ΑΡΧΙΚΗ

Δημοσθένης -384 έως -322 (62)

Δει το βέλτιστον αεί, μη το ράστον άπαντας λέγειν.
Πάντα να λέμε το σωστότερο, όχι το ευκολότερο)

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

ΚΑΤΑ ΑΘΗΝΑΙΩΝ.-

"Οι ελληνικές πόλεις νοσούν. Οι πολιτευόμενοι και διαχειριστές των κοινών δωροδοκούνται και εξαγοράζονται. Κι όσο για τη μεγάλη μάζα των πολιτών, είτε δέν αντιλαμβανονται τα όσα διαπράττουν οι κυβερνώντες, είτε τα αντιλαμβάνονται αλλά δεν αντιδρούν, βυθισμένοι όπως είναι στην ραστώνη και την άνεση της καθημερινότητας.Απο τούτη την αρρώστια έχουν προσβληθεί παντού οι πάντες - απλώς ο καθένας τρέφει την ψευδέσθηση ότι η συμφορά δέν θα χτυπήσει τη δικη του πόρτα, αλλα θα διασφαλίσει τα δικά του συμφέροντα εκμεταλευόμενος τους κινδύνους των άλλων. Με αποτέλεσμα, οι λαοί να χάνουν την ελευθερία τους λόγω υπερβολικής και αντίθετης πρός τις επιταγές των καιρών ραθυμίας, ενω οι προεστοί, που πίστευαν ότι ξεπουλούν τα πάντα εκτός απο τους εαυτούς τους, αντιλαμβάνονται τώρα ότι το πρώτο πράγμα που εκχώρισαν ήταν ο εαυτός τους.
Ο Δημοσθένης ήταν ρήτορας, πολιτικός και στρατηγός της αρχαίας Αθήνας, θεωρείται ως ο σημαντικότερος ρήτορας της αρχαιότητας. Γεννήθηκε το 384 π.Χ, στον Δήμο Παιανίας του Υμηττού,, σε μια ευκατάστατη οικογένεια, ωστόσο ο πατέρας του πέθανε όταν εκείνος ήταν 7 ετών και οι επίτροποι που ανέλαβαν την φροντίδα του φαίνεται πως οικειοποιήθηκαν την περιουσία του και αμέλησαν την μόρφωση και εκπαίδευση του. Ο Δημοσθένης συνειδητοποίησε πόσο τον είχαν βλάψει οι κηδεμόνες του, και αποφάσισε να ασχοληθεί με τη ρητορική για να μπορέσει μια ημέρα να τους οδηγήσει ενώπιον της δικαιοσύνης. Για να ξεπεράσει την βραδυγλωσσία του και να δυναμώσει την φωνή του έκανε ασκήσεις με χαλίκια στο στόμα, παράλληλα μαθήτευσε κοντά στον ρήτορα Ισαίο και μελέτησε το έργο του Θουκυδίδη. Στα 18 του αγόρευσε μπροστά στο πολυπληθές και θορυβώδες κοινό της Εκκλησίας του Δήμου και κέρδισε την δίκη εναντίον των πρώην κηδεμόνων του. Με αυτή τη νίκη ξεκίνησε και μια λαμπρή καριέρα ως λογογράφος. Απέκτησε φήμη και χρήματα και όταν στα 30 του ήταν αρκετά εύπορος και έμπειρος για να ασχοληθεί με την πολιτική. Πρωτοεμφανίστηκε στον πολιτικό βίο το 354 π.X. με τον λόγο «Περί συμμοριών» επιχειρηματολογώντας για την υποχρέωση των ευπόρων πολιτών να δώσουν χρήματα για τη συγκρότηση στόλου εν όψει της περσικής απειλής.

