ΑΡΧΙΚΗ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ

ΕΠΟΜΕΝΟ

Aα-Αγ   Aδ-Αε   Aζ-Αι   Aκ-Αλ  

Aμ-Αν   Aξ-Απ   Aρ-Ατ   Aυ-Αω

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ που αρχίζουν με A

1: Α αλήθεια είναι κουτσή κι όμως φτάνει στην κορφή.
δηλώνει πως :

2: Α που χασε το χοίρο του, όλο μουγκριές ακούει.
σημαίνει πως :

3: Α που χει αμπέλι ας τρυγά κι α που χει δρόμο ας τρέχει.
δηλώνει πως:

4: Αβά τι χτίζεις; Αλλού αβά κελί.
λέγεται :

5: Αβάνισσα στο σπίτι σου σούρα θε να σου βγάλει.
δηλαδή:

6: Αβάρετο παιδί, χαρά σπιτιού.
δηλώνει πως:

7: Αβέρτα κουβέρτα
δηλαδή :

8: Αγάλι αγάλι κόσευε αν θέλεις να προφτάσεις.
σημαίνει:

9: Αγάλι–αγάλι τούμπανα, τι ναι φτωχός ο γάμος.
λέγεται :

10: Αγάλια αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.
σημαίνει πως:

11: Αγάλια αγάλια και θα βρει η τάβλα το καρφί της
λέγεται :

12: Αγάλια αγάλια κότα μου κι εγώ σε μαγειρεύω.
σημαίνει πως:

13: Αγάλια αγάλια πάει η κάθε πέτρα στον τόπο της.
σημαίνει πως:

14: Αγάλια αγάλια το πολυί φτιάχνει την φωλιά του.
σημαίνει πως:

15: Αγάπα η Μάρω τον χορό, βρήκε και άνδρα χορευτή.
λέγεται:

16: Αγάπα με μα μην το λες για να τελειώνουν οι δουλειές.
σημαίνει πως:

17: Αγάπα με να σ αγαπώ για να περνάμε τον καιρό.
λέγεται :

18: Αγάπα με τσαμπί τσαμπί να σ' αγαπώ σταφύλι.
δηλώνει:

19: Αγαπά ο Θεός τον κλέφτη, αγαπά και τον νοικοκύρη.
σημαίνει πως:

20: Αγαπά τα ξινά (ή τα ξινόμηλα).
λέγεται :

21: Αγάπα την πεθερά σου να σε αγαπάει ο άνδρας σου
σημαίνει πως :

22: Αγάπα τους ζωντανούς και μην μοιράζεις κόλλυβα.
δηλώνει πως:

23: Αγάπαγε τον φίλο σου με τα ελαττώματά του.
δηλαδή:

24: Αγαπάω τον καλό μου να τραντάζω το μυαλό του
λέγεται :

25: Αγάπη δίχως πείσματα δεν έχει νοστιμάδα.
δηλώνει πως:

26: Αγάπη της Αποκριάς, στάχτη της πανωστριάς.
σημαίνει πως:

27: Αγάπη φωτιά και βήχας δεν κρύβονται.
δηλαδή:

28: Αγάπησε ο παλιοκακόμοιρος την παλιοκακομοίρα.
λέγεται :

29: Αγαπιούνται σαν τον σκύλο με την γάτα.
λέγεται :

30: Αγαπώ θα πει αγαπώ κι όχι παίζω και γελώ.
σημαίνει πως:

31: Αγαπώ κυρά να κλάνεις μα να μην το παρακάνεις.
εννοεί πως :

32: Αγαπώ να φας, μα όχι και να παραφάς.
λέγεται:

33: Αγαπώ παιδί για κύρη και σκυλί για νοικοκύρη.
σημαίνει:

34: Άγιασε ο μαχαιροκλέφτης και πουλεί σκουρολεπίδες.
λέγεται:

35: Άγιος που δεν θαυματουργεί, δοξολογία δεν έχει.
σημαίνει πως:

36: Αγκίστρι δίχως δόλωμα , ποτέ δεν πιάνει ψάρι .
σημαίνει :

37: Άγνεστα κι ανύφαντα, στην τέμπλα κρεμσμένα.
λέγεται:

38: Αγοράζει μα δεν πουλεί.
λέγεται:

39: Αγοράζει το σαμάρι προτού φέρει το γαιδούρι.
λέγεται :

40: Αγόρασε το σκοινί χωρίς το βόδι.
λέγεται:

41: Άγουρα δαμάσκηνα και πικρές ελιές, τα κρυφομιλήματα δεν είναι καλές δουλειές.
δηλώνεις πως:

42: Αγουροφάης έφαε, ωριμοφάης δεν ήυρε.
εννοεί πως:

43: Αδειανά τα χέρια σου, κακό είν' το παδιακό σου.
σημαίνει πως:

44: Αδειανό βαρέλι φίλο δεν πιάνει.
δηλώνει πως:

45: Αδειανός καλόγερος έγραφε κι απέγραφε
λέγεται :

46: Άδειο σακί δε στέκεται, γεμάτο δε λυγάει.
λέγεται:

47: Άδειος άνθρωπος, παρηγοριά της χώρας.
σημαίνει πως:

48: Αδερφέ μου, και μη καλύτερέ μου.
λέγεται :

49: Αδερφός έσφαξε μα δεν έφαγε.
λέγεται :

50: Άδης αδηφάγος.
λέγεται:

51: Αδιαφόρετη εκκλησιά τύφλα στα μάτια του παπά.
σημαίνει πως :

52: Άδικα απο πάνω ρίχνεις άδικα από κάτω τρέχουν.
σημαίνει :

53: Άδικα δούλευε, άδικα μην κάθεσαι.
εννοεί πως:

54: Άδικα χύνεται το νερό.
λέγεται :

55: Αδικιάς σπειρί σπαρμένο κι αν φυτρώσει δεν σταχυάζει.
σημαίνει πως :

56: Άδουλος δουλειά δεν έχει, το βρακί του λύει και δένει.
λέγεται :

