ίσαμε τα έργα είναι πολύ αλάργο.
δηλαδή:

545: Από τα μάτια του φωτιά κι από το στόμα μέλι.
έκφραση που λέγεται:

546: Από τα σύκα ως τα σταφύλια.
δηλαδή:

547: Από τη γη βγαίνει το χρυσάφι κι από το σκουλήκι το μετάξι.
δηλώνει πως:

548: Από τη δουλειά γνωρίζεται ο τεχνίτης.
δηλώνει πως :

549: Από τη μάνα ως τη μαμμή, εχάθει το παιδί.
λέγεται :

550: Από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη
σημαίνει:

551: Από τη φωτιά στα κάρβουνα.
δηλώνει πως :

552: Από την άκρη του κόσμου.
σημαίνει :

553: Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα.
δηλώνει:

554: Από της μυλωνούς τον απαυτό, ορθογραφία μη γυρεύεις.
λέγεται :

555: Από το αυτί και στον δάσκαλο.
σημαίνει πως:

556: Από το γάμο έρχεται και είναι πεινασμένος.
λέγεται:

557: Από το γάμο έρχομαι και τρέμω απ' τη πείνα.
λέγεται:

558: Άπό το ένα αυτί μπαίνει και απο το άλλο βγαίνει.
έκφραση:

559: Από το κεφάλι βρωμάει το ψάρι.
εννοεί πως:

560: Από το κουπί στον κλήρο
λέγεται :

561: Από το ολότελα καλή κι η Παναγιώταινα.
δηλώνει πως :

562: Από το στόμα κόρακα μονάχα κρα θ' ακούσεις.
σημαίνει ότι :

563: Από τον άδη φως;
σημαίνει:

564: Από τον άδη φως;
σημαίνει:

565: Από τον ακριβό είδα απο τον άσωτο όχι.
εννοεί:

566: Από του διαβόλου την αυλή ούτε ερίφι ούτε αρνί.
σημαίνει πως :

567: Από του ζουρλού τον γάμο μόνο οι λυπημένοι λείπουνε.
:

568: Από χειλη βγαίνει λόγος και σε χίλιους καταντάει
δηλώνει πως :

569: Από χείλη βγαίνει ο λόγος και σε χίλιους καταντάει.
δηλώνει πως:

570: Απο χορτασμένο και φαγά, μην γυρεύεις φαϊτό.
δηλώνεται πως:

571: Απόκρεψε ο καλόγερος, κουκιά του μαγειρεύουν.
σημάινει πως :

572: Αποκριές και χωρίς τούμπανα.
λέγεται:

573: Απόμεινε με τη μπουκιά στο στόμα
εννοεί πως:

574: Αποό κοράκου στόμα κρα θα ακόυσεις
δηλαδή:

575: Απορία ψάλτου βηξ.
λέγεται:

576: Απού ΄ναι γέρος κουζουλός, από τα νιάτα το 'χει.
δηλώνεται πως:

577: Απου 'βρε φίλο μπιστικό, μεγάλο ήβρε θησαυρό.
δηλαδή:

578: Απού 'φαε το μέλι, είναι γνοιασμένος.
λέγεται :

579: Απου 'χει μέρες δεν τις χάνει.
σημαίνει πως:

580: Απού 'χει μύγα μυγιάζεται.
δηλώνει πως :

581: Απού 'χει σείεται κι απού δεν έχει ξύεται.
δηλώνει πως :

582: Απού 'χει την υπομονή, τρώει το αυγό σφουγγάτο, κι από δεν έχει 'πομονή, τρυπά το και ρουφά το.
δηλώνει :

583: Απού αναγυρίζει τα πηλά, στη μέση πέφτει και βουλά.
σημαίνει :

584: Απού βρίσκει και φιλεί, μούντζες του αν παντρευτεί.
σημαίνει :

585: Απού γυρεύει βρίσκει κι απού ρωτά μαθαίνει.
δηλαδή:

586: Απού δεν βρει παραγωνιό, παραγωνιό δεν κάνει.
δηλαδή:

587: Απού δεν έχει κοπέλια, έχει μόνο έναν καημό.
εννοεί :