Λίγο αργότερα κατάλαβε ότι η πραγματική απειλή για την ελευθερία της Αθήνας προερχόταν από τους Μακεδόνες του Φιλίππου και προσπάθησε να προετοιμάσει τους Αθηναίους με τους 4 Φιλιππικούς και τους 3 Ολυνθιακούς λόγους. Έπεισε τελικά τους Αθηναίους να συμμαχήσουν με τους Θηβαίους για να αντισταθούν εναντίον του Φιλίππου αλλά στη μάχη της Χαιρώνειας οι σύμμαχοι ηττήθηκαν. Στη μάχη είχε λάβει μέρος και ο ίδιος αλλά ο Αισχίνης -ο οποίος ήταν αρχηγός της φιλομακεδονικής παράταξης και είχε αναχθεί στον μεγαλύτερο πολέμιό του-, τον κατηγόρησε ότι είχε δειλιάσει και είχε εγκαταλείψει την μάχη. Όταν ο Φίλιππος δολοφονήθηκε το 336 π.X. και τον διαδέχθηκε ο Αλέξανδρος, πολλοί Έλληνες πίστεψαν ότι έπαυε πλέον η μακεδονική απειλή. Ο Δημοσθένης έπεισε του Αθηναίους να βοηθήσουν τους Θηβαίους να εξεγερθούν ενάντια στους Μακεδόνες. H εξέγερση κατεστάλη με τον αγριότερο τρόπο και η Θήβα καταστράφηκε ολοσχερώς με διαταγή του Αλέξανδρου (335 π.X.). Επιπλέον ο Αλέξανδρος, οργισμένος με την αντιμακεδονική πολιτική του Δημοσθένη, απαίτησε από τους Αθηναίους να του τον παραδώσουν μαζί με άλλους επτά ρήτορες. Επενέβησαν κάποιοι από την φιλομακεδονική παράταξη και έπεισαν τον Αλέξανδρο να ανακαλέσει την αξίωσή του. Όταν αργότερα ο Αλέξανδρος ξεκίνησε να κατακτήσει την Ασία, ο Δημοσθένης, έβαλε στόχο να κατατροπώσει τον αρχηγό της φιλομακεδονικής παράταξης και άσπονδο αντίπαλό του Αισχίνη. Τελικά τα κατάφερε το 330 π.X. με τον περίφημο λόγο του - αριστούργημα ρητορικής τέχνης- «Περί του στεφάνου», υποστηρίζοντας ότι η φιλομακεδονική πολιτική του Αισχίνη ήταν προδοτική. Ο Αισχίνης καταδικάστηκε κι αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Αθήνα. Μετά από έξι χρόνια ο Δημοσθένης κατηγορήθηκε ότι είχε καταχραστεί 20 τάλαντα από τα χρήματα που είχε φέρει μαζί του ο θησαυροφύλακας του Μεγάλου Αλεξάνδρου Αρπαλος, όταν κατέφυγε στην Αθήνα το 324 π.X. Ο Δημοσθένης καταδικάστηκε σε πρόστιμο 50 ταλάντων και, επειδή δεν τα είχε, κλείστηκε στη φυλακή απ' όπου δραπέτευσε και κατέφυγε στην Τροιζήνα. Μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, οι Αθηναίοι με ψήφισμά τους τον ανακάλεσαν πανηγυρικά από την εξορία, η ελευθερία του όμως δεν κράτησε για πολύ. Ενεπλάκη σε μια αποτυχημένη επανάσταση κατά των Μακεδόνων και στρατιώτες του Αντίπατρου τον κυνήγησαν και τον βρήκαν στο ναό του Ποσειδώνα στην Καλαβρία, το πίσω ορεινό τμήμα του Πόρου. Για να μην τον πιάσουν, ήπιε δηλητήριο και πέθανε, στις 12 Οκτωβρίου του 322 π.Χ.

Ο Δημοσθένης έγραψε περίπου 60 λόγους, 42 δικανικούς, 17 πολιτικούς, έναν πανηγυρικό, καθώς και διάφορες επιστολές. 42 χρόνια μετά τον θάνατο του, όπως έγραψε ο Πλούταρχος, ο δήμος των Αθηναίων, έστησε για να τον τιμήσει χάλκινο ανδριάντα και ψήφισε να τρέφεται στο πρυτανείο κάθε φορά ο μεγαλύτερος εν ζωή των απογόνων του. Στη βάση του ανδριάντα του χαράχτηκε το περίφημο επίγραμμα: «Αν, Δημοσθένη, είχες δύναμη τόση, όσο νου, τότε δε θα σκύβανε ποτέ σε Μακεδόνων σπαθί οι υπόλοιποι Έλληνες».