ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

-1500

Τσαβίν
Ολμέκοι
Η αμερικάνικη ήπειρος αναπτύχτηκε σε απομόνωση από την Ευρασία και την Αφρική, φαίνεται ωστόσο να ακολούθησε τα ίδια περίπου βήματα, με χρονική καθυστέρηση αρκετών αιώνων και με μεγάλο μειονέκτημα πως δεν ανακάλυψε τον τροχό. Το πέρασμα από το κυνήγι στην γεωργία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση οικισμών, οι οποίοι με τη σειρά τους δημιούργησαν κανόνες, κοινωνίες, ταξική διαστρωμάτωση, οργανωμένη θρησκεία, δημιουργία ναών, ανάπτυξη εμπορίου. Το ρόλο της άρχουσας τάξης έπαιξε το ιερατείο το οποίο συσσώρευσε τη δύναμη και την επιστημονική γνώση της εποχής. Όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, είχαμε κι εδώ ανθρωποθυσίες για θρησκευτικούς σκοπούς, ενώ υπήρξε και τελετουργικός κανιβαλισμός. Οι πρώτοι πολιτισμοί που αναπτύχθηκαν, που έχουν ανακαλυφτεί μέχρι σήμερα, ήταν των Τσαβίν στο Περού και των Ολμέκων στο Μεξικό.

Στις Άνδεις του Περού από το -2000 είχαν αναπτυχθεί γεωργικοί οικισμοί, το -1500 μια φυλή που ονομάστηκε Τσαβίν, ένωσε τους διάσπαρτους ντόπιους οικισμούς υπό μια θρησκευτική εξουσία και δημιούργησε έναν πρώιμο πριν των Ίνκας πολιτισμό. Σημαντικές μορφές για τους Τσαβίν ήταν τα αιλουροειδή στα οποία είχαν δώσει θρησκευτική σημασία και τα αναπαράσταιναν σε υφάσματα, γλυπτά, κεραμικά και σε λίθινα αγάλματα που βρέθηκαν στον ναό «Chavin de Huantar». Ο πολιτισμός τους κατέρρευσε ξαφνικά γύρω στο -400 χωρίς να γνωρίζουμε τους λόγους.

Photo
Στην περιοχή του σημερινού Μεξικού, ένας λαός αυτοχθόνων με την ονομασία Ολμέκοι, ανέπτυξε τον σημαντικότερο προκολομβιανό πολιτισμό από τις αρχές του 12ου αιώνα π.Χ. έως τον 3ο π.Χ. αιώνα. Δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες για την προέλευσή τους ούτε για τη γλώσσα τους, ενώ η ονομασία Ολμέκοι τούς αποδόθηκε αργότερα και προέρχεται από μια λέξη των Αζτέκων, που σημαίνει κάτοικοι της χώρας του ελαστικού, επειδή έβγαζαν καουτσούκ από τα καουτσουκόδεντρα. Τα αρχαιότερα ίχνη του αινιγματικού αυτού πολιτισμού τοποθετούνται στις ατλαντικές ακτές του νότιου Μεξικού, στη θέση των σημερινών πολιτειών Βερακρούς. Γύρω στο -1250 δημιουργήθηκε ένα μεγάλο θρησκευτικό κέντρο, το Σαν Λορέντζο το οποίο καταστράφηκε ολοσχερώς μετά από εξέγερση των κατώτερων κοινωνικών τάξεων, πιθανών δούλων γύρω στο -900. Η μορφή του θεού τους αναπαριστώνται με το αιλουροειδές ιαγουάρο και έκαναν θυσίες και τελετουργικό κανιβαλισμό.

Photo
Τα καλλιτεχνικά δημιουργήματα τους περιλαμβάνουν πέτρινες σκαλιστές κεφαλές ύψους μέχρι και 3 μέτρων, ολόσωμα γιγάντια αγάλματα, βωμούς και στήλες με ιερογλυφικά και ημερολογιακές ενδείξεις, σαρκοφάγοι, καθώς και αντικείμενα σε κανονικές αναλογίες, όπως μάσκες, τσεκούρια, διάφορα αγαλματίδια, κοσμήματα, εργαλεία κ.ά. Στην έμπνευσή τους κυριαρχούν μορφές ζώων (κυρίως ιαγουάρων και φιδιών) ή σε έναν υβριδικό συνδυασμό ανθρωπόμορφου ιαγουάρου, πιθανόν σχετικό με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους. Σήμερα θεωρείται ότι ο πολιτισμός τους έθεσε τις θρησκευτικές, καλλιτεχνικές και αρχιτεκτονικές βάσεις των πολιτισμών που αναπτύχθηκαν αργότερα στην περιοχή του Μεξικού και της Κεντρικής Αμερικής, αν και η ακριβής διασύνδεσή τους με αυτούς δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί. Οι Ολμέκοι γνώρισαν δύο εξεγέρσεις που ξερίζωσαν το πολιτισμό τους συθέμελα, γεγονός που μαρτυράει έντονες ταξικές διαφορές και μεγάλη δυσαρέσκεια των χαμηλών στρωμάτων.