588: Απού δεν έχει ό,τι αγαπά, ας αγαπά ό,τι έχει.
δηλώνει πως:

589: Απού δεν έχει χτίσει και δεν έχει παντρέψει, δεν πιστεύει του αλλουνού.
εννοεί πως:

590: Απού έχει πολύ πιπέρι, βάνει και στα λάχανα.
εννοείται πως:

591: Απού θέλει να αγαπήσει, πρέπει να κακοπαθήσει.
δηλώνει πως :

592: Απού θέλει να φάει πολλά, πνίγεται.
εννοεί πως:

593: Απού κάθεται μαργώνει, κι απού πορπατεί μαζώνει
σημαίνει :

594: Απού καμε ηγούμενος ήκαμε και κελλάρης, και κάτεχεν ο γούμενος ήντα ΄κανε ο κελλάρης.
εννοεί πως :

595: Απού καταγίνεται στην δουλειά δεν έχει ανάγκη από κληρονομιά.
υποστηρίζεται πως :

596: Απού κοπελομάθει, δεν γεροντοξεχνά.
δηλαδή:

597: Απού ντρέπεται κακά ζει.
εννοεί πως:

598: Απού πεινά θωρεί ψωμιά κι απού διψά ποτάμια.
δηλώνει πως :

599: Απού ποθαίνει με πολλούς, θάνατο δε φοβάται.
δηλώνει πως :

600: Απού πράξει με τον λύκο, λύκος γίνεται κι εκείνος.
δηλώνει πως :

601: Απού σκοντάψει το πρωί, ολημερίς σκοντάφτει.
δηλώνεται πως:

602: Απού φελά, παντού φελά
σημαίνει πως :

603: Απού χει οζά έχει ν-τα, κι απού τα βόσκει τρώει ν-τα.
δηλώνεται πως:

604: Απού ψηλοπετά, χαμηλοκαθίζει.
δηλώνει πως :

605: Άραγε ξανακούστηκε χοίρου τριχιά μετάξι, και του κακόσειρου παιδί να ΄χει ανθρωπιά και τάξη;
λέγεται :

606: Αργοκίνητο καράβι κάθε χρόνο και ταξίδι.
λέγεται για :

607: αργός μη ίσθι μηδ' αν πλουτής
σημαίνει:

608: Αργυραίς λόγχαις μάχου, και πάντων κρατήσεις.
δηλώνει:

609: Αργύρου κρήναι λαλούσιν.
λέγεται για :

610: Άρκτου παρούσης τα ίχνη ζητείς ή Άρκτου παρούσης ίχνη μη ζήτει.
σημαίνει:

611: Αρνί που βλέπει ο θεός ο λύκος δεν το τρώει.
σημαίνει πως :

612: Αρνί που δεν βελάζει γάλα δεν τρώει.
σημαίνει πως :

613: Άρον άρον
λέγεται :

614: Άρπαξε να φας και κλέψε να έχεις.
λέγεται :

615: Αρχή άνδρα δείκνυσι.
σημαίνει πως:

616: Αρχή δε τοι ήμισυ παντός.
σημαίνει πως:

617: Αρχή σοφίας γνώσις αγνοίας.
επίσης:

618: Άρχων, άκουε και δικαίως και αδίκως.
σημαίνει πως:

619: Ας είναι έξω από την ποδιά μου κι ας είναι τσή αμπλάς μου.
σημαίνει :

620: Ας είναι λωλός που λέει, και φρόνιμος που ακούει.
σημαίνει πως :

621: Ας έχει ο γάιδαρος φωνή, για ψάλτη δεν τον κράζουν.
εννοεί πως:

622: Ας έχομε άλογα κι ας τρώνε πέτρες.
λέγεται:

623: Ας έχω κόκορα στην αυλή κι ας μην λαλάει.
λέγεται:

624: Ας ήμουν εγώ ήλιος και θα ζέσταινα όλο τον κόσμο.
λέγεται:

625: Ας ήμουν νιος και να 'ξερα, γέρος και να μπορούσα.
δηλώνεται πως:

626: Ας ήξερα δυο γράμματα κι ας ήμουν μ' ένα μάτι.
δηλώνει :

