ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

1701

Ευρωπαϊκή
Εμποριοκρατία
Η έναρξη της ευρωπαϊκή αποικιοκρατία τον 16ο αιώνα βασίστηκε στην ανάπτυξη του μετοχικού χρηματοπιστωτικού συστήματος που επέτρεψε στην συγκέντρωση μεγάλων ποσών σε μικρό διάστημα. Οι ιδρυθείσες εταιρείες μάζευαν χρήματα από χιλιάδες μετόχους για να χρηματοδοτήσουν εξερευνητικά ταξίδια και εμπορικά αποικιακά κέντρα ενώ η ανάγκη αγοραπωλησίας αυτών των μετοχών οδήγησε στην δημιουργία των χρηματιστηρίων και στο σύγχρονο οικονομικό σύστημα. Οι μετοχικές εταιρείες αποκόμισαν τεράστια κέρδη καθώς εκμεταλλευόταν παρθένες πλουτοπαραγωγικές περιοχές με σχεδόν μηδενικά εργατικά κόστη εφόσον χρησιμοποιούνταν δούλοι. Είναι γεγονός πως οι μεγάλες Ευρωπαϊκές δυνάμεις πρώτα έγιναν εμπορικές αυτοκρατορίες και μετά εθνικές. Από τις ισχυρότερες εμπορικές εταιρείες ήταν η Ολλανδικής εταιρείας Ανατολικών Ινδιών η οποία ιδρύθηκε το 1602, εποχή κατά την οποία οι ολλανδοί ακόμη προσπαθούσαν να αποτινάξουν τον Ισπανικό ζυγό. Η εταιρεία συγκέντρωσε μεγάλα κεφάλια και κατασκεύασε πλοία με τα οποία πήγαν στην Ασία και ξεκίνησαν να φέρνουν εξωτικά αγαθά στην Ευρώπη. Με τα κέρδη προσέλαβαν μισθοφορικό στρατό για να πολεμούν ανταγωνιστές, πειρατές ή απρόθυμους για συνεργασία ιθαγενείς. Με τον ιδιωτικό στρατό τους πολέμησαν τους τοπικούς ηγεμόνες στην Ινδονησία και κατέλαβαν το ένα μετά το άλλο τα νησιά του αρχιπελάγους τα οποία έγιναν αποικία της Εταιρείας. Θα περάσουν πολλά χρόνια, συγκεκριμένα το 1800, για να αναλάβει το Ολλανδικό κράτος τον έλεγχο της Ινδονησίας.

ΝΑΥΠΗΓΗΣΗ ΠΛΟΙΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΙΝΔΙΩΝ
Photo
Την ίδια περίοδο η Ολλανδική εταιρείας δυτικών Ινδιών δρούσε στον Ατλαντικό και για να ελέγχει το εμπόριο στον ποταμό Χάντσον έφτιαξε ένα οικισμό που ονόμασε Νέο Άμστερνταμ. Οι Άγγλοι θα καταλάβουν τον οικισμό το 1664 και θα τον ονομάσουν Νέα Υόρκη ωστόσο η εταιρεία θα συνεχίσει να δρα και να πλουτίζει στην περιοχή. Ένα πλοίο της συγκεκριμένης εταιρείας με το όνομα Leusden, έγειρε σε ένα ταξίδι του το 1738 κι ο καπετάνιος πήρε στις σωσίβιες λέμβους ένα κιβώτιο χρυσό και όλο το πλήρωμα και βγήκαν στην στεριά. Στο αμπάρι υπήρχαν 702 άνδρες γυναίκες και παιδιά που μετέφεραν προς πώληση και τους οποίους φρόντισε ο καπετάνιος να κρατήσει κλειδωμένους και αλυσοδεμένους ώστε να πνιγούν από ασφυξία και πνιγμό με το σκεπτικό πως αν κάποιοι γλίτωναν ίσως να επαναστατούσαν μέσα στην ταραχή. Ο καπετάνιος βραβεύτηκε από την εταιρεία επειδή έσωσε το χρυσάφι, υπήρξε ωστόσο κατακραυγή από μερίδα του κόσμου και η εταιρεία σταμάτησε το εμπόριο σκλάβων. Η Βρετανική αυτοκρατορία είχε επίσης βασιστεί σε ιδιωτικές μετοχικές εταιρείες στα πρώτα αποικιακά της βήματα. Οι οικισμοί στην Βόρεια Αμερική που θα γίνουν μεγάλες πόλεις ιδρύθηκαν από μετοχικές εταιρείες όπως Εταιρεία του Λονδίνου, Εταιρεία του Πλύμουθ και άλλες με βάση το χρηματιστήριο του Λονδίνου Την Ινδία δεν την κατέκτησε ο στρατός του βασιλιά αλλά οι μισθοφόροι της Βρετανικής εταιρείας Ανατολικών Ινδιών. Η εταιρεία διοικούσε την Ινδία από τα γραφεία της στο Λονδίνο και με τα τεράστια κέρδη της διατηρούσε στρατό που έφτασε τους 350.000 άνδρες. Μόλις το 1858 η Βρετανία θα εθνικοποιήσει την Ινδία και τον στρατό της εταιρείας.

ΙΝΔΙΚΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΝ 18Ο ΑΙΩΝΑ
Photo
Ούτε η Γαλλία δεν θα έμενε πίσω στην ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος, πολλές γαλλικές αποικίες δημιουργήθηκαν από μετοχικές εταιρείες υπό βασιλική επίβλεψη, στην Γαλλία έσκασε και η πρώτη μεγάλη χρηματοοικονομική φούσκα. Το 1717 η Γαλλική μετοχική εταιρεία Μισισιπή ίδρυσε την πόλη της Νέας Ορλεάνης στον Μισισιπή. Η εταιρεία είχε διασυνδέσεις στην βασιλική αυλή και ενώ στην περιοχή που δραστηριοποιούνταν δεν υπήρχαν παρά βάλτοι, για να πουλήσουν μετοχές διέδωσαν ιστορίες για αμύθητα πλούτη και απεριόριστα κέρδη. Η τιμή των μετοχών ανέβηκε στα ύψη καθώς τρέχανε οι Γάλλοι και πουλούσαν ότι είχαν κι έβαζαν υποθήκες τα σπίτια τους για να αγοράζουν μετοχές και να γίνουν πλούσιοι. Όταν κάποιοι αντιλήφτηκαν πως η τιμή της μετοχής ήταν δυσανάλογα υψηλή, ξεκίνησαν να πουλάνε. Όταν οι υπόλοιποι επενδυτές είδαν την τιμή να πέφτει τρέξανε κι αυτοί να πουλήσουν. Ξαφνικά όλοι θέλανε να πουλήσουν και κανείς να αγοράσει. Η κεντρική τράπεζα και το βασιλικό ταμείο αγόρασαν μετοχές για να τις σταθεροποιήσουν χωρίς αποτέλεσμα. Χιλιάδες άνθρωποι χάσανε όλο τους το βιός, πολλοί αυτοκτόνησαν, άλλοι πέθαναν από την πείνα. Το γαλλικό κράτος έμεινε με ένα σωρό άχρηστες μετοχές και καθόλου χρήματα, γεγονός που συντέλεσε στο να περιέλθουν οι υπερπόντιες Γαλλικές κτήσεις στα χέρια των οικονομικά και στρατιωτικά εύρωστων Βρετανών. Το 1780 ο μισός ετήσιος προϋπολογισμός ήταν δεσμευμένος για την εξυπηρέτηση τόκων και οι βασιλιάδες συνέχιζαν να δανείζονται χρήματα και να φορολογούν τον λαό για να αποπληρώνουν χρέη και να ζουν πλουσιοπάροχα. Η γαλλική επανάσταση ήταν θέμα χρόνου.