Γαλήνη

Δώσε μου, Μεγάλε Θεέ — είπα — ένα μικρό αγρόκτημα,
το καλοκαίρι σκιερό και τον χειμώνα ζεστό,
όπου μια δροσερή πηγή γεννά ένα καθάριο ρυάκι,
που κυλά φυσικά πάνω από έναν βράχο σκεπασμένο με βρύα·
όχι τεχνητά μέσα από μολύβινους σωλήνες,
ούτε πέφτοντας μεγαλόπρεπα σε καταρράκτη φτιαχτό,
μα καθαρό και αμόλυντο, ελισσόμενο μέσα στη σκιά.

Κι ο γενναιόδωρος Ουρανός πρόσθεσε στην προσευχή μου
ένα πιο γλυκό κλίμα και έναν πιο καθαρό αέρα.

Το παγωμένο νησί μας τώρα το δένει ο χειμώνας,
παραμορφωμένο από τις βροχές και τους άγριους ανέμους.
Τα μαραμένα δάση, λευκά από την πάχνη,
έχουν χάσει, μέσα στις θύελλες, τις σκορπισμένες ομορφιές τους.

Τα τρομαγμένα πουλιά εγκαταλείπουν
τα γυμνά καταφύγιά τους
και αναζητούν σε μακρινές χώρες έναν θερμότερο ήλιο.

Οι Νύμφες των νερών θρηνούν
πάνω από τις σιωπηλές υδρίες τους,
κι ακόμη κι ο Τάμεσης, παγωμένος,
δεν μοιάζει πια με ποτάμι.

Τα γυμνά λιβάδια δεν προσφέρουν πια χαρά,
καθώς τα λαμπερά χιόνια κουράζουν το βλέμμα.

Εδώ το καλοκαίρι βασιλεύει
με ένα αιώνιο χαμόγελο
και δυο σοδειές ευλογούν την ευτυχισμένη γη.

Όμορφα, γόνιμα χωράφια,
κάτω από τον θερμό και ευεργετικό ουρανό,
έχουν συγκεντρώσει πάνω τους
τη γοητεία κάθε εποχής.

Κανένα θανατηφόρο κρύο δεν παραμορφώνει
την όμορφη χρονιά.
Τα λουλούδια που ξεπηδούν
δεν φοβούνται τον ερχομό του χειμώνα.

Κι όπως το μητρικό ρόδο
μαραίνεται και πεθαίνει,
τα νεογέννητα μπουμπούκια
υψώνονται με λαμπρότερα χρώματα
και με τα φρέσκα αρώματά τους
αναπληρώνουν το άρωμα της μητέρας τους.

Κοντά τους η βιολέτα λάμπει
με ευλογημένες ευωδιές
και ανθίζει ντυμένη
σε πορφύρα βαθιά σαν του Τύρου.

Οι πλούσιοι νάρκισσοι
σκορπίζουν τη χρυσή τους λάμψη
και μοιάζουν να ανταγωνίζονται
τη δόξα της ημέρας.

Από το παράθυρό μου βλέπω μονομιάς
την πολυπληθή πόλη και τη θορυβώδη θάλασσα.
Μακριά, βλέπω τα βουνά της Ασίας
να υψώνονται
και τις χιονισμένες κορυφές τους
να χάνονται στον ουρανό.

Πάνω από εκείνα τα βουνά
υψώνεται ο μεγάλος Όλυμπος,
η έδρα των ουράνιων δυνάμεων.

Καινούργιο θέαμα για τα μάτια μου,
που θαμπωμένα από θαυμασμό αντικρίζουν
κάθε χρυσαφένιο μισοφέγγαρο
και κάθε αρχαίο κωδωνοστάσιο.

Το λαμπρό Σεράι,
όπου ο νωθρός μονάρχης
λιώνει τις άσκοπες μέρες του
μέσα στην αργόσχολη άνεση.

Τα μαρμάρινα τζαμιά,
κάτω από τους τεράστιους θόλους τους,
όπου πολεμοχαρείς σουλτάνοι
κοιμούνται τώρα ειρηνικά στους τάφους τους.

Εκείνα τα υψηλά οικοδομήματα
που κάποτε ήταν το καύχημα των Χριστιανών,
έχασαν τα ονόματά τους,
τις τιμές τους και την ομορφιά τους.

Μάταια μνημεία ανθρώπων
που κάποτε ήταν μεγάλοι!
Βυθισμένα, δίχως διάκριση,
στην κοινή μοίρα όλων!

Πόσο χαμηλά έχεις πέσει,
αυτοκρατορική πόλη!
Πού είναι τώρα
οι ελπίδες της ρωμαϊκής σου δόξας;

Μόνο μια μικρή γωνιά,
το μικρό Φανάρι,
διατηρεί τα φτωχά απομεινάρια
της ελληνικής αριστοκρατίας.

Ονόματα που καυχιούνται
για βασιλική καταγωγή
έχουν χαθεί μέσα
σε ταπεινά, μηχανικά επαγγέλματα.

Εκείνα τα μάτια
που θα μπορούσαν να εμπνεύσουν
έναν δεύτερο Όμηρο,
είναι τώρα καρφωμένα στον αργαλειό,
και η άχρηστη πια φωτιά τους σβήνει.

Θλιμμένη από ένα θέαμα
που χτυπά μέσα στο μυαλό μου
τη σύντομη ματαιότητα
της ανθρώπινης ύπαρξης,
αφήνω το βλέμμα μου
να απολαύσει τα λαμπρά θεάματα
και στρέφομαι εκεί
όπου η ανατολίτικη μεγαλοπρέπεια
χαρίζει χαρά.