627: Ας μ’ αγαπούν οι επίσκοποι, κι ας με μισούν οι διάκοι.
σημαίνει πως :

628: Ας με πλουτύνει η μοίρα μου, κι εγώ μορφαίνω ατή μου.
σημαίνει :

629: Ας πάει και το παλιάμπελο.
έκφραση που :

630: Ας πάει κι αυτό το φίλημα με το Χριστός Ανέστη .
εκφράζει πως :

631: Ας πιει ξύδι.
σημαίνει:

632: Ας τον βαρεί το κύμα του.
δηλώνει πως :

633: Άσε τον να κουρεύεται
λέγεται :

634: Ασημένια μου λαλιά, χρυσή μου βαυβαμάρα.
:

635: Ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει.
δηλώνει πως:

636: Ασκημοφόργειε και μην εργάς.
σημαίνει :

637: Άσκοπος ο νους, διπλός ο κόπος.
σημαίνει πως :

638: Άσκοπος ο νους, διπλός ο κόπος.
δηλαδή:

639: Άσπρα μου γρόσια στις μαύρες μου μέρες.
δηλώνει πως:

640: Άσπρο χαρτί, μαύρα γράμματα.
λέγεται:

641: Άσπρος ήλιος, μαύρη ημέρα.
λέγεται :

642: Άστρα τοξεύεις.
σημαίνει:

643: Ατυχής εστιν ο την ατυχίαν μη φέρων.
σημαίνει:

644: Ατυχίαν μη ονειδίζειν, νέμεσιν αιδούμενον.
σημαίνει:

645: Αυγά σου καθαρίζουνε;
λέγεται :

646: Αύριο λούζουν τον γαμπρό και τραγουδούν τη νύφη
λέγεται:

647: Αυτά να τα λες εκεί που βουίζει το ποτάμι.
δηλαδή:

648: Αυτό είναι από τα άγραφα.
λέγεται :

649: Αυτός που μπρος μας νίβεται/πλένεται μ εμάς θέλει να φάει
λέγεται :

650: Αυτός που υπολογίζει λιγότερο, απατιέται λιγότερο.
σημαίνει:

651: Αυτός σε αγοράζει και σε πουλάει.
λέγεται:

652: Αφ ίππων επ' όνους.
λέγεται:

653: Αφ υψηλού.
λέγεται:

654: Αφ΄υψηλού μου καταγελάς.
σημαίνει πως:

655: Αφέντης ένας και πολύς, και χίλιοι φίλοι λίγοι
εννοεί πως:

656: Αφήσαμε το γάμο και πάμε για πουρνάρια.
λέγεται:

657: Αφήσανε τα ήμερα και κυνηγούν τα άγρια.
λέγεται:

658: Άφησε γεια της φτώχειας.
έκφραση:

659: Άφησε εκέινα που ξέρεις και πιάσε αυτά που βρήκες.
εννοεί πως:

660: Άφησε με να σε αφήσω.
έκφραση:

661: Άφησε την προβιά και το μαλλί σε φτάνει
λέγεται :

662: Άφησε τον γάμο και πήγε για πουρνάρια.
εννοεί πως:

663: Άφησε τον γάμο και πήγε για πουρνάρια.
εννοεί πως:

664: Αφορμή δεν είχαμε και την διακονέψαμε
λέγεται:

665: Αφορμή ζητά ο χάρος να καλέσει τον κουμπάρο.
λέγεται:

666: Αφορμή θέλει ο σπασμένος πως πονεί η αρχηδαριά του.
δηλαδή:

667: Αφορμή στην αφορμή.
λέγεται :

668: Αφότου γέννησε η γουρούνα, χλωρό σκατό δεν έφαγε.
εννοεί πως:

669: Αφότου γεράσει το δεντρί, ξεράδια δεν του λείπουν.
δηλώνει πως:

670: Αφότου παντρεύτηκε η κόρη μας, γαμπροί παρουσιάζονται.
λέγεται:

671: Αφού απόκλαψαν όλοι, δάκρυσε κι η χήρα.
λέγεται για:

672: Αφού περάσει Σάββατο, πίτα μην περιμένεις.
σημαίνει :