57: Αέρα ζευγαρίζεις.
σημαίνει :

58: Αετός μύγες δεν πιάνει.
σημαίνει πως :

59: Αήρα στο σιτάρι και πέτρα στη φακή, κορίτσι φιλημένο δεν κάνει προκοπή.
σημαίνει:

60: Άθελη δουλειά και τέχνη προκοπή δεν έχει.
σημαίνει πως:

61: Αθηναίοι και Θηβαίοι και κακοί Μιτυληναιοι, άλλα λέγουν το πρωί κια άλλα κάνουνε το βράδυ.
λέγεται :

62: Ακαμασιά, σπιτιού ξεθεμελιώστρα.
σημαίνει :

63: Ακαμάτη τρέφεις; Προφήτη έχεις.
σημαίνει πως :

64: Ακαμάτης και φαγάς: ψάλτης, διάκος ή παπάς.
δηλώνει πως:

65: Ακαμάτης νέος, γέρος διακονιάρης
σημαίνει πως :

66: Ακαμάτρα βράσ' κουκιά.. Ας τα φάμε και ωμά.
λέγεται :

67: Ακόμα δε βγήκε απ’ το αυγό και παντρειά γυρεύει.
λέγεται :

68: Ακόμα δεν τον είδαμε και Γιάννη τον εβγάλαμε.
λέγεται :

69: Άκου χτύπους πέρα κει, άκουσε τους κι επά κοντά.
σημαίνει πως :

70: Άκουα και ίδρωνα, είδα και ξεπάγιασα
σημαίνει πως :

71: Άκουγε πάντα και τις δύο καμπάνες.
σημαίνει πως :

72: Άκουε πάντα και τις 2 καμπάνες.
σημαίνει πως:

73: Άκουε πολλά και λέγε λίγα.
σημαίνει πως:

74: Άκουε σακί δεμένο, πάντεχέτο και γεμάτο.
λέγεται:

75: Άκουε σκάφη και φούσκωνε προζύμι.
σημαίνει πως :

76: Άκουε την πρώτη συμβουλή της γυναίκας σου και όχι την δεύτερη.
δηλώνει πως :

77: Άκουε τον πατέρα σου και ορμήνευε το γιο σου.
δηλαδή:

78: Άκουε του γέρου συμβουλή και του παθού τη γνώμη.
δηλαδή:

79: Ακούει ένα και κρίνει δύο.
λέγεται :

80: Ακούμπα, αν θέλεις να βαστιέσαι.
σημαίνει πως :

81: Άκουσε πως χοιροσφάξαν και πήρε σούβλες κι έτρεξε
λέγεται :

82: Ακουστά τον έχει, μέχρι και η μάνα του.
λέγεται:

83: Ακρη βρήκε ο στραβός, μήτε πίσω μήτε μπρος.
λέγεται:

84: Ακριβά πουλάει ο χωριάτης και θαρρεί πως διαφορίζει.
σημαίνει πως :

85: Ακριβαίνεις; Λιγοστεεύω.
σημαίνει πως :

86: Ακριβές οι σαλάτες του.
λέγεται:

87: Ακριβός θαρρεί κερδίζει μα αστοχά και δεν το ξέρει.
σημαίνει :

88: Ακριβός και ψεύτης γρήγορα συμφωνούν.
σημαίνει πως :

89: Ακριβός κελλάρης, καλός κελάρης.
λέγεται:

90: Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στο αλεύρι.
λέγεται :

91: Αλαζονεία εμπόδιον σοφίας.
σημαίνει πως:

92: Αλάργα η πέτρα από το καράβι.
δηλώνει πως:

93: Αλαργινός ο κήπος δωριανά τα λάχανα
λέγεται :

94: Αλάτι πάει στην αλυκή και φρύγανα στο λόγγο.
σημαίνει:

95: Αλάτισε τον κώλο του και ρώταει τι βρωμάει.
σημαίνει:

96: Αλαχ κερίμ στα τούρκικα, έχει ο Θεός ρωμαίικα.
λέγεται :

97: Αλέθει ο μύλος; Δώστου ν' αλέσει.
σημαίνει:

98: Αλεστικά, φουρνιάτικα κι ο νοικοκύρης άδειος
λέγεται :

99: Αλί (αλίμονο) που πάρει το σακί και πάει σ' άλλου πόρτα.
λέγεται :

100: Αλί που το έχει η κούτρα του να κατεβάζει ψείρες.
λέγεται:

101: Αλί στον Αλή, που 'χασε το γάιδαρο του και πιλαλεί.
λέγεται :

102: Αλίμονο σ' αυτόν που λείπει από τον γάμο του.
λέγεται:

103: Αλίμονο στο καλομάθητο μέχρι να κακομάθει.
σημαίνει πως :

104: Αλίμονο στον κοτσυφό, σαν του κοπεί η ουρά του κι όντε μαδεί η φτερούγα του, μαυροκουρέματά του.
λέγεται για:

105: Αλίμονο στους λαούς που έχουν ανάγκη από ήρωες.
εννοεί πως:

106: Αλίμονο της της κοιλιάς που 'χει κακό αφέντη.
εννοεί πως:

107: Αλίμονον που καρτερεί γιόμα απο δικούς και δείπνο απο γειτόνους.
λέγεται:

108: Άλλα αντ’ άλλα, της Παρασκευής το γάλα.
δηλώνει :

109: Άλλα λέγω εγώ στη θειά μου κι άλλα λέει αυτή σε μένα.
λέγεται :

110: Άλλα λένε της ανέμης κι άλλα κλώθει και γυρίζει
λέγεται :

111: Άλλα λένε της καμπάνας, κι άλλα καμπανίζει εκείνη
λέγεται :

112: Άλλα λένε της κρησάρας, κι άλλα κρησαρίζει εκείνη
λέγεται :

113: Άλλα λογαριάζει ο γάιδαρος και άλλα ο γαιδουρόλατης.
λέγεται :

