ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ Η ΙΣΤΟΡΙΑ 700 Φεουδαρχική Ευρώπη
Ο θεσμός της δουλείας στην Ευρώπη εξασθένησε μετά την διάλυση της Ρώμη, όχι για ανθρωπιστικούς αλλά κυρίως για οικονομικούς λόγους. Η παραγωγή μέσω του σωματικού καταναγκασμού αποδείχτηκε πολύ λιγότερο επικερδής από την παραγωγή με κίνητρο της επιδίωξη του κέρδους. Ο δούλος, καθώς δεν είχε τίποτε να κερδίσει, όσο μπορούσε προσπαθούσε να αποφεύγει την δουλειά οπότε χρειαζόταν διαρκή επίβλεψη ενώ ο δουλοπάροικος που τον αντικατέστησε δούλευε για τον αφέντη από μόνος του, ολοένα και περισσότερο, ελπίζοντας πως κάτι θα μείνει και γι αυτόν. Το σύστημα της φεουδαρχίας αναπτύχθηκε σταδιακά στην κεντρική Ευρώπη μετά την εκθρόνιση του τελευταίου Ρωμαίου αυτοκράτορα το 476. Όταν η κεντρική διοίκηση της δυτικής αυτοκρατορίας κατέρρευσε, οι βαρβαρικές φυλές από τα βόρεια ξεκίνησαν επιδρομές σκοτώνοντας όσους έβρισκαν μπροστά τους για να λεηλατούν τις περιουσίες τους. Καθώς είχε καταλυθεί και ο θεσμός της δικαιοσύνης, η βία και οι δολοφονίες έγιναν συχνό φαινόμενο ανάμεσα και σε συντοπίτες, οι πολίτες ζούσαν μέσα στο χάος και την αγωνία χωρίς κανένα αίσθημα ασφάλειας. Οι μεγάλοι γαιοκτήμονες για να προστατευτούν πήγαν στα κτήματα τους στην εξοχή και τα μετέτρεψαν σε φρούρια. Χρειαζόταν προσωπικό για την άμυνα των φρουρίων και για την καλλιέργεια των εδαφών τους και σταδιακά αναπτύχθηκε το σύστημα κατά το οποίο η εξουσία δεν προερχόταν από κάποια ισχυρή κρατική διοίκηση, όπως στο Βυζάντιο, αλλά από μικρά κυβερνητικά κέντρα, τα αποκαλούμενα φέουδα. Ένα φέουδο περιελάμβανε πολλά αγροκτήματα και χωριά. Στην κορυφή της φεουδαρχικής κοινωνίας βρισκόταν ο βασιλιάς και αμέσως μετά οι άμεσοι υποτελείς τους, δηλαδή οι ανώτεροι άρχοντες στους οποίους είχε παραχωρήσει απευθείας γη (δούκες, κόμητες, βαρόνοι, εκκλησιαστικοί άρχοντες). Μετά ερχόταν οι κατώτεροι υποτελείς, εκείνοι στους οποίους είχε παραχωρήσει γη ένας ανώτερος άρχοντας. Στην συνέχεια ήταν οι ιππότες, έφιπποι μαχητές οι οποίοι διασφάλιζαν την ακεραιτότητα τους φέουδου και στη βάση της πυραμίδας ήταν οι ελεύθεροι γεωργοί (μικροϊδιοκτήτες) και οι δουλοπάροικοι. Οι μικροϊδιοκτήτες δυσκολευόταν να ανταπεξέλθουν στα χρέη λόγω των συνθηκών και με την πρώτη αναποδιά έχαναν την ιδιοκτησία τους προς όφελος των φεουδαρχών, οι οποίοι διαρκώς αύξαναν την περιουσία τους σε γη και δουλοπάροικους. Οι δουλοπάροικοι είχαν κάποιες ελευθερίες αλλά το κτήμα και όλα τα υπάρχοντα ανήκαν στον φεουδάρχη. Όταν ο φεουδάρχης πουλούσε κτήματα πουλούσε μαζί και τους χωρικούς οι οποίοι δίνανε το μεγαλύτερο μέρος της σοδειάς τους στο αφέντη και ήταν υποχρεωμένοι σε κάθε κάλεσμα του να εκτελέσουν τις διαταγές, είτε πραγματοποιώντας εργασίες πάσης φύσης είτε συμμετέχοντας σε πολεμικές συγκρούσεις. Ο φεουδάρχης από την πλευρά του παρείχε ασφάλεια στους υποτελείς του και απένειμε δικαιοσύνη όποτε χρειαζόταν. Διατηρούσε στρατό ιπποτών και σε περιπτώσεις εισβολών όταν εμφανιζόταν εχθρός, χτυπούσαν οι καμπάνες και τρέχανε οι χωρικοί μέσα στο φρούριο για να σωθούνε. Οι ορδές θα λεηλατήσουν τα χωριατόσπιτα αλλά πιθανών να μην καταφέρουν να μπουν στο κάστρο. Οι φεουδάρχες γειτονικών περιοχών έκαναν συμφωνίες μεταξύ τους και σε περιπτώσεις κινδύνου συμμαχούσαν ενάντια στον εξωτερικό εχθρό. Ένας από αυτούς γινόταν επικεφαλής στον οποίο υπάκουαν οι υπόλοιποι. Όλοι οι φεουδάρχες ανά πάσα στιγμή ήταν πρόθυμοι να προσφέρουν ανθρώπους και εξοπλισμό στον βασιλιά. Τα φέουδα ενωμένα εξελίχθηκαν σε ηγεμονίες και οι ηγεμονίες συγκρότησαν ενιαίες επικράτειες ,που αργότερα θα σχηματίσουν κράτη της Κεντρικής Ευρώπης.

700

Φεουδαρχική Ευρώπη

Ο θεσμός της δουλείας στην Ευρώπη εξασθένησε μετά την διάλυση της Ρώμη, όχι για ανθρωπιστικούς αλλά κυρίως για οικονομικούς λόγους. Η παραγωγή μέσω του σωματικού καταναγκασμού αποδείχτηκε πολύ λιγότερο επικερδής από την παραγωγή με κίνητρο της επιδίωξη του κέρδους. Ο δούλος, καθώς δεν είχε τίποτε να κερδίσει, όσο μπορούσε προσπαθούσε να αποφεύγει την δουλειά οπότε χρειαζόταν διαρκή επίβλεψη ενώ ο δουλοπάροικος που τον αντικατέστησε δούλευε για τον αφέντη από μόνος του, ολοένα και περισσότερο, ελπίζοντας πως κάτι θα μείνει και γι αυτόν.

Το σύστημα της φεουδαρχίας αναπτύχθηκε σταδιακά στην κεντρική Ευρώπη μετά την εκθρόνιση του τελευταίου Ρωμαίου αυτοκράτορα το 476. Όταν η κεντρική διοίκηση της δυτικής αυτοκρατορίας κατέρρευσε, οι βαρβαρικές φυλές από τα βόρεια ξεκίνησαν επιδρομές σκοτώνοντας όσους έβρισκαν μπροστά τους για να λεηλατούν τις περιουσίες τους. Καθώς είχε καταλυθεί και ο θεσμός της δικαιοσύνης, η βία και οι δολοφονίες έγιναν συχνό φαινόμενο ανάμεσα και σε συντοπίτες, οι πολίτες ζούσαν μέσα στο χάος και την αγωνία χωρίς κανένα αίσθημα ασφάλειας. Οι μεγάλοι γαιοκτήμονες για να προστατευτούν πήγαν στα κτήματα τους στην εξοχή και τα μετέτρεψαν σε φρούρια. Χρειαζόταν προσωπικό για την άμυνα των φρουρίων και για την καλλιέργεια των εδαφών τους και σταδιακά αναπτύχθηκε το σύστημα κατά το οποίο η εξουσία δεν προερχόταν από κάποια ισχυρή κρατική διοίκηση, όπως στο Βυζάντιο, αλλά από μικρά κυβερνητικά κέντρα, τα αποκαλούμενα φέουδα. Ένα φέουδο περιελάμβανε πολλά αγροκτήματα και χωριά.

Στην κορυφή της φεουδαρχικής κοινωνίας βρισκόταν ο βασιλιάς και αμέσως μετά οι άμεσοι υποτελείς τους, δηλαδή οι ανώτεροι άρχοντες στους οποίους είχε παραχωρήσει απευθείας γη (δούκες, κόμητες, βαρόνοι, εκκλησιαστικοί άρχοντες). Μετά ερχόταν οι κατώτεροι υποτελείς, εκείνοι στους οποίους είχε παραχωρήσει γη ένας ανώτερος άρχοντας. Στην συνέχεια ήταν οι ιππότες, έφιπποι μαχητές οι οποίοι διασφάλιζαν την ακεραιτότητα τους φέουδου και στη βάση της πυραμίδας ήταν οι ελεύθεροι γεωργοί (μικροϊδιοκτήτες) και οι δουλοπάροικοι. Οι μικροϊδιοκτήτες δυσκολευόταν να ανταπεξέλθουν στα χρέη λόγω των συνθηκών και με την πρώτη αναποδιά έχαναν την ιδιοκτησία τους προς όφελος των φεουδαρχών, οι οποίοι διαρκώς αύξαναν την περιουσία τους σε γη και δουλοπάροικους.

Οι δουλοπάροικοι είχαν κάποιες ελευθερίες αλλά το κτήμα και όλα τα υπάρχοντα ανήκαν στον φεουδάρχη. Όταν ο φεουδάρχης πουλούσε κτήματα πουλούσε μαζί και τους χωρικούς οι οποίοι δίνανε το μεγαλύτερο μέρος της σοδειάς τους στο αφέντη και ήταν υποχρεωμένοι σε κάθε κάλεσμα του να εκτελέσουν τις διαταγές, είτε πραγματοποιώντας εργασίες πάσης φύσης είτε συμμετέχοντας σε πολεμικές συγκρούσεις. Ο φεουδάρχης από την πλευρά του παρείχε ασφάλεια στους υποτελείς του και απένειμε δικαιοσύνη όποτε χρειαζόταν. Διατηρούσε στρατό ιπποτών και σε περιπτώσεις εισβολών όταν εμφανιζόταν εχθρός, χτυπούσαν οι καμπάνες και τρέχανε οι χωρικοί μέσα στο φρούριο για να σωθούνε. Οι ορδές θα λεηλατήσουν τα χωριατόσπιτα αλλά πιθανών να μην καταφέρουν να μπουν στο κάστρο.

Οι φεουδάρχες γειτονικών περιοχών έκαναν συμφωνίες μεταξύ τους και σε περιπτώσεις κινδύνου συμμαχούσαν ενάντια στον εξωτερικό εχθρό. Ένας από αυτούς γινόταν επικεφαλής στον οποίο υπάκουαν οι υπόλοιποι. Όλοι οι φεουδάρχες ανά πάσα στιγμή ήταν πρόθυμοι να προσφέρουν ανθρώπους και εξοπλισμό στον βασιλιά. Τα φέουδα ενωμένα εξελίχθηκαν σε ηγεμονίες και οι ηγεμονίες συγκρότησαν ενιαίες επικράτειες ,που αργότερα θα σχηματίσουν κράτη της Κεντρικής Ευρώπης.