673: Άφρακτος κήπος, έρημα τα λάχανα.
δηλώνεται πως:

674: Αχάριστο ελεείς, νεκρό θυμιατίζεις.
δηλαδή:

675: Άχθος αρούρης.
σημαίνει:

676: Αψά -δυνατά- παπά ξεκίνησες και δεν το βγάζεις πέρα
λέγεται για :

677: Φάγαμε το γάιδαρο, μας έμεινε η ουρά του.
λέγεται:

678: Φάγαμε ψωμί κι αλάτι.
σημαίνει πως :

679: Φάγαμε ψωμί κι αλάτι.
λέγεται:

680: Φάε κότα το Γενάρη κόκορα τον Αλωνάρη.
:

681: Φάε λάδι κι έλα βράδυ.
υποστηρίζεται πως :

682: Φάε λάδι κι έλα βράδυ.
δηλώνει πως :

683: Φάε μεγάλη μπουκιά μα πες μικρή κουβέντα.
σημαίνει πως:

684: Φαΐ μοιρασμένο, στομάχι αναπαυμένο. 
σημαίνει πως:

685: Φαΐ φύλαε και δουλειά μη φιλάεις. 
σημαίνει πως:

686: Φαλακρώ κτένας δανείζεις.
σημαίνει:

687: Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι.
σημαίνει πως:

688: Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο. 
λέγεται:

689: Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο.
λέγεται :

690: Φεγγαράκι σαν ημέρα και στραβός που δεν το βλέπει.
λέγεται:

691: Φειδωλός στα αναγκαία και στα περιττά περίσσος.
λέγεται:

692: Φέξε μου και γλίστρησα.
λέγεται:

693: Φέρνει ο Θεός τ' αλεύρι παίρνει ο δαίμονας τα ξύλα.
σημαίνει πως:

694: Φέρνει πάντα τον κατακλυσμό.
λέγεται :

695: Φέρνει την Άνοιξη
μεταφορικά:

696: Φέρνει τον κατακλυσμό.
σημαίνει πως:

697: Φέσι και φούντα τα γρόσια πούντα;
λέγεται:

698: Φεύγει όπως ο διάβολος απο την εκκλησία.
δηλαδή:

699: Φθάνει μια φορά να σου περάσ' ο ποντικός από τα γένεια 
σημαίνει πως:

700: Φθινοπωρινή αρρώστια δύσκολα γιατρεύεται.
κάποτε:

701: Φίλε μου στην ανάγκη μου και εχθρέ μου στη χαρά μου
δηλώνει πως :

702: Φίλε μου στην ανάγκη μου και όχι στην χαρά μου.
δηλαδή:

703: Φίλε, σαν σε βλέπω, τότε σε ενθυμούμαι.
λέγεται:

704: Φίλευε αν θέλεις να σε φιλεύουν.
σημαίνει πως :

705: Φιλιέσαι κόρη μου, χαίρεσαι, στην γέννα σου σε βλέπω.
λέγεται :

706: Φίλοις ευτυχούσι καί δυστυχούσιν ό αυτός ίσθι.
σημαίνει :

707: Φίλος απροσκάλεστος έτοιμος γάιδαρος 
λέγεται:

708: Φίλος για φίλο σώζεται.
δηλώνεται πως:

709: Φίλος δεν μπορεί να γνωριστεί στην ευτυχία ούτε εχθρός να κρυφτεί στη δυστυχία.
δηλώνει πως:

710: Φίλος επιζήμιος, εχθρός αποκαλείται.
δηλώνει πως :

711: Φίλος καλός στην ανάγκη φαίνεται.
σημαίνει :

712: Φίλος που σε γέλασε αφού τον δοκιμάσεις, από μακριά χαιρέτα τον και κακία μην του πιάσεις.
δηλώνει πως:

713: Φίλος τον φίλον έκραζε και ο νοικοκύρης έβραζε.
λέγεται:

714: Φιλότιμη και καλή 'ναι η νοικοκυρά, αλλά το σκαφίδι δεν έχει αλεύρι.
λέγεται:

715: Φοβάται να χέσ' για να μη πεινάσ'. 
λέγεται:

716: Φοβάται ο Γιάννης το θεριό, και το θεριό το Γιάννη.
σημαίνει :

717: Φοβέρα θέλουν οι άγιοι για να θαυματουργούνε.
λέγεται :

718: Φοβέρισε τον κώλο σου, μην κλάσει στο παζάρι.
λέγεται:

719: Φόβος ουδείς τοίς νέοις σκήψιν φέρει.
σημαίνει :

720: Φόρος αίματος.
σημαίνει :

721: Φόρος τιμής. (αποτίω φόρο τιμής).
σημαίνει :

722: Φόρτσα ήλιος φόρτσα αγέρας, κάτω ήλιος κάτω αγέρας.
δηλώνει πως:

723: Φορτωμένο γαιδούρι δεν γκαρίζει.
σημαίνει πως :

724: Φορτώνουμε, αλλά πού θα ξεφορτώσουμε.
σημαίνει πως :

725: Φόρτωσε την γνώση στο πετεινό.
λέγεται:

726: Φουρκώνω τα μυαλά κάποιου
σημαίνει:

727: Φουρνίζει κεραμίδια και ξεφουρνίζει ψωμιά.
λέγεται:

728: Φούρνο βλέπει κάστρο λέει.
λέγεται:

729: Φούρνος του Ναστραδίν Χότζα.
λέγεται:

730: Φούρνους καρβέλια και κόσκινα καρύδια 
λέγεται:

731: Φούρνους καρβέλια και κόσκινα καρύδια 
λέγεται:

732: Φουρτουνιασμένη θάλασσα, καράβια στο λιμάνι
δηλώνεται πως:

733: Φουσκωμένο ασκί γεμάτο αέρα.
λέγεται:

734: Φούσκωνε τα όσο θες, με το ζύγι ψωνίζω.
εννοεί πως:

735: Φουσκώνει σαν το παγώνι
λέγεται :

736: Φουστανέλα και μεϊντάνι και τ' αλεύρια στο σαγάνι.
σημαίνει:

737: Φρού Φρού και τ' αμπέλια ξέφραγα. 
σημαίνει πως :

738: Φταίει το γαιδούρι και δέρνουν το σαμάρι.
λέγεται :

739: Φτύσε τον κόρφο σού και κουνήσου απ' τον τόπο δου.
λέγεται:

740: Φτύσε φτύσε γίνεται ποτάμι.
σημαίνει πως :

741: Φτυστός ο πατέρας του.
σημαίνει:

742: Φτωχά γεράματα, διπλά γεράματα.
δηλαδή:

743: Φτώχεια χωρίς χρέη ευλογημένος πλούτος.
εννοεί πως:

744: Φτωχό χωριό τα λίγα σπίτια.
σημαίνει πως:

745: Φτωχός άγιος δοξολογία δεν έχει.
δηλαδή:

746: Φτωχός άγιος δοξολογία δεν έχει.
σημαίνει πως:

747: Φτωχού καμπάνα δεν αχάει, του πλούσιου ξεκουφαίνει.
σημαίνει πως:

748: Φτώχυνε το μοναστήρι, χαθήκανε και οι καλογήροι.
δηλώνει:

749: Φύλαγε τα ρούχα σου , να ‘χεις τα μισά.
σημαίνει πως:

750: Φύλαξε το φίδι το χειμώνα να σε δαγκώσει το καλοκαίρι.
λέγεται:

751: Φυλάξου απο το σκυλί που κρυφοτρώει.
δηλαδή:

752: Φυσάει και ξεφυσάει
λέγεται:

753: Φυσάει και το γιαούρτι.
λέγεται:

754: Φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν.
σημαίνει πως:

755: Φωνάζει ο κλέφτης για να φοβηθεί ο νοικοκύρης.
λέγεται:

756: Φωνή και όχι τίποτε άλλο.
λέγεται:

757: Φωνή λαού, βουλή Θεού.
σημαίνει πως:

758: Φως φανάρι.
λέγεται:

759: Φωτιά από άχυρο βγάζει μόνο καπνό.
σημαίνει πως:

760: Φωτιά έβαλα στην κάπα μου να μην με τρώνε οι ψύλλοι.
σημαίνει πως: