-400000
Η κυριαρχία
της φωτιάς
400 χιλιάδες χρόνια πριν
Περιστασιακή χρήση της φωτιάς γινόταν και νωρίτερα, ωστόσο πριν από περίπου 400.000 χρόνια ο άνθρωπος άρχισε να τη χρησιμοποιεί συστηματικά και ελεγχόμενα στην καθημερινή ζωή. Έχουν βρεθεί εστίες με στρώματα στάχτης πολλών μέτρων, γεγονός που δείχνει πως ορισμένες φωτιές διατηρούνταν αναμμένες για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Αρχικά η φωτιά χρησιμοποιήθηκε για ζεστασιά, φωτισμό και προστασία από τα άγρια θηρία.
Μέχρι τότε, για σχεδόν 2 εκατομμύρια χρόνια, παρότι ο άνθρωπος είχε δημιουργήσει πρωτόγονες κοινωνικές δομές, είχε μάθει να κατασκευάζει λίθινα εργαλεία και διέθετε ανώτερη νοημοσύνη από τα άλλα ζώα, παρέμενε ιδιαίτερα ευάλωτος απέναντι στους μεγάλους θηρευτές. Με τη βοήθεια όμως της φωτιάς άρχισε σταδιακά να επιβάλλεται στο περιβάλλον του. Αντιμετώπισε τεράστια ζώα, όπως ελέφαντες και μαμούθ, ακόμη και επικίνδυνα σαρκοφάγα.
Με τη φωτιά σκλήρυναν τις άκρες των ξύλινων κονταριών για να κατασκευάζουν ακόντια και να χτυπούν τα ζώα από απόσταση. Με ελεγχόμενες πυρκαγιές μπορούσαν να κατευθύνουν ολόκληρα κοπάδια προς γκρεμούς ή παγίδες, ενώ οι φωτιές γύρω από τον καταυλισμό τους επέτρεπαν να κοιμούνται με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Για χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι πιθανότατα δεν είχαν συνδέσει τη φωτιά με το μαγείρεμα της τροφής. Κάποια στιγμή όμως ανακάλυψαν πως το ψημένο κρέας και οι ψημένες φυτικές τροφές ήταν πιο μαλακές, πιο ασφαλείς και πιο εύπεπτες. Έτσι γεννήθηκε η μαγειρική.
Η μαγειρεμένη τροφή μείωνε την ενέργεια που απαιτούσε η πέψη και επέτρεπε στον οργανισμό να αξιοποιεί περισσότερη ενέργεια για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Με το πέρασμα αμέτρητων γενεών, το ανθρώπινο σώμα άλλαξε: τα έντερα έγιναν μικρότερα και ο εγκέφαλος μεγαλύτερος. Ρίζες, βολβοί, σπόροι και σκληρές τροφές που πριν ήταν δύσκολο να καταναλωθούν, μπήκαν πλέον στη διατροφή του ανθρώπου.
Η φωτιά όμως δεν άλλαξε μόνο το σώμα του ανθρώπου· άλλαξε και την κοινωνική του ζωή. Καθισμένοι γύρω από τις φλόγες για να μαγειρέψουν και να φάνε, οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να επικοινωνήσουν περισσότερο μεταξύ τους. Ίσως γύρω από μια φωτιά να γεννήθηκαν οι πρώτες πιο σύνθετες μορφές λόγου, οι πρώτες ιστορίες και οι πρώτοι μύθοι της ανθρωπότητας.