Κι όμως, ούτε αυτά τα πλούσια θεάματα,
ούτε ο χρυσός στόλος
που στολίζει τη θάλασσα,
ούτε η πόλη που υψώνεται μπροστά μου,
όμορφη μέσα στην αταξία της,
δεν μπορούν να γοητεύσουν
την ψυχή μου τόσο
όσο αυτό το καταφύγιο,
ασφαλές από τους ανθρώπους.

Εδώ κανένας απατεώνας
με την επιτυχημένη πανουργία του
δεν μου προκαλεί οργή.
Κανένας γελοίος νεόπλουτος
με την κακόγουστη μεγαλοπρέπειά του
δεν προσβάλλει το βλέμμα μου.

Κανένας θόρυβος του πλήθους
δεν ξυπνά τους γυναικείους μου φόβους.
Κανένα αδικημένο ταλέντο
δεν ζητά τα δάκρυά μου.

Ούτε ο έπαινος με επηρεάζει,
ούτε ο φθόνος με πληγώνει.
Ακόμη και η ίδια η φήμη
δύσκολα μπορεί να φτάσει ως εδώ.

Η αδιακρισία, με όλη τη φλύαρη ακολουθία της,
οι γλυκόηχες κολακείες,
η επικριτική ανοησία,
η θορυβώδης οργή των παρατάξεων,
όλα εκείνα τα χιλιάδες κακά
που πρέπει να αντιμετωπίζει
όποιος τολμά να έχει αρετή
μέσα σε έναν διεφθαρμένο κόσμο.

Μη μου τους κύκλους τάραττε.

Ο δίκαιος άνθρωπος έχει ηρεμία, ενώ ο άδικος είναι γεμάτος ταραχή.

Όταν κάποιος ζητάει, είπε ο Σιντάρτα, συμβαίνει συχνά να μη βλέπουν τα
μάτια του παρά μόνο το πράγμα που ζητάει, συμβαίνει να μην είναι
ικανός να βρει τίποτα, να αφεθεί σε τίποτα, επειδή σκέφτεται πάντα μόνο
αυτό που ζητάει, επειδή έχει ένα σκοπό, επειδή κατέχεται από το σκοπό.
Ζητάω θα πει, έχω ένα σκοπό.
Βρίσκω όμως σημαίνει, είμαι ελεύθερος, στέκομαι ανοιχτός, δεν έχω
κανένα σκοπό. Εσύ σεβάσμιε είσαι κατά πάσα πιθανότητα πραγματικά
ένας αναζητητής, αφού, επιδιώκοντας το σκοπό σου, δεν βλέπεις μερικά
πράγματα που είναι μπρος στα μάτια σου.
Τώρα έβλεπε τους ανθρώπους διαφορετικά απ' ότι άλλοτε, λιγότερο
έξυπνα, λιγότερο περήφανα, μα πιο ζεστά, πιο περίεργα, πιο
συμπαθητικά. Όταν περνούσε από το ποτάμι ανθρώπους,
ανθρώπους-παιδιά, εμπόρους, πολεμιστές, γυναίκες δεν τους ένιωθε πια
ξένους όπως άλλοτε : τους καταλάβαινε, τους καταλάβαινε και
συμμεριζόταν τη ζωή τους, που δεν την κυβερνούσαν σκέψεις και ιδέες,
αλλά μόνον ορμές και επιθυμίες, ένιωθε όπως εκείνοι. Παρόλο που ήταν
κοντά στην τελειότητα και άντεχε την τελευταία του πληγή, του φαινόταν
πως αυτοί οι άνθρωποι-παιδιά ήταν αδέλφια του, η ματαιοδοξία, η
απληστία και η γελοιότητά τους έχαναν για εκείνον κάθε κωμικότητα,
γίνονταν κατανοητές, γίνονταν αξιαγάπητες, γίνονταν για κείνον ακόμα
και άξιες σεβασμού. Η τυφλή αγάπη της μητέρας για το παιδί της, η
κουτή τυφλή περηφάνια ενός φαντασμένου πατέρα για το μοναδικό του
γιόκα, η τυφλή, άγριαεπιδίωξη μιας νεαρής, φιλάρεσκης γυναίκας για
στολίδια και θαυμαστικά αντρικά μάτια, όλα αυτά τα παιδιαρίσματα, όλες
αυτές οι απλές, ανόητες αλλά απίστευτα ισχυρές, απέραντα ζωντανές, οι
παθιασμένες ορμές και απληστίες δεν ήταν τώρα πια παιδιάστικες για τον
Σιντάρτα. Έβλεπε τους ανθρώπους να ζουν γι' αυτές, τους έβλεπε να
κατορθώνουν απίστευτα επιτεύγματα χάρη σ' αυτές, να κάνουν ταξίδια,
να διεξάγουν πολέμους, να υποφέρουν απέραντα, να υπομένουν
απέραντα, και τους αγαπούσε γι' αυτό. Έβλεπε τη ζωή, το ζωντανό, το
ακατάστρεπτο, τον Βράχμαν μέσα σ' όλες τις οδύνες τους, μέσα σ' όλες τις
πράξεις τους. Αυτοί οι άνθρωποι ήταν άξιοι αγάπης και θαυμασμού στην
τυφλή τους πίστη, στην τυφλή τους δύναμη και στην καρτερικότητά τους.
Τίποτα δεν τους έλειπε τίποτα περισσότερο απ' αυτούς δεν είχε ο σοφός
και ο στοχαστής, εκτόςαπό μια μικρή λεπτομέρεια, ένα μοναδικό ελάχιστο
πράγμα : τη συνειδητή γνώση της ενότητας κάθε ζωής.