114: Αλλα μελετούν τα βόδια κι άλλα κρένει ο ζυεγολάτης
λέγεται :

115: Άλλα στα χείλη έχει και άλλα στην καρδιά.
λέγεται :

116: Άλλα τα λαλούμενα κι άλλα τα νοούμενα
λέγεται :

117: Άλλα τα λεγόμενα και άλλα τα βλεπόμενα.
σημαίνει πως :

118: Άλλα τα μάτια του λάγου και άλλα της κουκουβάγιας.
δηλώνει πως:

119: Άλλα ψάλλει η λύρα μου και άλλα το βιολί μου
λέγεται :

120: Αλλάζει χειρουργό σε σάπια πληγή.
λέγεται :

121: Άλλη δεν εγέννησε μον' η Μαρία το Γιάννη.
λέγεται :

122: Αλλιώς μας τα ‘λεγες παπά, πριν σε χειροτονήσουν.
λέγεται :

123: Αλλιώς μιλά ο ξαμάρτωτος κι αλλιώς ο αρματωμένος
εξήγηση :

124: Αλλιώς φωνάζει η κουκουβάγια και αλλιώς η κουρούνα.
σημαίνει:

125: Άλλο Γιάννης κι άλλο Γιαννάκης.
δηλώνει:

126: Άλλο δεν με εμάρανε παρά της άνοιξης το κρύο.
σημαίνει πως :

127: Άλλο δεν πρέπει του κουφού παρά μονάχα η λύρα.
λέγεται:

128: Άλλο δρόμο πάω εγώ και άλλο η φοράδα μου.
λέγεται:

129: Άλλο είναι η θωριά και άλλο η καρδιά.
σημαίνει πως:

130: Άλλο είναι τα γράμματα και άλλο η γνώση.
δηλώνει πως:

131: Άλλο είναι τα μισά κουκιά και άλλο τα μισοκούκια.
λέγεται:

132: Άλλο είναι το αμπέλι και άλλο το περβόλι.
δηλώνει πως:

133: Άλλο είναι το δανεικό και άλλο το γυρευτό.
λέγεται:

134: Άλλο είναι το κάτσε-κάτσε και άλλο το μανικοτράβα.
δηλώνει πως:

135: Άλλο έχει η γριά και βήχει.
λέγεται:

136: Άλλο να νογιώμαστε κι άλλο ν' αγαπιόμαστε.
σημαίνει πως:

137: Άλλο να πεις πολλά λόγια και άλλο να πεις τα κατάλληλα.
εννοεί πως:

138: Άλλο το βάρος της υπομονής για αυτόν που την ζητάει και άλλο γι' αυτόν που την κουβαλάει.
δηλώνει πως:

139: Άλλοι σκάφτουν και κλαδεύουν κι άλλοι πίνουν και μεθούν.
σημαίνει :

140: Άλλοι τα φαγαν τα σύκα κι άλλοι τα πληρώνουνε
σημαίνει:

141: Άλλος αγαπάει τον παπά και άλλος την παπαδιά.
σημαίνει:

142: Άλλος ανάφτει τη φωτιά, κι άλλος την ανεμίζει.
σημαίνει:

143: Άλλος δεν ξέρει το κακό του, παρ εκειός που το βαστάει.
σημαίνει:

144: Άλλος έφαγε τα σύκα κι άλλος τα πληρώνει.
λέγεται:

145: Άλλος έχει το όνομα και άλλος την χάρη
σημαίνει πως :

146: Άλλος έχει το όνομα και άλλος την χάρη.
σημαίνει πως:

147: Άλλος καλομαχεί και άλλος ψυχομαχεί.
σημαίνει πως:

148: Άλλος Πάσχα κι άλλος χάσκα
σημαίνει πως :

149: Άλλος πίνει κι άλλος μεθά.
σημαίνει πως:

150: Άλλος τον λούζει κι άλλος τον χτενίζει.
λέγεται:

151: Άλλος τρώγει κι άλλος τρέφεται.
λέγεται:

152: Άλλοτε προπωλούσαμε και τώρα τυρί αγοράζουμε.
λέγεται:

153: Αλλού βαρούν τα κούρταλα κι αλλού γινετ ο γάμος
σημαίνει :

154: Αλλού βροντούν οι κανονιές κι αλλού χτυπούν τα βόλια.
λέγεται:

155: Αλλού κοιτάζεις δέσποτα κι αλλού σταυροκοπιέσαι
λέγεται :

156: Αλλού με τρίβεις δέσποτα κι αλλού εγώ πονάω.
λέγεται :

157: Αλλού με τρίβεις Μάρω μου κι αλλού έχω εγώ τον πόνο.
σημαίνει:

158: Αλλού ο παπάς κι αλλού τα ράσα του.
λέγεται :

159: Αλλού παίζουν τα όργανα κι αλλού χορεύει η νύφη.
λέγεται:

160: Αλλού πατά κι αλλού βρίσκεται.
λέγεται:

161: Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι κότες.
σημαίνει πως:

162: Αλλού το όνειρο και αλλού το θαύμα
σημαίνει :

163: Αλλού χτυπάει το νερό κι αλλού βροντά ο μύλος
σημαίνει :

164: Αλλουνού παπά ευαγγέλιο.
σημαίνει:

165: Άλλων ιατρός πληγών, αυτός γεμάτος.
λέγεται :

166: Αλογάριαστος πραγματευτής, καθάριος διακονιάρης.
σημαίνει πως :

167: Άλογο από ράτσα δεν κλωτσάει.
σημαίνει :

168: Αλωπεκίζει προς αλώπεκα.
σημαίνει:

169: Άμα δεν βρέξει πως θα ξαστερώσει.
δηλώνει πως :

170: Άμα θέλει ο θεός να χάσει τον μέρμηγκα του δίνει φτερά.
δηλαδή:

171: Άμα λες και δεν το κάνεις την υπόληψη σου χάνεις.
λέγεται για:

172: Άμα λεφτά δεν έχει μιλιά δεν έχεις.
τονίζεται:

173: Άμα μπεις στον χορό θα χορέψεις.
σημαίνει πως:

174: Άμα ντρέπεσαι βάλε κόσκινο στη μούρη σου.
σημαίνει πως:

175: Άμα πάει το χέρ' στο β'ζι, χαιρετίσματα στου μ' νι. (Θεσσαλία)
σημαίνει πως:

176: Άμα παίζεις με γάιδαρο, τις κλωτσιές δεν τις γλυτώνεις.
λέγεται:

177: Άμα παρατεντώσεις το σκοινί θα σπάσει.
σημαίνει πως:

178: Άμα πας με ένανε που φορεί ρεπούμπλικά να βάλεις κι εσύ τραγιάσκα.
δηλώνει πως:

179: Άμα πεθάνω εγώ, φούρνος να μην καπνίσει.
δηλώνει πως:

180: Άμαθος από παλάτι είδε φούρνο και εθαμάχτει.
λέγεται :

181: Άμαθος βρακεί εφόρει, κάθε βήμα το εθώρει.
σημαίνει πως:

182: Άμε κάθου γύρευε.
λέγεται:

183: Άμε λούσου και χτενίσού και βγάλε το από το νου σου.
λέγεται:

184: Άμε μανίτσα μου εκείθε, έλα γυναικίτσα μου εδώθε. (Ποντιακή)
σημαίνει πως:

185: Αμέτε ξένοι ν' αγιάσετε και σεις δικοί μου να λωβιάσετε.
λέγεται:

186: Αμόνι είσαι, υπέμενε.. γίνε σφυρί και βάρα.
συμβουλεύει πως:

187: Αμπέλι φυτεμένο, σπίτι κτισμένο, και χήρα γυναίκα.
λέγεται:

188: Αν αρτυθείς να είν’ αρνί, αν κλέψεις να 'ναι χρυσάφι κι αν αγαπήσεις και καμιά, να τη ζηλεύει η γειτονιά.
έκφραση:

189: Αν γειτονέψεις με κουτσό, θα μάθεις να κουτσαίνεις.
σημαίνει πως :

190: Αν δε γεμίσει το σακί πώς θα το πεις γεμάτο;
λέγεται :

191: Αν δε δουλεύει το μυαλό, τα χέρια δε δικάνε.(φτάνουν)
δηλώνει πως:

192: Αν δεν αστράψει δεν βροντά, αν δεν βροντά δεν βρέχει.
σημαίνει πως :

193: Αν δεν βλαστημούσε, θα μιλούσε με τους αγγέλους.
λέγεται:

194: Αν δεν δείχνει η γίδα, δείχνει το κέρατό της.
σημαίνει πως:

195: Αν δεν έβρεξε, ψιχάλισε.
λέγεται:

196: Αν δεν είναι νωπό, ας είν' και παστωμένο.
σημαίνει πως:

197: Αν δεν εύρει το χειρότερο, δεν θα πεθυμήσει το καλύτερο.
λέγεται:

198: Αν δεν έφαγε ο κώλος του κατράμι, ναύτης δεν είναι.
σημαίνει πως:

199: Αν δεν έχεις γέρο, αγόρασε.
δηλώνει:

200: Αν δεν έχεις νύχια να ξυστείς, μην περιμένεις να σε ξύσουν οι άλλοι.
σημαίνει :

201: Αν δεν θολώσει, δεν λαγαρίζει.
σημαίνει πως:

202: Αν δεν ξοδιάσεις, δεν σοδιάζεις.
σημαίνει:

203: Αν δεν σ' αρέσει γρύλωνε (γούρλωνε)
λέγεται:

204: Αν είναι βαρύ το φόρτωμα, καρτέρει απανωγόμπι.
δηλώνει πως:

205: Αν είναι παπάς στην εκκλησιά, η αυγή θα τονε δείξει.
σήμαινει :

206: Αν είναι τα αρνιά σου αμέτρητα, πες πως αρνιά δεν έχεις,
σημαίνει πως :

207: Αν είσαι και παπάς, με την αράδα σου θα πας.
δηλώνει πως:

208: Αν είχα τυρί, προσφάγι δεν θα ζητούσα.
λέγεται:

209: Αν είχαμε ψωμί και κρεμμύδια, η γειτόνισσα μας εδάνειζε την χύτρα.
λέγεται:

210: Αν είχε η ζούρλα κέρατα, θα φαινόταν σε όλους.
σημαίνει πως :

211: Αν είχε η ζούρλα κέρατα, θα φαινότανε σε όλους.
δηλώνει πως:

212: Αν είχε η κουρούνα γνώση, μας εδάνειζε καμπόση.
λέγεται:

213: Αν είχε μαμή, γλίτωνε το παιδί.
σημαίνει πως:

214: Αν ένα φίδι σ' αγαπά, κάνε το και εσύ βραχιόλι.
δηλαδή:

215: Αν επιμένεις να καταθέτεις τακτικά το μικρό πάνω στο μικρό, τότε θά γίνει κάτι μεγάλο.
δηλώνει:

216: Αν έχεις κάτω Θεό, έχεις και πάνω Θεό. Δεν έχεις κάτω Θεό, δεν έχεις και πάνω Θεό.
δηλώνει πως:

217: Αν έχεις τύχη πήγαινε και ριζικό περπάτει.
λέγεται :

218: Αν η αγκούσα φώναζε, να 'χες αυτιά να βούλωνες.
σημαίνει πως :

219: Αν η σκύλα δεν κουνήσει την ουρά της, τα σκυλιά δεν παν κοντά της.
λέγεται :

220: Αν ήταν η ζήλια ψώρα. θα γέμιζε όλη η χώρα.
δηλώνει πως:

221: Αν κάθεσαι στην θέση σου, κανείς δεν σε σηκώνει.
λέγεται:

222: Αν κλέψεις, κλέψε μάλαμα, κι αν πάρεις, πάρε ασήμι.
σημαίνει πως :

223: Αν κρεμάσουν τους μαστόρους, άδικα θα σε κρεμάσουν.
λέγεται:

