-8500
Η Εξημέρωση
των Ζώων
Χιλιάδες χρόνια πριν από τη Γεωργική Επανάσταση, πιθανότατα το πρώτο ζώο που εξημέρωσε ο άνθρωπος ήταν ο λύκος. Οι κυνηγοί τον χρειάζονταν για βοήθεια στο κυνήγι και σταδιακά άρχισαν να τον πλησιάζουν παρέχοντάς του τροφή. Με το πέρασμα των γενεών ο άγριος λύκος μεταμορφώθηκε στον πρώτο πιστό σύντροφο του ανθρώπου: τον σκύλο. Όλα τα υπόλοιπα ζώα συνέχιζαν τότε να ζουν ελεύθερα στη φύση. Όταν όμως ο άνθρωπος εγκαταστάθηκε μόνιμα σε έναν τόπο και άρχισε να καλλιεργεί τη γη, γρήγορα αντιλήφθηκε ότι τα ζώα μπορούσαν να εξυπηρετήσουν πολλούς σκοπούς. Γιατί να μεταφέρει μόνος του τα φορτία, όταν μπορούσαν να το κάνουν τα άγρια γαϊδούρια; Γιατί να κυνηγά διαρκώς άγρια πρόβατα και γουρούνια, όταν μπορούσε να τα κρατά κοντά του; Και γιατί το γάλα να προορίζεται μόνο για τα μικρά των ζώων και όχι και για τον ίδιο;
Μέσα σε λίγους αιώνες ο άνθρωπος κατάφερε να εξημερώσει τα πιο χρήσιμα και ήρεμα ζώα. Τα ζώα που κάποτε περιπλανιόνταν ελεύθερα στις πεδιάδες άρχισαν, γενιά μετά τη γενιά, να εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από τον άνθρωπο. Σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου εξημερώθηκαν διαφορετικά είδη, ανάλογα με τις ανάγκες και το περιβάλλον κάθε τόπου. Οι Λάπωνες εξημέρωσαν τον τάρανδο, οι λαοί των Άνδεων το λάμα, οι Άραβες την καμήλα, οι άνθρωποι των ασιατικών στεπών το άλογο, ενώ σχεδόν παντού εξαπλώθηκαν η κατσίκα, το πρόβατο, το βόδι και η κότα. Η κτηνοτροφία εξελίχθηκε παράλληλα με τη γεωργία και σε πολλές περιοχές έγινε η βασική πηγή τροφής και πλούτου.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας του, όμως, ο άνθρωπος συχνά φέρθηκε στα ζώα με σκληρότητα. Τα χρησιμοποίησε σε πολέμους, τα φόρτωσε με βάρη που δεν άντεχαν, τα θυσίασε σε θρησκευτικές τελετές και τα μετέτρεψε πολλές φορές σε μέσα διασκέδασης. Σε αρένες και δημόσια θεάματα αμέτρητα ζώα βασανίστηκαν και θανατώθηκαν μπροστά σε πλήθη θεατών.
Στη σύγχρονη εποχή, παρά την τεχνολογική πρόοδο, εκατομμύρια ζώα συνεχίζουν να ζουν σε συνθήκες ακραίου περιορισμού μέσα σε βιομηχανικές κτηνοτροφικές μονάδες. Πολλά γεννιούνται και μεγαλώνουν χωρίς ποτέ να γνωρίσουν την ελευθερία, το φυσικό περιβάλλον ή ακόμη και την παρουσία της μητέρας τους. Το μοσχάρι που σήμερα μεγαλώνει εγκλωβισμένο σε ένα στενό κλουβί, προορισμένο αποκλειστικά για παραγωγή κρέατος, ίσως πριν από χιλιάδες χρόνια να έτρεχε ελεύθερο στις πεδιάδες δίπλα στην αγέλη του.
Η εξημέρωση των ζώων υπήρξε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στην ιστορία του ανθρώπου. Χάρη σε αυτήν δημιουργήθηκαν η κτηνοτροφία, οι μεταφορές και νέες μορφές ζωής και εργασίας. Ταυτόχρονα όμως σηματοδότησε και την αρχή μιας σχέσης εξάρτησης και κυριαρχίας της ανθρωπότητας πάνω στον ζωικό κόσμο.