ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

-9000

Ο δρόμος
για την πατριαρχία
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΕΠΟΜΕΝΟ

Μέχρι τη Γεωργική Επανάσταση, πολλές μικρές ομάδες κυνηγών και καρποσυλλεκτών φαίνεται πως ζούσαν με μεγαλύτερη ισότητα ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες απ’ ό,τι οι μεταγενέστερες κοινωνίες. Οι άνδρες κυνηγούσαν και προμήθευαν την ομάδα με κρέας, ενώ οι γυναίκες συνέλεγαν καρπούς, ρίζες και βότανα, φρόντιζαν τα παιδιά και γνώριζαν βαθύτερα τους κύκλους της φύσης. Σε αρκετές πρώιμες κοινωνίες η συγγένεια αναγνωριζόταν κυρίως μέσω της μητέρας και τα παιδιά συνδέονταν περισσότερο με τη μητρική γραμμή της οικογένειας.

Η μεγάλη αλλαγή ήρθε με τη Γεωργική Επανάσταση, περίπου πριν από δέκα χιλιάδες χρόνια. Πολλοί ερευνητές θεωρούν πως οι γυναίκες, λόγω της καθημερινής επαφής τους με τους καρπούς και τους σπόρους, ίσως συνέβαλαν καθοριστικά στην ανακάλυψη της καλλιέργειας και στην ανάγκη για μόνιμη εγκατάσταση. Άνδρες και γυναίκες μαζί άλεσαν σιτηρά, ζύμωσαν και έψησαν ψωμί, εξημέρωσαν ζώα, αξιοποίησαν το μαλλί και το βαμβάκι για την κατασκευή νημάτων και υφασμάτων, έπλεξαν καλάθια από άχυρα και φυτικές ίνες, κατασκεύασαν σκοινιά, δίχτυα και παγίδες, ενώ με τον πηλό δημιούργησαν αγγεία για την αποθήκευση τροφών και υγρών. Οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία μόνιμων οικισμών και οργανωμένων κοινωνιών είχαν πλέον διαμορφωθεί.

Όμως η νέα εποχή έφερε μαζί της και βαθιές κοινωνικές αλλαγές. Οι άνθρωποι που μέχρι τότε μετακινούνταν συνεχώς και κατείχαν ελάχιστα πράγματα, άρχισαν να διεκδικούν γη, κοπάδια και αποθέματα τροφής. Μαζί με την ιδιοκτησία εμφανίστηκε σταδιακά και η ανάγκη ελέγχου της κληρονομιάς. Έτσι η πατρότητα απέκτησε μεγαλύτερη σημασία και η κοινωνία άρχισε να οργανώνεται γύρω από την εξουσία των ανδρών.

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΣΚΛΑΒΟΠΑΖΑΡΟΥ
Photo
Οι συνεχείς πόλεμοι, η δημιουργία σκλάβων και η συγκέντρωση πλούτου στα χέρια των ισχυρών συνέβαλαν ακόμη περισσότερο στην υποβάθμιση της θέσης της γυναίκας. Σε πολλούς πολιτισμούς η γυναίκα περιορίστηκε στον οικιακό χώρο, έχασε δικαιώματα στην περιουσία και συχνά αντιμετωπίστηκε ως μέρος της ιδιοκτησίας του πατέρα ή του συζύγου. Τα παιδιά θεωρούνταν πλέον μέλη της πατρικής γραμμής και η κληρονομικότητα ακολουθούσε το όνομα και την εξουσία των αρσενικών.

Ενδεικτική αυτής της αλλαγής είναι και η μεταμόρφωση της θρησκείας. Στις πρώιμες κοινωνίες κυριαρχούσαν συχνά γυναικείες θεότητες που σχετίζονταν με τη γονιμότητα, τη φύση και τη Μητέρα Γη. Αργότερα εμφανίστηκαν πανίσχυροι αρσενικοί θεοί, σύμβολα εξουσίας, πολέμου και κυριαρχίας, αντανακλώντας τη νέα πατριαρχική τάξη.

Για χιλιάδες χρόνια η γυναίκα χρειάστηκε να αγωνιστεί σκληρά για να ανακτήσει δικαιώματα και ισότιμη θέση μέσα στην κοινωνία — έναν αγώνα που, σε πολλές περιοχές του κόσμου, συνεχίζει ακόμη και σήμερα.