224: Αν κυνηγάς πολλούς λαγούς κανένα δεν θα πιάσεις.
λέγεται:

225: Αν λέει ότι τού λένε, δεν φταίει ο αποκρισιάρης.
δηλώνει πως:

226: Αν λείψει το λαδάκι μου, θα δω τις μαγειριές σου.
σημαίνει πως:

227: Αν λογάριαζε ο λύκος τα χνάρια του, θα ψόφαγε απο την πείνα.
σημαίνει:

228: Αν μ αγαπά η μάνα μου, της μοίρας είναι κι εκείνο.
λέγεται για :

229: Αν μ αγγίξεις στην ουρά, θα σ' αγγίξω στην καρδιά.
σημαίνει:

230: Αν με γελάσει μια φορά ντροπή δική του, αν με γελάσει 2 φορές ντροπή δική μου.
σημαίνει πως:

231: Αν μιλάς και δεν σ΄ακούνε, πάντεχε στον μύλο είσαι.
σημαίνει:

232: Αν μπήχνω κι αν δε μπήχνω απ΄το ντορβά μου μπήχνω.
δηλώνει πως:

233: Αν μπορείς να δεις τον σβέρκο σου τότε θα δεις και μένα.
εννοεί πως:

234: Αν μπορείς να φιλήσεις την κυρά, μη φιλάς ποτέ την δούλα.
σημαίνει πως:

235: Αν ξαναγινόμουν νύφη, θα ξερα πώς να καμαρώνω (ή να χαιρετάω).
σημαίνει πως :

236: Αν οι ευχές αλήθευαν, κι ο διακονιάρης πλούσιος θα ήταν.
σημαίνει πως:

237: Αν πεθάνω από συνάχι, τύφλα να έχει η πανούκλα
λέγεται για :

238: Αν πεινάει ο ακαμάτης ψυχοπόνεση δεν έχει.
σημαίνει πως :

239: Αν σ’ απατήσει η μαργιολιά, τη γνώση τι την θέλεις;
λέγεται:

240: Αν σου χαρίζουν δαμάλι δένε το από το λαιμό, αν σου χαρίζουν δαχτυλίδι άπλωνε το δάχτυλο.
σημαίνει πως :

241: Αν φταίω εγώ να σκάσει ο άνδρας μου κι αν φταίει ο άνδρας μου να σκάσει εκείνος.
λέγεται :

242: Αν χτυπάς με και πονώ, καταριέμαι σε κι εγώ.
λέγεται :

243: Αν χωρατεύεις με τον γάιδαρο, θα σε χτυπήσει στο πρόσωπο με την ουρά του.
σημαίνει πως:

244: Αναβάστα γριά το γέρο, να τον έχουμε στο θέρος.
λέγεται :

245: Αναγέλασε ο μυξιάρης τον καημένο τον σαλιάρη.
λέγεται :

246: Αναγελούμε δεκαοχτώ και μας γελάνε χίλιοι.
λέγεται:

247: Ανάγκα και Θεοί πείθονται.
σημαίνει :

248: Ανάθελα ξεκίνησε και θελητά του πήγε.
λέγεται :

249: Ανάθεμά τον τον κατήφορο μπροστά στον ίδιο δρόμο.
λέγεται:

250: Ανάθρεψε κόρακα να σου βγάλει το μάτι.
λέγεται:

251: Ανακατεμένα γνέματα κακοφταιχμένα πανιά.
σημαίνει πως :

252: Ανακατώθη κι η φακή με τα μαγειρεμένα.
λέγεται:

253: Ανάκουγε ο Θεός τους κοράκους, θα ψοφούσαν όλοι οι γάιδαροι.
δηλώνει πως:

254: Ανάμεσα στα δυο μαντριά εψόφησε ο σκύλος μας.
λέγεται:

255: Ανάξιος έβαλε βρακί κι ερωτά για που χορός κρατεί.
σημαίνει πως :

256: Ανάρια ανάρια το φιλί για να έχει νοστιμάδα.
σημαίνει πως:

257: Αναστενάζει και δειπνά, κλαίει και γευματίζει.
λέγεται :

258: Άναψε γυναίκα λύχνο να κουρέψουμε τα πρόβατα.
λέγεται:

259: Άναψε ο γιαλός και κάηκαν τα ψάρια.
λέγεται:

260: Άναψε το κερί να κουρέψω πέντε αρνιά.
λέγεται :

261: Άναψε το κερί να κουρέψω πέντε δέκα (πρόβατα εννοεί)
λέγεται:

262: Άναψε το λιχνάρι σου προοτού σε βρει η νύχτα.
σημαίνει πως :

263: Άνδρα θέλω κι ας είναι και κούτσουρο.
σημαίνει πως:

264: Άνδρα θέλω τώρα τονε θέλω.
λέγεται:

265: Άνδρας είσαι φόβο δίνεις, κι όπου πας ξυλιές μαζεύεις.
σημαίνει πως:

266: Ανεμομαζώματα, διαβολοσκορπίσματα
σημαίνει :

267: Άνεμος που δεν μποδίζει, άφησε τον κι ας βουίζει.
δηλαδή :

268: Άνεμος τηγανισμένος, χιόνι στο τσουβάλι.
λέγεται:

269: Ανέμυαλη νοικοκυρά της γειτονιάς χαλεύτρα.
λέγεται:

270: Ανέπιασε τον αγαθό να πει τα μυστικά του.
σημαίνει πως:

271: Άνεργος και οκνηρός ομοιάζουν και οι δυό.
δηλώνει πως:

272: Ανέφερες τον σκύλο, πάρε και το ξύλο.
σημαίνει:

273: Άνθρωπο βλέπεις, καρδιά δε γνωρίζεις.
σημαίνει πως :

274: Άνθρωπος αγράμματος ξύλο απελέκητο.
δηλώνει :

275: Άνθρωπος αδούλευτος θεοκαταραμένος.
σημαίνει πως :

