ΑΡΧΙΚΗ

Στίβενς Νέττι 1861 έως 1912 (51)

Πρωτοπόρος γενετήστρια

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

Η Νέττι Στίβενς ήταν Αμερικάνα βιολόγος και γενετίστρια η οποία πραγματοποίησε μελέτες πάνω στον καθορισμό του φύλου ενός οργανισμού, οδηγώντας την επιστήμη στην ανακάλυψη ότι το φύλο υπαγορεύεται από τα χρωματοσώματα Χ και Υ. Γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου του 1861 στο Βερμόντ, ο πατέρας της ήταν ξυλουργός, η μητέρα της πέθανε όταν εκείνη ήταν δύο ετών. Το 1865 ο πατέρας της ξαναπαντρεύτηκε και η οικογένεια μετακόμισε στο Westford της Μασαχουσέτης όπου υπήρχε ένα σχολείο (ακαδημία Westford) ανοικτό και για τα δύο φύλα σε μια εποχή που τα περισσότερα σχολεία ήταν μόνο για αγόρια. Οι επιδόσεις της Νέττι στο σχολείο ήταν εξαιρετικές, κάθε χρόνο αποφοιτούσε με την μεγαλύτερη βαθμολογία. Τελειώνοντας ξεκίνησε να διδάσκει Λατινικά, Ελληνικά, Αγγλικά και μαθηματικά, εργάστηκε και ως βιβλιοθηκάριος με σκοπό να εξοικονομήσει χρήματα για ανώτερες σπουδές. Περάσανε κάποια χρόνια για τα οποία δεν έχουμε πληροφορίες, τελικά στα 35 της σπούδασε φυσιολογία στο Πανεπιστήμιο Στάντφορντ της Καλιφόρνιας. Έκανε μεταπτυχιακό πάνω στη βιολογία και με υποτροφία ταξίδεψε σε Ιταλία και Γερμανία. Το 1903 απέκτησε διδακτορικό και έγινε ερευνήτρια βιολογίας στο κέντρο Bryn Mawr. Το 1905 παρατήρησε ότι το φύλο σχεδόν όλων των βιολογικών οργανισμών καθορίζεται την στιγμή της γονιμοποίησης από τον συνδυασμό δύο μικροσκοπικών οντοτήτων, των Χ και Υ χρωματοσωμάτων. Το αρσενικό παρήγαγε είτε Χ είτε Υ χρωματοσώματα ενώ το θηλυκό μόνο Χ. Η ανακάλυψη αυτή εξελίχθηκε στο σύστημα φυλοκαθορισμού XY. Η Στίβενς συνεργαζόταν με τον συνάδελφο της Έντμουντ Γουίλσον ο οποίος δημοσίευσε τα αποτελέσματα της έρευνας τους αναφέροντας απλώς την συνεισφορά της, καθιστώντας την ως ένα ακόμη θύμα του φαινομένου Matilda Effect. Σύμφωνα με αυτό το φαινόμενο, ο ανδροκρατούμενος επιστημονικός κόσμος οικειοποιείται έρευνες γυναικών συναδέλφων του αρνούμενος να αποδώσει σε αυτές τις ανακαλύψεις τους. Τα εύσημα για την ανακάλυψη των Χ και Υ χρωμοσωμάτων και του ρόλου τους στον καθορισμό του φύλου δόθηκαν στον Wilson και σε έναν άλλο ερευνητή, τον Morgan, οι οποίοι μοιραστήκαν και το Νόμπελ για αυτή την ανακάλυψη. Η Νέτττι πέθανε το 1912 από καρκίνο του μαστού και μόλις τα τελευταία χρόνια αναγνωρίστηκε η συμβολής της στην εξέλιξη της γενετικής