180
Τέλος Ρωμαϊκής Ειρήνης
Pax
Romana
Οι επαρχίες διοικούνταν από κυβερνήτες οι οποίοι ορίζονταν από τον αυτοκράτορα και βοηθιόνταν στο έργο του από έναν αριθμό κρατικών υπαλλήλων. Οι κυβερνήτες ελέγχονται στενά από τον αυτοκράτορα ή τη Σύγκλητο, γεγονός το οποίο περιόριζε τις αυθαιρεσίες τους. Η Ρώμη άνοιξε λιμάνια, κατασκεύασε θαυμάσιους λιθόστρωτους δρόμους και συντέλεσε στην μεγάλη ανάπτυξη του εμπορίου. Η παραγωγή αυξήθηκε και κάθε επαρχία ειδικεύτηκε σε μια συγκεκριμένη εντατική παραγωγή, όπως εκμετάλλευση ορυκτού πλούτου, μικροτεχνία, ναυπηγική, υφαντική, γεωργία ή κτηνοτροφία.
Η Ρώμη άφηνε στις πόλεις της Αυτοκρατορίας μια σχετική πολιτική αυτονομία, αλλά σε διαφορετικό βαθμό για την καθεμιά. Στην Ανατολή υπήρχαν «ελεύθερες» πόλεις με διοικητική και δικαστική αυτονομία, με την εξουσία να ασκείται από την τοπική αριστοκρατία, ενώ οι «υποτελείς» πόλεις ελέγχονταν από το Ρωμαίο διοικητή. Στη Δύση οι περισσότερες πόλεις είχαν ιδρυθεί απευθείας από τη Ρώμη ως ρωμαϊκές αποικίες και διοικούνταν αποκλειστικά από το Ρωμαίο διοικητή, με βάση τους ρωμαϊκούς θεσμούς. Στην Αθήνα και στην Σπάρτη, ως ένδειξη σεβασμού για τον πολιτισμό τους, οι Ρωμαίοι είχαν παραχωρήσει δικαίωμα αυτονομίας ενώ οι υπόλοιπες ελληνικές πόλεις διοικούνταν από τον εκάστοτε Ρωμαίο διοικητή της επαρχίας της Μακεδονίας. Οι άνθρωποι κινούνταν ελεύθερα, μαζί και οι ιδέες, οι θρησκευτικές πεποιθήσεις, οι συνήθειες, τα έθιμα. Η λατινική γλώσσα επικράτησε στις δυτικές περιοχές, ενώ στις ανατολικές παρέμεινε επίσημη γλώσσα η η ελληνική καθώς ήταν από παλιά η γλώσσα τους πνεύματος και της επικοινωνίας.
Ο στρατός, ο οποίος εξασφάλιζε την τάξη και την ασφάλεια, συγκροτούνταν από περίπου 400.000 μισθοφόρους στρατιώτες και ήταν διαιρεμένος σε τριάντα λεγεώνες. Οι λεγεώνες ήταν εγκαταστημένες στα σύνορα για να προστατεύουν τον ρωμαϊκό κόσμο από τις εχθρικές επιδρομές. Στις αρχές του 2ου αιώνα μ.Χ. ο αυτοκράτορας Τραϊανός κατέλαβε την Δακία, σημερινή Ρουμανία και ορισμένες περιοχές προς την Ανατολή ενώ ο αυτοκράτορας Αδριανός (117-138) έχτισε τα ομώνυμα τείχη για να προστατεύσει την αυτοκρατορία από επιθέσεις εχθρών, επιδεικνύοντας συγχρόνως μια τάση να μην εξαπλωθεί παραπάνω η αυτοκρατορία. Έτσι κι αλλιώς ήταν τεράστια, εκτεινόμενη γύρω από όλη τη Μεσόγειο και από την Αγγλία προς βορρά μέχρι την Άνω Αίγυπτο προς Νότο και την Περσία ανατολικά.
Η Pax Romana έληξε με τον θάνατο του Μάρκου Αυρήλιου, του αυτοκράτορα φιλόσοφου. Τότε ξεκίνησε μια περίοδος αστάθειας και τα στρατεύματα αντιμετωπίζουν συνεχή αντίσταση από τα γερμανικά φύλα στα βόρεια ευρωπαϊκά σύνορα και από την αυτοκρατορία των Σασσανίδων στην Ασία.