276: Άνθρωπος ανθρώπου λύκος.
σημαίνει πως :

277: Άνθρωπος βαρυορίζικος, ατός του κι απατός του, κάνει κακό της μοίρας του, που δεν το κάνει ο εχθρός του.
λέγεται :

278: Άνθρωπος με μουστάκια και γυναίκα με βυζιά συμβουλές δεν θέλουν.
δηλώνεται πως:

279: Άνθρωπος ο πολύβουλος και Θεός ο κοψιβούλης, ή
;Άνθρωπος πολύβουλος, Θεός δε βουληκόπος.
λέγεται:

280: Άνθρωπος που δεν βλάφτει, και δεν ωφελεί.
λέγεται:

281: Ανθρώπου παρακάλεση μοιάζει με αγγαρεία.
σημαίνει πως:

282: Ανμ δεν αδειάσεις, δεν γεμίζεις.
εννοεί πως:

283: Αντάμα δεν μονιάζουμε και χώρια κακά είναι
λέγεται:

284: Αντάμα κουβεντιάζουμε και χωριστά ακούμε -ή καταλαβαίνουμε-.
Λέγεται :

285: Αντάμα ομιλούμε και χωριστά ακούμε.
λέγεται:

286: Αντάμα πάμε Δέσποτα, και πάμε όπου ορίζεις.
λέγεται:

287: Αντί για λαγό, έβγαλε αρκούδα.
λέγεται:

288: Αντί να βγει από την πόρτα βγαίνει από το παράθυρο.
λέγεται :

289: Αντί να βογκάει ο γάιδαρος βογκάει ο καβαλάρης.
λέγεται :

290: Άντρας γέρος, γυναίκες νιές, πάντα κάνουνε κακιές δουλειές.
δηλώνει πως:

291: Ανύπαντρος προξενητής για λόγου του γυρεύει.
λέγεται :

292: Άνω ποταμών.
δηλαδή:

293: Αξίzει η γεροντόκοτα σαράντα πουλαδίτσες,
σημαίνει:

294: Αξίζει ο άνθρωπος όσο συλλογίζεται.
σημαίνει πως :

295: Άξιος στο φαί και γρήγορος στον ύπνο.
λέγεται :

296: Αξιώθηκεν η νύφη μας το Σάββατο το βράδυ.
λέγεται:

297: Απ αγάπη του καλού μου δεν τον είδα αν έχει γένια.
λέγεται :

298: Απ έξω απ' τη μανίκα μου κι ας είναι και μανίτσα μου.
λέγεται:

299: Απ το 'είπε' ως το 'κάμε', μεγάλη η διαφορά.
εννοεί πως:

300: Απ' αγάπη την επήρε ο κοχλιός την πεταλούδα.
λέγεται:

301: Απ' αυτά που λες κυρά μου, χορτασμένη είν' η κοιλιά μου.
λέγεται :

302: Απ' έξω μπέλα μπέλα κι από μέσα δεν ωφέλα.
λέγεται για:

303: Απ' έξω μπέλλα κι από μέσα κατσιβέλλα.
δηλώνει:

304: Απ' έξω πρόβατο κι απο μέσα λύκος.
λέγεται:

305: Απ' την αγάπη την πολύ ξέχασα το όνομα σου.
λέγεται :

306: Απ' το αυγό στην όρνιθα κι απ' το αρνί στο βόδι.
σημαίνει πως:

307: Απ' το δούλο γνωρίζεται ο αφέντης.
σημαίνει πως:

308: Απ' τον καιρό που δεν ακούς, ως κι εγώ κουφάθηκα.
σημαίνει πως :

309: Απελπισμένο κάτεργο σε στέρεο λιμάνι.
λέγεται :

310: Άπιαστα πουλιά χιλιάδες στον μπαρά.
σημαίνει πως :

311: Απιαστα πουλιά, χίλια στον παρά.
λέγεται :

312: Άπλυτα και κρίματα γρήγορα μαζεύονται
εννοεί πως:

313: Από αγάπη κανείς δεν χόρτασε.
σημαίνει πως:

314: Από αγάπη του καλού μου δεν τον είδα αν έχει γένεια.
λέγεται :

315: Από αγκάθι βγαίνει ρόδο κι από ρόδο βγαίνει αγκάθι.
σημαίνει πως :

316: Απο γουρουνίσιο ασκί κρασί δεν πίνεις.
σημαίνει πως :

317: Από δυο λιθάρια βγαίνει το αλεύρι.
δηλώνει πως:

318: Από καλοσύνη του δεν πάει κανείς στο αναγκαίο.
δηλαδή:

319: Από κει που πήδησε η κατσίκα θα πηδήσει και το κατσικάκι.
σημαίνει πως:

320: Από κοιλιάς της μάνας του.
λέγεται:

321: Από Μάρτη καλοκαίρι και από Αύγουστο χειμώνα.
δηλώνει :

322: Από μήλο ως το αυγό, να κι ένα λουκάνικο.
λέγεται :

323: Από μια τρίχα κρέμεται.
εννοεί πως:

324: Από μικρό κι απο ζουρλό μαθαίνεις την αλήθεια.
εννοεί πως:

325: Από μυλωνάς δεσπότης.
λέγεται :

326: Από όλα τα κακά, η φτώχεια ζυγίζει ελαφρότερα.
δηλαδή:

327: Από όλα τα μυρωδικά, κάλλιο μυρίζει ο φούρνος, κι απ' όλα τα λαλούμενα, κάλλιο λαλάει η κανάτα.
λέγεται:

328: Από όπου κι αν τον πιάσεις, τα χέρια σου θα λερώσεις.
λέγεται :

329: Από πίτα που δεν τρως τι σε νοιάζει κι αν καεί.
λέγεται :

330: Από πού, και πώς, και πόσα;
Απ΄ΑΘήνα, Θόδωρος, πεντακόσια.
λέγεται :

331: Από σιγανό ποτάμι, σήκωνε τα ρούχα σου και πέρνα.
δηλώνει πως:

332: Από τα αυτιά δεν κουτσαίνει η καμήλα.
λέγεται :

333: Από τα γένια σοφός.
λέγεται :

334: Από τα δίκια γλίτωσες, τ' άδικα θά σε πνίξουν.
εννοεί πως:

335: Από τα μάτια του φωτιά κι από το στόμα μέλι.
έκφραση που λέγεται:

336: Από τη γη βγαίνει το χρυσάφι κι από το σκουλήκι το μετάξι.
δηλώνει πως:

337: Από τη δουλειά γνωρίζεται ο τεχνίτης.
δηλώνει πως :

338: Από τη μάνα ως τη μαμμή, εχάθει το παιδί.
λέγεται :

339: Από τη φωτιά στα κάρβουνα.
δηλώνει πως :

340: Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα.
δηλώνει:

341: Από της μυλωνούς τον απαυτό, ορθογραφία μη γυρεύεις.
λέγεται :

342: Από το αυτί και στον δάσκαλο.
σημαίνει πως:

343: Από το γάμο έρχεται και είναι πεινασμένος.
λέγεται:

344: Από το γάμο έρχομαι και τρέμω απ' τη πείνα.
λέγεται:

345: Άπό το ένα αυτί μπαίνει και απο το άλλο βγαίνει.
έκφραση:

346: Από το κεφάλι βρωμάει το ψάρι.
εννοεί πως:

347: Από το κουπί στον κλήρο
λέγεται :

348: Από το ολότελα καλή κι η Παναγιώταινα.
δηλώνει πως :

349: Από το στόμα κόρακα μονάχα κρα θ' ακούσεις.
σημαίνει ότι :

350: Από τον άδη φως;
σημαίνει:

351: Από τον ακριβό είδα απο τον άσωτο όχι.
εννοεί:

352: Από του διαβόλου την αυλή ούτε ερίφι ούτε αρνί.
σημαίνει πως :

353: Από του ζουρλού τον γάμο μόνο οι λυπημένοι λείπουνε.
:

354: Από χειλη βγαίνει λόγος και σε χίλιους καταντάει
δηλώνει πως :

355: Από χείλη βγαίνει ο λόγος και σε χίλιους καταντάει.
δηλώνει πως:

356: Απόκρεψε ο καλόγερος, κουκιά του μαγειρεύουν.
σημάινει πως :

357: Αποκριές και χωρίς τούμπανα.
λέγεται:

358: Απορία ψάλτου βηξ.
λέγεται:

359: Αργοκίνητο καράβι κάθε χρόνο και ταξίδι.
λέγεται για :

360: Αρνί που βλέπει ο θεός ο λύκος δεν το τρώει.
σημαίνει πως :

361: Αρνί που δεν βελάζει γάλα δεν τρώει.
σημαίνει πως :

362: Ας είναι λωλός που λέει, και φρόνιμος που ακούει.
σημαίνει πως :

363: Ας έχει ο γάιδαρος φωνή, για ψάλτη δεν τον κράζουν.
εννοεί πως:

364: Ας έχομε άλογα κι ας τρώνε πέτρες.
λέγεται:

365: Ας έχω κόκορα στην αυλή κι ας μην λαλάει.
λέγεται:

366: Ας ήμουν εγώ ήλιος και θα ζέσταινα όλο τον κόσμο.
λέγεται:

367: Ας ήμουν νιος και να 'ξερα, γέρος και να μπορούσα.
δηλώνεται πως:

368: Ας ήξερα δυο γράμματα κι ας ήμουν μ' ένα μάτι.
δηλώνει :

369: Ας μ’ αγαπούν οι επίσκοποι, κι ας με μισούν οι διάκοι.
σημαίνει πως :

370: Ας με πλουτύνει η μοίρα μου, κι εγώ μορφαίνω ατή μου.
σημαίνει :

371: Ας πάει και το παλιάμπελο.
έκφραση που :

372: Ας πάει κι αυτό το φίλημα με το Χριστός Ανέστη .
εκφράζει πως :

373: Ας τον βαρεί το κύμα του.
δηλώνει πως :

374: Ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει.
δηλώνει πως:

375: Άσκοπος ο νους, διπλός ο κόπος.
σημαίνει πως :

376: Άσπρα μου γρόσια στις μαύρες μου μέρες.
δηλώνει πως:

377: Άσπρο χαρτί, μαύρα γράμματα.
λέγεται:

378: Άσπρος ήλιος, μαύρη ημέρα.
λέγεται :

379: Αυτός που μπρος μας νίβεται/πλένεται μ εμάς θέλει να φάει
λέγεται :

380: Αυτός που υπολογίζει λιγότερο, απατιέται λιγότερο.
σημαίνει:

381: Αυτός σε αγοράζει και σε πουλάει.
λέγεται:

382: Αφήσαμε το γάμο και πάμε για πουρνάρια.
λέγεται:

383: Αφήσανε τα ήμερα και κυνηγούν τα άγρια.
λέγεται:

384: Άφησε γεια της φτώχειας.
έκφραση:

385: Άφησε εκέινα που ξέρεις και πιάσε αυτά που βρήκες.
εννοεί πως:

386: Άφησε με να σε αφήσω.
έκφραση:

387: Άφησε την προβιά και το μαλλί σε φτάνει
λέγεται :

388: Άφησε τον γάμο και πήγε για πουρνάρια.
εννοεί πως:

389: Αφορμή ζητά ο χάρος να καλέσει τον κουμπάρο.
λέγεται:

390: Αφορμή θέλει ο σπασμένος πως πονεί η αρχηδαριά του.
δηλαδή:

391: Αφότου γέννησε η γουρούνα, χλωρό σκατό δεν έφαγε.
εννοεί πως:

392: Αφότου γεράσει το δεντρί, ξεράδια δεν του λείπουν.
δηλώνει πως:

393: Αφότου παντρεύτηκε η κόρη μας, γαμπροί παρουσιάζονται.
λέγεται:

