ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Η ΙΣΤΟΡΙΑ -559 Περσική Αυτοκρατορία
Στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ. δύο ινδοευρωπαϊκά φύλα, οι Μήδοι και οι Πέρσες, εγκαταστάθηκαν στα εύφορα εδάφη του οροπεδίου του Ιράν. Οι Μήδοι εγκαταστάθηκαν στο βόρειο τμήμα και οι Πέρσες στο νότιο, η κύρια ασχολία τους ήταν η καλλιέργεια της γης και η κτηνοτροφία. Αρχικά ήταν εξαρτημένοι και ανά περιόδους υποταγμένοι στους λαούς της Μεσοποταμίας ώσπου πρώτοι οι Μήδοι ανεξαρτητοποιήθηκαν και δημιούργησαν κράτος, στο οποίο ενσωμάτωσαν και τους Πέρσες. Οι Μήδοι συμμάχησαν με τους Βαβυλώνιους και το 612 π. Χ. κατέλαβαν τη Νινευί, δίνοντας τέλος στην ασσυριακή κυριαρχία και επεκτείνοντας το κράτος τους μέχρι την Μικρά Ασία. Το 559 π.Χ ανήλθε στην εξουσία της Περσίας ο Κύρος Β' και κινητοποίησε τον λαό του να επαναστατήσει ενάντια στους Μήδους. Κατέλαβε την Μηδική πρωτεύουσα, Εκβάτανα, και εν συνεχεία υπέταξε Λύδους, Βαβυλώνιους, Σύριους, Ιωνικές πόλιες, Παλαιστίνη και επέκτεινε το περσικό κράτος ανατολικά μέχρι την Αίγυπτο και δυτικά μέχρι την Ινδία. Η αυτοκρατορία των Περσών βασίστηκε στην είσπραξη των φόρων από τις κατακτημένες περιοχές και ήταν η πρώτη στην οποία οι κατακτημένοι λαοί αντιμετωπίζονταν με ανεκτικότητα, όσο πλήρωναν τους φόρους και προσέφεραν τα δώρα που ζητούσε ο βασιλιάς. Το σύστημα διακυβέρνησής ήταν η απόλυτη μοναρχία. Ο βασιλιάς είχε θεϊκή καταγωγή και η θέληση του αποτελούσε νόμο. Η αχανής αυτοκρατορία είχε διαιρεθεί σε 20 επαρχίες, τις σατραπείες. Διοικητής της κάθε σατραπείας ήταν ένας ευγενής Πέρσης ή ένας τοπικός ηγεμόνας, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την άμυνα της σατραπείας του, υποχρεωμένος να συγκεντρώνει και να στέλνει τον καθορισμένο φόρο και να προμηθεύει με στρατό ή στόλο το Μεγάλο Βασιλιά. Στις συναλλαγές καθιερώθηκε μικτό οικονομικό σύστημα, βασισμένο τόσο στην ανταλλαγή αγαθών όσο και στο νόμισμα. Για την επίβλεψη της διοίκησης και τον έλεγχο των σατραπειών υπήρχαν διοικητικοί υπάλληλοι που περιόδευαν και ενημέρωναν το βασιλιά. Για τη διευκόλυνση της μετακίνησης ανθρώπων, αγαθών και ιδιαίτερα του στρατού και των βασιλικών ταχυδρόμων κατασκευάστηκαν δρόμοι και σταθμοί και έγιναν πολλά δημόσια έργα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η βασιλική οδός 2.400 χιλιομέτρων που ένωνε τη νέα πρωτεύουσα Σούσα με τις Σάρδεις και την Έφεσο στη Μικρά Ασία. Σε όλη την επικράτεια μεγάλα ανακτορικά κέντρα έδιναν την εικόνα του πλούτου και του μεγαλείου. Όσον αφορά την γραφή, απλοποίησαν τη σφηνοειδή από τους Ασσύριους και την χρησιμοποιούσαν κυρίως για διατάγματα του Μεγάλου Βασιλιά, τα οποία μετέφραζαν σε όλες τις γλώσσες των λαών της αυτοκρατορίας. Η περσική αυτοκρατορία είχε την καλύτερη οργάνωση από όλες τις αρχαίες αυτοκρατορίες αν και είχε πολλά τρωτά σημεία λόγω της τεράστιας έκτασης και της πολυεθνικότητάς της. Η μεγάλη έκταση διευκόλυνε τις επαναστάσεις σε απομακρυσμένες περιοχές ή τις συγκρούσεις ανάμεσα σε σατραπείες, ενώ τα υποδουλωμένα έθνη είχαν χάσει την ελευθερία τους και η αγωνιστικότητά τους ήταν υποτονική στους πολέμους. Η επεκτατική πολιτική του Δαρείου Α΄ και των διαδόχων του, οδήγησε στους ελληνοπερσικούς πολέμους, 492 – 479 π. Χ., και στην αρχή της πτώσης της αυτοκρατορίας, με συνεχείς διενέξεις να συνεχίζονται μέχρι την κατάληψη και διάλυση της από τον Μέγα Αλέξανδρο το 331 π. Χ.

-559

Περσική Αυτοκρατορία

Στις αρχές της 2ης χιλιετίας π.Χ. δύο ινδοευρωπαϊκά φύλα, οι Μήδοι και οι Πέρσες, εγκαταστάθηκαν στα εύφορα εδάφη του οροπεδίου του Ιράν. Οι Μήδοι εγκαταστάθηκαν στο βόρειο τμήμα και οι Πέρσες στο νότιο, η κύρια ασχολία τους ήταν η καλλιέργεια της γης και η κτηνοτροφία. Αρχικά ήταν εξαρτημένοι και ανά περιόδους υποταγμένοι στους λαούς της Μεσοποταμίας ώσπου πρώτοι οι Μήδοι ανεξαρτητοποιήθηκαν και δημιούργησαν κράτος, στο οποίο ενσωμάτωσαν και τους Πέρσες. Οι Μήδοι συμμάχησαν με τους Βαβυλώνιους και το 612 π. Χ. κατέλαβαν τη Νινευί, δίνοντας τέλος στην ασσυριακή κυριαρχία και επεκτείνοντας το κράτος τους μέχρι την Μικρά Ασία. Το 559 π.Χ ανήλθε στην εξουσία της Περσίας ο Κύρος Β' και κινητοποίησε τον λαό του να επαναστατήσει ενάντια στους Μήδους. Κατέλαβε την Μηδική πρωτεύουσα, Εκβάτανα, και εν συνεχεία υπέταξε Λύδους, Βαβυλώνιους, Σύριους, Ιωνικές πόλιες, Παλαιστίνη και επέκτεινε το περσικό κράτος ανατολικά μέχρι την Αίγυπτο και δυτικά μέχρι την Ινδία.

Η αυτοκρατορία των Περσών βασίστηκε στην είσπραξη των φόρων από τις κατακτημένες περιοχές και ήταν η πρώτη στην οποία οι κατακτημένοι λαοί αντιμετωπίζονταν με ανεκτικότητα, όσο πλήρωναν τους φόρους και προσέφεραν τα δώρα που ζητούσε ο βασιλιάς. Το σύστημα διακυβέρνησής ήταν η απόλυτη μοναρχία. Ο βασιλιάς είχε θεϊκή καταγωγή και η θέληση του αποτελούσε νόμο. Η αχανής αυτοκρατορία είχε διαιρεθεί σε 20 επαρχίες, τις σατραπείες. Διοικητής της κάθε σατραπείας ήταν ένας ευγενής Πέρσης ή ένας τοπικός ηγεμόνας, ο οποίος ήταν υπεύθυνος για την άμυνα της σατραπείας του, υποχρεωμένος να συγκεντρώνει και να στέλνει τον καθορισμένο φόρο και να προμηθεύει με στρατό ή στόλο το Μεγάλο Βασιλιά. Στις συναλλαγές καθιερώθηκε μικτό οικονομικό σύστημα, βασισμένο τόσο στην ανταλλαγή αγαθών όσο και στο νόμισμα. Για την επίβλεψη της διοίκησης και τον έλεγχο των σατραπειών υπήρχαν διοικητικοί υπάλληλοι που περιόδευαν και ενημέρωναν το βασιλιά. Για τη διευκόλυνση της μετακίνησης ανθρώπων, αγαθών και ιδιαίτερα του στρατού και των βασιλικών ταχυδρόμων κατασκευάστηκαν δρόμοι και σταθμοί και έγιναν πολλά δημόσια έργα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η βασιλική οδός 2.400 χιλιομέτρων που ένωνε τη νέα πρωτεύουσα Σούσα με τις Σάρδεις και την Έφεσο στη Μικρά Ασία. Σε όλη την επικράτεια μεγάλα ανακτορικά κέντρα έδιναν την εικόνα του πλούτου και του μεγαλείου.

Όσον αφορά την γραφή, απλοποίησαν τη σφηνοειδή από τους Ασσύριους και την χρησιμοποιούσαν κυρίως για διατάγματα του Μεγάλου Βασιλιά, τα οποία μετέφραζαν σε όλες τις γλώσσες των λαών της αυτοκρατορίας. Η περσική αυτοκρατορία είχε την καλύτερη οργάνωση από όλες τις αρχαίες αυτοκρατορίες αν και είχε πολλά τρωτά σημεία λόγω της τεράστιας έκτασης και της πολυεθνικότητάς της. Η μεγάλη έκταση διευκόλυνε τις επαναστάσεις σε απομακρυσμένες περιοχές ή τις συγκρούσεις ανάμεσα σε σατραπείες, ενώ τα υποδουλωμένα έθνη είχαν χάσει την ελευθερία τους και η αγωνιστικότητά τους ήταν υποτονική στους πολέμους. Η επεκτατική πολιτική του Δαρείου Α΄ και των διαδόχων του, οδήγησε στους ελληνοπερσικούς πολέμους, 492 – 479 π. Χ., και στην αρχή της πτώσης της αυτοκρατορίας, με συνεχείς διενέξεις να συνεχίζονται μέχρι την κατάληψη και διάλυση της από τον Μέγα Αλέξανδρο το 331 π. Χ.