1820
Επί
Τουρκοκρατίας
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΕΠΟΜΕΝΟ
Το 1453 ελεύθεροι Έλληνες ζούσαν μονάχα στην Κωνσταντινούπολη και στην Πελοπόννησο. Όλα τα υπόλοιπα εδάφη είχαν κυριευθεί από τους Οθωμανούς, εκτός Κρήτης, Εύβοιας και κάποιων νησιών που ήταν Βενετικά, της Ρόδου που διοικούνταν από τους Ναΐτες ιππότες και κάποιων νησιών του Αιγαίου υπό Γενοβέζικη εξουσία. Μετά την άλωση της Πόλης οι Οθωμανοί κατέκτησαν και την Πελοπόννησο και ολόκληρος ο ελληνισμός βρέθηκε σκλαβωμένος.
Η ελληνική κοινωνία επί τουρκοκρατίας αποτελούνταν κατά 80% από αγρότες οι οποίοι καλλιεργούσαν κτήματα κρατικά ή ιδιωτικά (τσιφλίκια) που ανήκαν σε Τούρκους και σταδιακά περνούσαν και στα χέρια των Ελλήνων κοτζαμπάσηδων. Η ζωή των Ελλήνων ήταν σκληρή, γεμάτη στερήσεις και κακοποιήσεις. Οι υπόδουλοι Έλληνες ζούσαν εξαθλιωμένοι καθώς οι Τούρκοι πήραν με την βία όλα τα εύφορα εδάφη και ήταν αναγκασμένο να δίνουν το μεγαλύτερο μέρος της σοδειάς τους σε φόρους και ανά πάσα στιγμή μπορούσαν να χάσουν το αγόρι του στο παιδομάζωμα (οι τούρκοι μάζευαν υγιή δυνατά παιδιά και τα έκαναν γενίτσαρους) ή το κορίτσι τους επειδή το ορέχτηκε κάποιος τούρκος αξιωματούχος. Ο κόπος η τιμή και η ζωή τους βρισκόταν στα χέρια των Οθωμανών. Ο Ελληνικός πολιτισμός είχε διακοπεί ενώ ο πληθυσμός μειωνόταν διαρκώς λόγω των σφαγών όσο και εξαιτίας της φυγής όσων μπορούσαν στο εξωτερικό. Κάποιοι Έλληνες επέλεγαν ή αναγκαζόταν να καταφύγουν στα βουνά για να ζήσουν ελεύθεροι από τους Οθωμανούς και καθώς επιδίδονταν σε ληστείες για να επιβιώνουν, ονομάστηκαν κλέφτες. Απέναντι τους βρέθηκαν οι αρματολοί, ένα ένοπλο σώμα Ελλήνων, οργανωμένο από την οθωμανική διοίκηση, για την τήρηση της τάξης και την καταστολή των κλεφτών (σταδιακά θα στραφεί κατά των Τούρκων). Ένα μικρότερο μέρος του πληθυσμού ήταν έμποροι και καραβοκύρηδες, οι οποίοι είχαν βελτιώσει την οικονομική και την κοινωνική τους θέση, ενώ σε προνομιακή θέση μέσα στην οθωμανική αυτοκρατορία βρισκόταν η εκκλησία και οι προεστοί (κοτζαμπάσηδες). Η ορθόδοξη εκκλησία αναγνωριζόταν από την οθωμανική διοίκηση ως η ηγεσία των υπόδουλων χριστιανών ενώ οι προεστοί ήταν εκείνοι που διοικούσαν τους Έλληνες, είχαν το καθήκον να συγκεντρώνουν τους φόρους και να τους αποδίδουν στους Οθωμανούς. Λόγω του ρόλου τους, οι προεστοί απέκτησαν πολιτική δύναμη και μεγάλες περιουσίες καθώς έκλεβαν τον λαό. Υπάρχουν εκατοντάδες καταγεγραμμένα υπομνήματα Ελλήνων προς τούρκους αξιωματούχους που ζητούσαν να τους γλιτώσουν από την απληστία και την σκληρότητα του συμπατριώτη τους προεστού.
ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ
Πριν την επανάσταση του 1821 είχαν γίνει προσπάθειες εξέγερσης με κυριότερη αυτή του 1770 η οποία έμεινε στην ιστορία ως “Ορλωφικά”, καθώς την είχαν υποκινήσει κατά την διάρκεια του Ρωσοτουρκικού πολέμου (1768-1774) οι Ρώσοι αξιωματικοί Ορλώφ . Στη διάρκειά της σημειώθηκαν εξεγέρσεις σε διάφορα μέρη της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας, ωστόσο οι Οθωμανοί κατάφεραν να την καταστείλουν χωρίς μεγάλες δυσκολίες.
Από τον 18ο αιώνα η δυτική Ευρώπη είχε αναπτύξει εμπορικές συναλλαγές με την Οθωμανική αυτοκρατορία, οι Έλληνες διακρίθηκαν στο εμπόριο και την ναυτιλία. Η Θεσσαλονίκη, τα Ιωάννινα, η Σμύρνη, η Χίος και άλλες πόλεις εξελίχθηκαν σε σημαντικά εμπορικά κέντρα ενώ μεγάλη ανάπτυξη γνώριζαν και οι ελληνικές παροικίες. Μετά το 1750, οι έμποροι στα Βαλκάνια, ανεξάρτητα από την εθνική τους προέλευση, συνεννοούνταν κυρίως στα ελληνικά, τα οποία είχαν γίνει η γλώσσα του εμπορίου για όλα τα βαλκάνια.
Από το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα με την διάδοση της παιδείας και των αρχών του Διαφωτισμού -αρχικά μεταξύ των Ελλήνων που ζούσαν στις παροικίες της Δυτικής Ευρώπης με πρωτεργάτη τον Ρήγα Φεραίο- ωρίμασε η ιδέα της ύπαρξης ενός ελληνικού έθνους που συνδεόταν με την αρχαία Ελλάδα και δικαιούταν χωριστή πολιτική ύπαρξη. Η εκκλησία εναντιωνόταν στη διάδοση επαναστατικών ιδεών για να μην τεθούν σε κίνδυνο τα κεκτημένα της, αν και υπήρξαν πολλοί ιερωμένοι που τάχθηκαν και πολέμησαν κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας, οι προεστοί επίσης, και κάποιοι μεγαλέμποροι και καραβοκύρηδες, ήταν επιφυλακτικοί με την επανάσταση, ανησυχούσαν μήπως είχε αρνητικές συνέπειες στην οικονομική τους θέση, ο λαός ωστόσο που υπέφερε τα πάνδεινα, ολοένα και αφυπνιζόταν, αναπτύσσοντας εθνική συνείδηση. Μία από τις μυστικές οργανώσεις που δημιουργήθηκαν με σκοπό την προετοιμασία της ελληνικής επανάστασης ήταν η Φιλική Εταιρεία, η οποία ξεκίνησε τη δράση της το 1814 στην Οδησσό της Μαύρης Θάλασσας και μέσα σε περίπου επτά χρόνια βρέθηκε σε θέση να πυροδοτήσει την Ελληνική επανάσταση.