ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

1804

Η εποχή του Ναπολέοντα

Μετά την Γαλλική επανάσταση του 1789 διάφοροι ευρωπαϊκοί συνασπισμοί πολέμησαν τη Γαλλία θέλοντας να αποκαταστήσουν την βασιλεία και τον Λουδοβίκο ΙΣΤ στην εξουσία. Το 1796 ο νέος διοικητής της Γαλλίας Ναπολέων Βοναπάρτης κατάφερε μια σειρά από νίκες εναντίον των Αυστριακών και μέχρι το 1797 είχε καταφέρει να διαλύσει τον εχθρικό συνασπισμό απομονώνοντας την Βρετανία. Το 1799 ο Ναπολέων ανέλαβε την εξουσία με τη συγκατάθεση του Διευθυντηρίου και κυβέρνησε ως απόλυτος μονάρχης παρόλο που το πολίτευμα παρέμενε τυπικά δημοκρατικό. Ο Ναπολέων, ο οποίος ανακηρύχθηκε αρχικά Πρώτος Ύπατος (1799-1804) και αργότερα Αυτοκράτορας (1804-1815), εφάρμοσε μια σειρά μεταρρυθμίσεων στη διοίκηση, στην εκπαίδευση και στην οικονομία με σκοπο να ελέγξει την κρατική μηχανή, αλλά και να την κάνει πιο αποτελεσματική. Το 1804 θεσπίστηκε ο Ναπολεόντειος νομικός κώδικας που διατηρούσε αρκετές από τις αρχές της γαλλικής επανάστασης και διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη. Παραμένει μέχρι σήμερα η βάση του νομικού συστήματος τόσο της Γαλλίας όσο και πολλών άλλων ευρωπαϊκών κρατών.

ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ Α ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΒΑΣΙΛΙΩΝ
Photo
Το 1805 ο Ναπολέων ηττήθηκε από τον Βρετανό Νέλσων στη ναυμαχία του Τραφάλγκαρ όμως την ίδια χρονιά κέρδισε μια σημαντική νίκη στο Αούστερλιτς εναντίον Αυστριακών και Ρώσων. Θεωρώντας τους Βρετανούς ως τον κύριο αντίπαλό του, εφάρμοσε από το 1806 έναν ηπειρωτικό αποκλεισμό, εμποδίζοντας τη διακίνηση αγγλικών εμπορευμάτων στα ευρωπαϊκά λιμάνια. Σε αντίποινα, η Αγγλία εφάρμοσε θαλάσσιο αποκλεισμό σε βάρος της Γαλλίας, εμποδίζοντας πλοία τρίτων χωρών να πλησιάζουν τις γαλλικές ακτές. Η Γαλλία του Ναπολέοντα βρέθηκε ανά καιρούς αντιμέτωπη με όλες σχεδόν τις σημαντικές ευρωπαϊκές δυνάμεις και με σημαντικές νίκες κατόρθωσε να θέσει υπό τον έλεγχό της, ένα μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Στις κατακτημένες περιοχές δημιουργούσε βασίλεια-δορυφόρους της Γαλλίας όπου τοποθετούσε δικούς τους ανθρώπους να ασκούν την εξουσία σύμφωνα με τις επιταγές του. Από τις κατακτημένες περιοχές απαιτούσε φόρους για να καλύπτει τα τεράστια έξοδα των πολέμων προκαλώντας την αντίδραση των ευγενών και του ανώτερου κλήρου οι οποίοι επιδίωκαν την αποκατάσταση των προνομίων τους, καθώς και σημαντικού μέρους των λαϊκών στρωμάτων, οι οποίοι και επιβαρυνόταν οικονομικά και βρισκόταν υπό ξένη κυριαρχία.

Το 1812 ο Ναπολέων αποφάσισε να επιτεθεί στη Ρωσία και κατόρθωσε να φτάσει μέχρι τη Μόσχα, χωρίς ωστόσο να θέσει υπό την κυριαρχία του την αχανή Ρωσία. Λόγω του βαρύ χειμώνα, των ασθενειών και των Ρωσικών αντεπιθέσεων, οι δυνάμεις του Ναπολέοντα αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν. Στο ταξίδι της επιστροφής πολλοί στρατιώτες πέθαιναν από το ψύχος κι ένας νέος συνασπισμός ευρωπαϊκών κρατών (Αγγλία, Αυστρία, Πρωσία, Ρωσία, Ισπανία, Σουηδία) άδραξε την ευκαιρία και επιτέθηκε στον εξασθενημένο στρατό καταφέρνοντας καίριο πλήγμα στις γαλλικές δυνάμεις (μάχη της Λειψίας, 1813). Από ένα στράτευμα 600.000 περίπου ανδρών επέστρεψαν στη Γαλλία λιγότεροι από 100.000. Το 1815 στο Βατερλό οι συμμαχικές δυνάμεις υπό τους Βρετανούς και Πρώσους δώσανε το τελειωτικό χτύπημα στον Γαλλικό στρατό σημαίνοντας το τέλος της κυριαρχίας του Ναπολέοντα.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΡΩΣΙΑ
Photo
Οι νικητές συγκάλεσαν το συνέδριο της Βιέννης (1814-1815) στο οποίο επαναχαράκτηκαν τα σύνορα και πάρθηκαν αποφάσεις για την καταστολή των επαναστατικών ιδεών και την ανασυγκρότηση της απολυταρχίας στην Ευρώπη. Οι περισσότεροι εκθρονισμένοι ηγεμόνες επανήλθαν στους θρόνους τους και στη Γαλλία εγκαθιδρύθηκε ξανά το πολίτευμα της βασιλείας με τα γαλλικά σύνορα να επαναπροσδιορίζονται στα όρια που ήταν το 1789. Τα χρόνια που ακολούθησαν ονομάστηκαν εποχή της Παλινόρθωσης (1815-1830). Μπορεί να δόθηκε η εντύπωση πως είχαν αποκατασταθεί οι απολυταρχικοί προεπαναστατικοί θεσμοί ωστόσο οι αρχές της γαλλικής επανάστασης (ελευθερία, ισότητα, αδερφότητα) είχαν αποκτήσει τεράστια απήχηση και θα αποδεικνυόταν με εξεγέρσεις σε πολλές χώρες εντός και εκτός Ευρώπης.