ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

750

Χρυσή εποχή του Ισλάμ

Επί δυναστείας των Οµαγιαδών (661-750 µ.Χ.), το Ισλάµ είχε φτάσει τη μεγαλύτερη εδαφική ακμή του, ωστόσο η φορολογία και η διοικητική πρακτική της δυναστείας ήταν απολυταρχική και καταπιεστική προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Εν μέσω αντιπαλοτήτων μεταξύ των αραβικών φυλών, η εξουσία τους αμφισβητήθηκε στις επαρχίες εκτός της Συρίας και καθώς οι συνεχείς εκστρατείες είχαν εξαντλήσει οικονομικά το κράτος, οι Ομεϋάδες ανατράπηκαν από τους Αββασίδες το 750 μ.Χ. κι αναγκάστηκαν να καταφύγουν και να περιοριστούν στην Κορδοβα της Ισπανίας. Οι Αββασίδες ή Αμπασίδες, γίνανε κυρίαρχοι μια τεράστιας αυτοκρατορίας ωστόσο επικεντρώθηκαν περισσότερο στα ανατολικά, σε Ιράκ, Περσία, Ινδία κεντρική Ασία, παραμελώντας τη βόρεια Αφρική.

ΥΠΟ ΤΗΝ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΑΒΒΑΣΙΔΩΝ
Photo
Σε αντίθεση με τους προκάτοχούς τους στην εξουσία, που είχαν ρίξει όλο το βάρος στην διατήρηση των εδαφικών κατακτήσεων, οι Αββασίδες έχοντας έρθει σε επαφή με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό από τις κατακτημένες περιοχές του Βυζαντίου, ξεκίνησαν να δίνουν μεγάλη σημασία στην ανάπτυξη του πολιτισμού, των τεχνών και των γραμμάτων. Ο χαλίφης αλ Μανσούρ ίδρυσε το 762, τη Μαντινάτ αλ Σαλάμ, την Πόλη της Ειρήνης, που ονομάσθηκε Βαγδάτη και έγινε χωνευτήρι ιδεών με τους Άραβες να έρχονται σε επαφή με Αρμένιους, Βέρβερους, Εβραίους, Έλληνες, Ινδούς, Κινέζους, Κόπτες, Πέρσες, Τούρκους κι αποτέλεσμα τη ανταλλαγή ιδεών μεταξύ ποικίλων πνευματικών παραδόσεων.

Το 805, ο Χαλίφης Χαρούν αρ-Ρασίντ ίδρυσε ένα νοσοκομείο, το πρώτο στην αχανή αυτοκρατορία του και σύντομα κάθε πόλη απέκτησε το δικό της νοσοκομείο. Ένα ακμαίο κοινωνικό, εμπορικό και πολιτιστικό κράτος με κέντρο την πρωτεύουσα Βαγδάτη, αναπτύχθηκε κατά την εποχή του, σηματοδοτώντας την χρυσή εποχή του Ισλάμ. Είναι η εποχή του αριστουργήματος «Χίλιες και μια νύχτες» το οποίο είναι εμπνευσμένο από την πολυτέλεια της αυλής του Ρασίντ. Ο γιος του, Χαλίφης αλ-Μαμούν (813-833) υπήρξε ακόμη πιο αποτελεσματικός στην καταστολή εξεγέρσεων και στους πολέμους με τους Βυζαντινούς που φούντωναν ανά περιόδους και την περίοδο 821- 823 οι Άραβες κατέλαβαν τα μεγάλα νησιά του Βυζαντίου, (Κρήτη, Σικελία) ενώ συγχρόνως με επιδρομές και λεηλασίες τρομοκρατούσαν όλη τη Μεσόγειο. Ο αλ-Μαμούν ίδρυσε το μεταφραστικό και ερευνητικό ίδρυμα Μπετ αλ-Χίκμα, (Οίκο της Σοφίας) παρακινώντας ένα κίνημα μετάφρασης από την ελληνική στην αραβική το οποίο διήρκεσε πάνω από δύο αιώνες. Μέχρι τα τέλη του δέκατου αιώνα, σχεδόν όλα τα διαθέσιμα ελληνικά φιλοσοφικά και επιστημονικά κείμενα είχαν μεταφραστεί με αποτέλεσμα την αναγέννηση της ελληνικής κλασικής παιδείας στα αραβικά. Οι σκληραγωγημένοι νομάδες Άραβες εκτός από την επαφή με την αρχαία ελληνική σοφία, ήρθαν σε επαφή και με την πολυτέλεια της ανατολής, μέσω των Περσών, και είχαν υιοθετήσει τα μεγαλοπρεπή κτήρια, τους υπέροχους κήπους, την χλιδή και την πολυτέλεια. Για να εξαλειφθεί η ανάμνηση της λατρείας των ειδώλων, πριν τον μωαμεθανισμό, απέφευγαν να απεικονίζουν ανθρώπους και ζώα, έτσι στόλιζαν τα παλάτια τους και τα τζαμιά τους με συμπλέγματα γραμμών δημιουργώντας εκπληκτικά σχέδια που ονομάστηκαν αραβουργήματα.

ΑΡΑΒΟΥΡΓΗΜΑ
Photo
Βασιζόμενοι στην γνώση και τα επιτεύγματα Ελλάδας, Ινδίας, Περσίας και Κίνας, οι Αββασίδες οδήγησαν σε σημαντική πρόοδο τις τέχνες, τις επιστήμες, την ιατρική και την γεωργία. Δημιουργήθηκαν οι αραβικοί αριθμοί (στηριζόμενοι στους Ινδικούς), βελτιώθηκε η κινέζικη επινόηση παραγωγής χαρτιού, γνώρισαν σημαντική πρόοδο -έχοντας ελληνικές βάσεις- η τριγωνομετρία, η αστρονομία, η οπτική, τα μαθηματικά. Οι μεταφράσεις αρχαίων συγγραμμάτων συνεχίστηκε ώστε η δύση κατά την αναγέννηση θα ξαναανακαλύψει τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό μέσω πολλών μεταφρασμένων κειμένων των Αράβων.

ΑΠΟ ΑΡΑΒΙΚΟ ΧΕΙΟΡΓΡΑΦΟ ΤΟΥ 13ΟΥ ΑΙΩΝΑ, Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΕΙ
Photo
Μια άλλη δυναστεία που έφτιαξε ένα ισχυρό κράτος καταλαμβάνοντας εδάφη στα οποία δεν έδωσαν μεγάλη σημασία οι Αββασίδες ήταν το χαλιφάτο των Φατιμίδων που ιδρύθηκε το 909 στην Τυνησία. Επεκτάθηκαν στις περιοχές που σήμερα καταλαμβάνουν η Τυνησία, το Μαρόκο, η Αλγερία και η Λιβύη και αναδείχτηκαν στου μεγάλους ανταγωνιστές των Αββασιδών σε βόρεια Αφρική και μέση Ανατολή. Στα τέλη του 10ου αιώνα με την βοήθεια των Βερβέρων κατέλαβαν την Αίγυπτο και έχτισαν το 969 νέα πρωτεύουσα, το σημερινό Κάιρο. Το 1057 θα κατακτήσουν για λίγο και την Βαγδάτη αλλά σύντομα θα παρακμάσουν αρχικά λόγω των σταυροφοριών και αργότερα εξαιτίας των τουρκικών εισβολών.

Η εξουσία των Αββασιδών θα διαρκέσει περισσότερο. Διακόπηκε για τρία χρόνια το 1258, όταν οι Μογγόλοι λεηλάτησαν και ερήμωσαν τη Βαγδάτη ωστόσο ανασυντάχτηκαν και συνέχισαν να διεκδικούν την ηγεσία σε θρησκευτικά θέματα του μουσουλμανικού κόσμου μέχρι το 1519, χρονιά κατά την οποία η θρησκευτική εξουσία μεταφέρθηκε επίσημα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και την Κωνσταντινούπολη.