ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
Η ΙΣΤΟΡΙΑ
1700Ευρωπαϊκή
|
|---|
|
Οι περιγραφές του Μάρκο Πόλο για την Άπω Ανατολή είχαν μαγέψει τους Ευρωπαίους που ονειρεύονταν αμύθητα πλούτη σε επίγειους παραδείσους και με την εξέλιξη των γεωγραφικών γνώσεων, τη βελτίωση της ναυτικής πυξίδας και την κατασκευή της Πορτογαλικής καραβέλας, ενός σχετικού μικρού αλλά εξαιρετικά ευέλικτου ιστιοφόρου, δόθηκε η δυνατότητα ασφαλέστερων και μακρινότερων ταξιδιών. Οι πρωτοπόροι Πορτογάλοι άνοιξαν τον δρόμο προς τις Ανατολικές Ινδίες διαπλέοντας τα παράλια της Αφρικής και ιδρύοντας δεκάδες εμπορικούς σταθμούς σε Αφρική, Μακάο, Κίνα, Ινδία. Μετά το 1530 και λόγων της πτώσης στην παραγωγή ζάχαρης στην Ινδία δόθηκε προσοχή στην Βραζιλία η οποία εξελίχθηκε υπό τους Πορτογάλους σε παγκόσμιο κέντρο παραγωγής ζάχαρης. Το αποικιακό δίκτυο της Πορτογαλίας περιλάμβανε επίσης τις Αζόρες, το Πράσινο Ακρωτήρι, την Αγκόλα και τη Μοζαμβίκη. Από το 1580 ως το 1640 Πορτογαλία και Ισπανία αποτέλεσαν έναν κοινό βασιλικό οίκο με τους Ισπανούς στην εξουσία.
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΝ 16ο ΑΙΩΝΑ
Η Ισπανία έγινε τον 16ο αιώνα η πλουσιότερη και ισχυρότερη χώρα λόγω των αποικιών τους. Η Ισπανική αυτοκρατορία ξεκίνησε από την Αϊτή και τα υπόλοιπα νησιά της Καραϊβικής με τις εξερευνήσεις του Κολόμβου και σύντομα επεκτάθηκε στην αμερικανική ενδοχώρα καταλαμβάνοντας μεγάλα τμήματα της κεντρικής και νότιας Αμερικής και αργότερα περιοχές των Δυτικών Ινδιών.
ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟΝ 16ο ΑΙΩΝΑ
Ο Τριακονταετής Πόλεμος (1618-1648), η ανεξαρτητοποίηση της Πορτογαλίας το 1540, η ήττα της ισπανικής αρμάδας από τους Άγγλους το 1588, μια σειρά από εξεγέρσεις στην Ιβηρική χερσόνησο (Χώρα των Βάσκων και Καταλονία), η επανάσταση και οριστική απόσχιση της Ολλανδίας και πολλές άλλες πολεμικές αναμετρήσεις μικρότερης κλίμακας συντέλεσαν στην αποδυνάμωση της χώρας, στην χρεοκοπία και τελικά την απώλεια όλων των ηπειρωτικών κτήσεων.
Η Ολλανδία από την εποχή που βρισκόταν υπό Ισπανική κατοχή ακόμη είχε αναπτύξει ισχυρό στόλο και εμπορικές σχέσεις με τις χώρες της Βαλτικής, μετά την ανεξαρτητοποίηση της επέκτεινε τις δραστηριότητές της και στους νέους κόσμους. Οι Ολλανδοί κατέλαβαν διάφορους εμπορικούς σταθμούς των Πορτογάλων στις Ανατολικές Ινδίες και στην Ασία και ίδρυσαν αποικίες στις Δυτικές Ινδίες και για κάποιο διάστημα στην Βραζιλία. Οι κτήσεις των Ολλανδών ήταν περισσότερο εμπορικές και μόνο στο Κέιπ Τάουν πραγματοποίησαν μαζική εγκατάσταση.
ΟΛΑΝΔΙΚΗ ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑ
Η αποικιακή επέκταση της Γαλλίας ξεκίνησε μετά την λήξη των ισπανογαλλικών και των θρησκευτικών πολέμων, με την έναρξη του 17ου αιώνα. Το κράτος έπαιζε αρχικά ρυθμιστικό ρόλο στις αποικίες, παραχωρώντας δικαιώματα και μονοπώλια σε εταιρείες και διατηρώντας την υψηλή κυριότητα. Αυτό άλλαξε κατά τα τέλη του 17ου αιώνα με τις αποικίες να περνάνε υπό τον πλήρη έλεγχο του στέμματος. Στην Αμερική η Γαλλία είχε απλωθεί σε περιοχές του Μόντρεαλ και Κεμπέκ (Νέα Γαλλία ονομαζόταν αρχικά ο Καναδάς), στην Ορλεάνη και τη Λουϊζιάνα, στη Γουαδελούπη, Μαρτινίκα, Αϊτή, Γρενάδα, Τομπάγκο. Θα συγκρουστούν με τους Άγγλους τόσο ηπειρωτικά όσο και σε 4 αποικιακούς πολέμους με την Γαλλία να βγαίνει χαμένη και αναγκασμένη να παραχωρήσει αρχικά την Ακκαδία (σημερινή Νέα Σκωτία) και τον κόλπο του Χάτσον και αργότερα ολόκληρο τον Καναδά. Στην Ινδία οι Γάλλοι είχαν οργανώσει εμπορικούς σταθμούς τους οποίους επίσης έχασαν από τους Βρετανούς μετά τον επταετή πόλεμο το 1763. Μεγάλο μέρος των υπερπόντιων κτήσεων της Γαλλίας χάθηκε από τους Βρετανούς που αναδείχτηκαν στην μεγαλύτερη ναυτική δύναμη.
ΓΑΛΛΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ
Η εδαφική θέση της Βρετανίας ευνοούσε τη ναυτική της ανάπτυξη, πρώτη αποικία ήταν η Βιρτζίνια και το Τζέιμστάουν στην βόρεια Αμερική. Από το 1620 στην Μασαχουσέτη αναπτύχθηκε αποικία από τους πουριτανούς άγγλους και εν συνεχεία αποικίες στα ανατολικά παράλια της Β. Αμερικής, από το νιού Χαμσάιρ ως τη νότια Καρολίνα. Άποικοι από άλλες χώρες ίδρυσαν αποικίες, όπως οι Ολλανδοί το νέο Άμστερνταμ(Νέα Υόρκη), οι Σουηδοί το Ντελαγουέρ όμως οι Άγγλοι είχαν την στρατιωτική δύναμη και καταλάμβαναν αυτές τις αποικίες θέτοντας τες υπό το αγγλικό στέμμα. Οι ιθαγενείς Ινδιάνοι απωθήθηκαν στο εσωτερικό και δεν αφανίστηκαν κατά το ισπανικό παράδειγμα ενώ μετά τη συνθήκη των Παρισίων (1783), οι Βρετανικές αποικίες ανεξαρτητοποιήθηκαν με την ίδρυση των ΗΠΑ. Οι Βρετανοί εξακολούθησαν να ελέγχουν τον Καναδά και να έχουν αποικίες φυτειών στην Καραϊβική (Βερμούδες, Αντίλλες, Τζαμάικα) ενώ στη Γκάμπια και Σιέρρα Λεόνε της δυτικής Αφρικής ιδρύθηκαν εμπορικοί σταθμοί από βρετανικές εταιρείες με στόχο τον έλεγχο του δουλεμπορίου. Στην νότια Αφρική εκτόπισαν τους Ολλανδούς γύρω στο 1800 ενώ το 1824 απέκτησαν τον έλεγχο της Μαλαισίας και της Σιγκαπούρης. Στην Ινδία θα αποκτήσουν σταδιακό έλεγχο των παλιών εμπορικών σταθμών των Πορτογάλων (Βομβάη, Μαδράς, Καλκούτα) και ως τις αρχές του 19ου αι. θα αποκτήσουν τον έλεγχο όλης της Βόρειας Ινδίας εκτοπίζοντας και τους Γάλλους.
ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΟ 1900
Το αποτέλεσμα της αποικιοκρατίας ήταν μεγάλος πλούτος για τους Ευρωπαίους και εξαθλίωση, δυστυχία και θάνατος για τους ιθαγενείς. Οι Ευρωπαίοι θεωρούσαν τους λαούς των αποικιών κατώτερούς τους και χωρίς αναστολές τους στέρησαν την ιστορία τους, τις ζωές τους και μετέτρεψαν τους περισσότερους από αυτούς σε σκλάβους αναγκασμένους να δουλεύουν μέχρι θανάτου για τους αφέντες τους.
|