394: Αφού αππόκλαψαν όλοι, δάκρυσε κι η χήρα.
δηλώνεται πως:

395: Αφού περάσει Σάββατο, πίτα μην περιμένεις.
σημαίνει :

396: Άφρακτος κήπος, έρημα τα λάχανα.
δηλώνεται πως:

397: Αψά -δυνατά- παπά ξεκίνησες και δεν το βγάζεις πέρα
λέγεται για :

398: Φάγαμε το γάιδαρο, μας έμεινε η ουρά του.
λέγεται:

399: Φάε μεγάλη μπουκιά μα πες μικρή κουβέντα.
σημαίνει πως:

400: Φαΐ μοιρασμένο, στομάχι αναπαυμένο. 
σημαίνει πως:

401: Φαΐ φύλαε και δουλειά μη φιλάεις. 
σημαίνει πως:

402: Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι.
σημαίνει πως:

403: Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο. 
λέγεται:

404: Φεγγαράκι σαν ημέρα και στραβός που δεν το βλέπει.
λέγεται:

405: Φειδωλός στα αναγκαία και στα περιττά περίσσος.
λέγεται:

406: Φέξε μου και γλίστρησα.
λέγεται:

407: Φέρνει ο Θεός τ' αλεύρι παίρνει ο δαίμονας τα ξύλα.
σημαίνει πως:

408: Φέσι και φούντα τα γρόσια πούντα;
λέγεται:

409: Φεύγει όπως ο διάβολος απο την εκκλησία.
δηλαδή:

410: Φθάνει μια φορά να σου περάσ' ο ποντικός από τα γένεια 
σημαίνει πως:

411: Φθινοπωρινή αρρώστια δύσκολα γιατρεύεται.
κάποτε:

412: Φίλε, σαν σε βλέπω, τότε σε ενθυμούμαι.
λέγεται:

413: Φίλευε αν θέλεις να σε φιλεύουν.
σημαίνει πως :

414: Φιλιέσαι κόρη μου, χαίρεσαι, στην γέννα σου σε βλέπω.
λέγεται :

415: Φίλοι μου στην ανάγκη μου, κι εχθροί μου στη χαρά μου.
σήμαινει :

416: Φίλος απροσκάλεστος έτοιμος γάιδαρος 
λέγεται:

417: Φίλος για φίλο σώζεται.
δηλώνεται πως:

418: Φίλος δεν μπορεί να γνωριστεί στην ευτυχία ούτε εχθρός να κρυφτεί στη δυστυχία.
δηλώνει πως:

419: Φίλος καλός στην ανάγκη φαίνεται.
σημαίνει :

420: Φίλος που σε γέλασε αφού τον δοκιμάσεις, από μακριά χαιρέτα τον και κακία μην του πιάσεις.
δηλώνει πως:

421: Φίλος τον φίλον έκραζε και ο νοικοκύρης έβραζε.
λέγεται:

422: Φιλότιμη και καλή 'ναι η νοικοκυρά, αλλά το σκαφίδι δεν έχει αλεύρι.
λέγεται:

423: Φοβάται ο Γιάννης το θεριό, και το θεριό το Γιάννη.
σημαίνει :

424: Φοβέρα θέλουν οι άγιοι για να θαυματουργούνε.
λέγεται :

425: Φοβέρισε τον κώλο σου, μην κλάσει στο παζάρι.
λέγεται:

426: Φογάται να χέσ' για να μη πεινάσ'. 
λέγεται:

427: Φορτωμένο γαιδούρι δεν γκαρίζει.
σημαίνει πως :

428: Φορτώνουμε, αλλά πού θα ξεφορτώσουμε.
σημαίνει πως :

429: Φόρτωσε την γνώση στο πετεινό.
λέγεται:

430: Φουρνίζει κεραμίδια και ξεφουρνίζει ψωμιά.
λέγεται:

431: Φούρνο βλέπει κάστρο λέει.
λέγεται:

432: Φούρνους καρβέλια και κόσκινα καρύδια 
λέγεται:

433: Φουρτουνιασμένη θάλασσα, καράβια στο λιμάνι
δηλώνεται πως:

434: Φουσκωμένο ασκί γεμάτο αέρα.
λέγεται:

435: Φούσκωνε τα όσο θες, με το ζύγι ψωνίζω.
εννοεί πως:

436: Φουστανέλα και μεϊντάνι και τ' αλεύρια στο σαγάνι.
σημαίνει:

437: Φρού Φρού και τ' αμπέλια ξέφραγα. 
σημαίνει πως :

438: Φτύσε φτύσε γίνεται ποτάμι.
σημαίνει πως :

439: Φτωχά γεράματα, διπλά γεράματα.
δηλαδή:

440: Φτώχεια χωρίς χρέη ευλογημένος πλούτος.
εννοεί πως:

441: Φτωχό χωριό τα λίγα σπίτια.
σημαίνει πως:

442: Φτωχός άγιος δοξολογία δεν έχει.
δηλαδή:

443: Φτωχός άγιος δοξολογία δεν έχει.
σημαίνει πως:

444: Φτωχού καμπάνα δεν αχάει, του πλούσιου ξεκουφαίνει.
σημαίνει πως:

445: Φτώχυνε το μοναστήρι, χαθήκανε και οι καλογήροι.
δηλώνει:

446: Φύλαγε τα ρούχα σου , να ‘χεις τα μισά.
σημαίνει πως:

447: Φύλαξε το φίδι το χειμώνα να σε δαγκώσει το καλοκαίρι.
λέγεται:

448: Φυσάει και ξεφυσάει
λέγεται:

449: Φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν.
σημαίνει πως:

450: Φωνάζει ο κλέφτης για να φοβηθεί ο νοικοκύρης.
λέγεται:

451: Φωνή λαού, βουλή Θεού.
σημαίνει πως:

452: Φωτιά από άχυρο βγάζει μόνο καπνό.
σημαίνει πως:

453: Φωτιά έβαλα στην κάπα μου να μην με τρώνε οι ψύλλοι.
σημαίνει πως: