ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΓΝΩΜΙΚΑ ΡΗΣΕΙΣ ΡΗΤΑ ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ που αρχίζουν με Ε

1: Εαν δεν έχει το καντήλι λάδι, άναβέ το όσο θέλεις
δηλαδή:

2: Εαν σου μοιάζει το παιδί, μην πεις πως είναι ξένο.
σημαίνει πως:

3: Εαν σου μοιάζει το παιδί, μην πεις πως είναι ξένο.
εννοεί πως:

4: Εαν τρέχει το άλογο περισσεύουν τα σπιρούνια
δηλώνει πως:

5: Έβαλε γάργαρο νερό στου γουρουνιού τη σκάφη.
δηλώνει πως:

6: Έβαλε και παραέβαλες και πήρε κι από το σκεύος
λέγεται:

7: Έβαλε ο αβράκωτος βρακί κάθε τόσο και το λύει
λέγεται:

8: Εβατεύονταν η γίδα και τον τράγο τσούζει ο κώλος.
λέγεται:

9: Έβγα έξω και πομπέψου κι έμπα μέσα και πορέψου.
δηλώνει πως:

10: Έβγα νύφη απ' το χορό κι έμπα στον χερόμυλο.
δηλώνει πως :

11: Έβγα νύφη από το χορό κι έμπα στο χερόμυλο.
δηλωνει πως:

12: Έβγαλαν τα παιδιά τον πατέρα τους στον ήλιο
λέγεται:

13: Έβγαλε η κοπριά φροκάλι και η αστοιβή κλωνάρι.
εννοεί πως:

14: Έβγαλε ο σπανός δυο τρίχες και τον έφαγαν τα γένια
λέγεται:

15: Έβηξε η νύφη, σκόλασε ο γάμος. (ή σκόρπισε ο γάμος)
λέγεται:

16: Εβραϊκο παζάρι
ονομάζεται :

17: Εβραίο βαπτίζεις πετσί κοπανίζεις
δηλωνει πως:

18: Εγέλασες, γευμάτισες, μα δεν γελάς για δείπνο.
σημαίνει:

19: Εγελούσανε με μένα κι έσκασα κι εγώ στα γέλια.
λέγεται:

20: Εγίνηκε ο σκύλος μας του λύκου υπηρέτης.
λέγεται:

21: Εγώ γελώ με δώδεκα, και δεκατρείς με μένα.
λέγεται:

22: Εγώ δεν κρένω, δεν λαλώ, εγώ θα πάρω το γαμπρό.
λέγεται:

23: Εγώ δεν σου δίνω κι εσύ λες δεν θέλεις.
λέγεται:

24: Εγώ είμαι εδώ, που σπάω το αυγό.
λέγεται:

25: Εγώ ήμουν στον πόλεμο κι η μάνα μου διηγείται.
λέγεται:

26: Εγώ καλοπαντρεύτηκα κι όπου με επήρε ας κλαίει.
λέγεται:

27: Εγώ με το ψαλίδι κι αυτός με το τσεκούρι.
σημαίνει:

28: Εγώ μιλάω, γαϊδούρια κλάνουνε.
δηλαδή:

29: Εγώ μιλώ για σκόρδα κι εσύ απαντάς για κρεμμύδια.
λέγεται για:

30: Εγώ ό,τι είχα πούλησα και άλλα δεν αγοράζω.
δηλώνει πως :

31: Εγώ σε έχτισα φούρνε μου, εγώ θα σε γκρεμίσω.
δηλώνει πως :

32: Εγώ σε έχτισα φούρνε μου, εγώ θα σε χαλάσω.
δηλώνει πως :

33: Εγώ σου λέγω άλλα κι εσύ ρουφάς το γάλα.
λέγεται:

34: Εγώ σπαρανιάρω τη γυναίκα μου κι άλλος τη ξεθεώνει.
λέγεται:

35: Εγώ στόν πόλεμο κι εσύ διηγάσαι.
λέγεται:

36: Εγώ στραβώνω και πουλώ, εσύ βλέπε κι αγόραζε.
δηλώνεται πως:

37: Εγώ στραβώνω και πουλώ, εσύ να βλέπεις ν' αγοράζεις.
σημαίνει πως:

38: Εγώ τα φίδια ζώνομαι και τα θεριά σκοτώνω.
έκφραση που λέγεται:

39: Εγώ ταξιδιώτης εσύ ξενοδόχος, κάπου θα ανταμωθούμε.
λέγεται:

40: Εγώ το λέω στην γάτα μου κι η γάτα στην ουρά της.
λέγεται:

41: Εγώ το λέω στον σκύλο μου κι ο σκύλος στην ουρά του.
δηλαδή:

42: Εγώ ψοφώ για το ψωμί κι ο άνδρα μου το δανείζει.
λέγεται:

43: Έδινε ο παπάς του γιου του κι ύστερα έχασε το νου του.
λέγεται:

44: Εδιώξαμε την αλεπού και μπήκε το λιοντάρι.
δηλώνει πως :

45: Έδιωξε τον τραγουδιστή και πήρε τον κλαψιάρη
λέγεται:

46: Εδώ βαθιά, εκεί ρηχά, πού να πάω να πνιγώ;
δηλώνει:

47: Εδώ βουνό, εκεί γκρεμός και όπου να πάω βράχος.
λέγεται:

48: Εδώ είναι το κεφαλόβρυσο, τι θες τα παραβρύσια.
λέγεται:

49: Εδώ καράβια χάνονται, βαρκούλες αρμενίζουν.
εννοεί πως:

50: Εδώ ο κόσμος χάνεται και η Μαριώ (ή η γριά) χτενίζεται.
λέγεται :

51: Είδα αγγέλους μέχρι να τον καταφέρω.
σημαίνει πως :

52: Είδα γέροντα παπά να θάβει μωρό παιδί.
δηλώνει πως :

53: Είδα κι είδα, γύφτο παπά δεν είδα.
δηλώνει:

54: Είδε ο γύφτος τη γενιά του κι αναγάλλιασε η καρδιά του.
σημαίνει πως:

55: Είδε ο ξυπόλητος κουτσό και παρηγορήθηκε.
δηλώνει πως :

56: Είδες τον φίλο σου είδες την χαρά σου.
δηλώνει πως :

57: Είν' αλάργα το σκοτάδι; Κλεισ' τα μάτια να το ίδης!
εννοεί πως:

58: Είναι αλάργα το χωριο σου; Σαν πας, το βλέπεις.
λέγεται :

59: Είναι άνθρωποι για τσεκίνια και άνθρωποι για κιτρίνια.
σημαίνει :

60: Είναι καλοί μπαρμπέρηδες για του σπανού τα γένια.
λέγεται :

61: Είναι ο καημός της μυλωνούς να βάνει ρούχο μαύρο.
σημαίνει πως :

62: Είναι ο πρώτος αδερφός καλος; Καλά είναι και τ' άλλα.
σημαίνει πως :

63: Είναι πολλοί μπαρμπέρηδες για του σπανού τα γένια.
λέγεται:

64: Είναι σε κακό άγγελο.
λέγεται:

65: Είναι φίλοι καπουλάτοι, είναι και φίλοι χαλιναράτοι.
δηλώνει πως :

66: Είπαν τα γαϊδουρόπουλα τη μάνα τους γαϊδούρα.
λέγεται :

67: Είπαν του τρελού ν' ανάψει φωτιά κι έκαψε τα ρούχα του.
λέγεται:

68: Είπε λόγο κι έκαψε λόγο.
λέγεται :

69: Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.
λέγεται :

70: Είπε ο ένας είπε ο άλλος κι ο παπάς το "κύριε ελέησον".
εννοεί πως :

71: Είπες λόγο κι έκαψες λόγγο.
δηλώνει:

72: Εις αέρα λαλείς.
σημαίνει :

73: Εις άμμον οικοδομεί.
δηλαδή:

74: Είχε ο φρόνιμος κουτάλι κι έτρωγε ο ζουρλός με δαύτο.
λέγεται:

75: Είχε ο φρόνιμος χουλιάρι κι έτρωγε ο ζουρλός μ’ εκείνο.
λέγεται:

76: Εκάκιωσε ο βάτραχος κι η λίμνη δεν το ξέρει.
εννοεί πως:

77: Εκάκιωσεν ο μπάμπακας κι η λίμνη δεν το ξέρει.
λέγεται:

78: Έκαναν οι καματεροί και να βρούνε οι ακαμάτες.
λέγεται:

79: Έκανε κι η Ελευσίνα στάρι.
λέγεται:

80: Έκανε τ’ άχυρα κομμάτια.
λέγεται :

81: Έκανε την τρίχα τριχιά.
λέγεται :

82: Έκανες την εκκλησία, κάνε και το άγιο βήμα.
δηλώνει πως :

83: Εκατό συλλογισμοί ένα χρέος δεν πληρώνουν.
δηλαδή:

84: Εκατό χρονών γάιδαρος περπατησιά δεν έμαθε.
σημαίνει πως :

85: Εκατό χρονών λαγός.
λέγεται :

86: Έκατσα και στον γάιδαρο, και κλότσησέ με κιόλας.
σημαίνει πως :

87: Έκατσα και στον γάιδαρο, και κλώτσησέ με κιόλας.
λέγεται :

88: Έκατσαν τα αναμπαίματα στις στράτες να αναμπαίζουν.
σημαίνει :

89: Έκατσες στραβά και λες πως φταίε ο τόπος
λέγεται :

90: Έκαψ’ την καλύβα του να μην τον τρων’ οι ψύλλοι.
σημαίνει πως:

91: Εκεί όπου ποθείς μη δανείζεις, και εκεί που αγαπάς μη συχνοπάς.
εννοεί πως:

92: Εκεί που είσαι ήμουνα και δω που είμαι θα 'ρθεις.
έκφραση που επισημαίνει πως:

93: Εκεί που θέλει ο κανατάς, κολλάει τα χερούλια.
δηλώνει πως:

94: Εκεί που μας χρωστάγανε, μας πήραν και το βόδι.
λέγεται:

95: Εκειά που τρώει ο σκύλος, εκειά γαυγίζει.
δηλώνει πως :

96: Εκείνο που έχει, κάνει όπως θέλει, κι εκείνος που δεν έχει, κάνει όπως δεν θέλει.
δηλαδή:

97: Εκείνος που έκανε τα ξύλα στο γκρεμό, εκείνο θα τα βγάλει και στο ίσιωμα.
δηλώνει πως :

98: Εκείνος που κρατάει τον αετό από την ουρά και την γυναίκα από τον λόγο της, δεν κρατάει τίποτε.
υπονοεί πως :

99: Έκοψε το δισάκι του να κάνει δυο ντορβάδες.
λέγεται :

100: Ελπίζαμε για βροχή και μας έπεσε χαλάζι.
σημαίνει πως:

101: Εμ φτωχό τ’ αρνί, εμ πλατιά ουρά.
εξήγηση:

102: Έμαθες να μου γυρεύεις, έμαθα να μην σου δίνω.
δηλώνει πως:

103: Εμακρύναν οι ποδιές σου, σκεπαστήκαν οι πομπές σου.
σημαίνει πως:

104: Εμείς γελούμε με ένα δυο και σαράντα γελούν με μας.
λέγεται:

105: Εμείς το λύκο βλέπουμε και την οπλή γυρεύουμε.
λέγεται:

106: Εμείς το λύκο βλέπουμε, πούθε πάν’ τ’ αχνάρια του.
δηλαδή:

107: Εμπήκε ο Γιώργης στο χωριο κι απάντησε το Γιάννο.
εννοεί πως:

108: Εν τη ρύμη του λόγου.
σημαίνει :

109: Ένα αρνί, δύο τομάρια.
λέγεται:

110: Ένα κλωνί ξεροσυκιά του κόρακα η βάρδια.
λέγεται:

111: Ένα κρεμύδι φτάνει να μαυρίσει όλο το καζάνι.
σημαίνει πως:

112: Ένα λέγε χίλια κάνε.
σημαίνει πως:

113: Ένα μεροκάματο βοτανιστή δίνει ένα φόρτωμα καρπό.
δηλώνει:

114: Ένα μήλο στη μήλια κι εκείνο μαραμένο.
λέγεται :

115: Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει πέρα.
σημαίνει πως:

116: Ένα μήνα βερεσέ κι ένα χρόνο μάγγανα(=φασαρίες).
λέγεται :

117: Ένα μικρό καλό στην ανάγκη γίνεται μεγάλο καλό.
σημαίνει πως:

118: Ένα ξεχασιάρικο κεφάλι κάνει ένα κουρασμένο ζευγάρι φτέρνες.
δηλαδή:

119: Ένα ολόκληρο σακί σιτάρι συγκεντρώθηκε απο μικρούς σπόρους.
όμοια με:

120: Ένα περήφανο μυαλό κι ένα καχεκτικό πορτοφόλι πολύ άτυχος συνδυασμός.
δηλώνει πως:

121: Ένα πουλί στο χέρι αξίζει όσο πέντε στο δάσος.
σημαίνει πως:

122: Ένα σάπιο μήλο χαλάει και τα καλά.
δηλώνει πως:

123: Ένα σκατό με κρέμασμα κι ένα με χερούλι.
λέγεται :

124: Ένα σπίτι δεν βαστάει δύο σκυλιά.
σημαίνει πως:

125: Ένα το ‘χει η Μαριορή, το στεγνώνει το φορεί.
εννοεί:

126: Ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη.
δηλαδή:

127: Ένα χρόνο ανεμαζώνει ο μελίτακας, μια χαψιά τα κάνει η καμήλα.
λέγεται :

128: Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη.
σημαίνει:

129: Ένας τρελός ρίχνει μια πέτρα στο πηγάδι και πενήντα γνωστικοί δεν μπορούν να την βγάλουν.
δηλώνει πως:

130: Ενός κακού μύρια έπονται.
δηλαδή:

131: Έξι νοματαίοι του σπιτιού κι ένας ο ξένος δέκα.
δηλώνει πως:

132: Επάτησε το αυγό κι έφτασε στον ουρανό.
λέγεται:

133: Έπεσαν τα άστρα τού ουρανού και τα έφαγαν οι χοίροι.
λέγεται :

134: Έπεσε ο λύκος στ’ άντερα.
λέγεται:

135: Έπεσε το λάδι μας μέσα στη φακή μας.
σημαίνει:

136: Επετάχθει η γριά απ’ το φράχτη με τη ρόκα το αδράχτι.
λέγεται:

137: Επήγες για μαμή και κάθισες λεχώνα.
λέγεται:

138: Έπιασε η γάτα τον ποντικό.
λέγεται :

139: Επίσκοπος δερνάμενος, έγραφε κι απόγραφε.
σημαίνει πως:

140: Έρημα μαντριά γεμάτα λύκους.
λέγεται:

141: Έρωτας χωρίς λεφτά, φουρτούνα στον ωκεανό.
δηλώνει πως :

142: Έσμιξε ο ανάλατος με την αναλατίνα, κι εκάμανε δύο παιδιά, ανάλατα κι εκείνα.
λέγεται:

143: Εσύ τον φτεις στο πρόσωπο κι αυτός σου λέει "βρέχει".
λέγεται:

144: Έσυρε φωνή ο κλέφτης για να φύγει ο νοικοκύρης.
λέγεται :

145: Ετούρκεψε ο Σουλτάνος;
λέγεται:

146: Ετούτη πάει τα ρούχα μας κι η άλλη τα άρματά μας.
λέγεται:

147: Ετούτο το ανεβόλεμα θα φέρει και το χύμα
δηλαδή:

148: Έτρεχε να μην βραχεί κι έπεσε στο ποτάμι.
σημαίνει πως :

149: Ετρύπησε το σακί, και δεν κρατάει πιά.
λέγεται:

150: Έτσι 'ναι που 'χει και φορεί, και φαίνεται η κοιλιά του , βάζει τ' αυγό στον κόρφο του και πέφτει στην ποδιά του.
λέγεται:

151: Έτσι που έγινε ο κόσμος, ούτε τη σκιά σου να μην θαρρεύεσαι.
σημαίνει πως:

152: Έτσι το έχει το λινάρι, να ανθεί τον αλωνάρη.
λέγεται:

153: Έτσι το έχει το λινάρι, να ανθεί τον αλωνάρη.
λέγεται:

154: Ευγενής από το σακούλι.
λέγεται :

155: Εύκαιρη κοιλιά τραγούδιε, κι άντερα καλοναρχούσαν.
λέγεται:

156: Εύκαιρο μαντρί γεμάτο λύκους.
λέγεται:

157: Εύκολα οι κακοί ταιριάζουν.
επίσης:

158: Ευχή γονιού σου έχε και στο βουνό ανέβα.
δηλώνει πως:

159: Έφαγαν οι ποντικοί το σίδερο.
λέγεται:

160: Έφαγε παρά μία τεσσαράκοντα.
σημαίνει πως:

161: Έφαγες καρδιά μου τα γλυκομάρουλα, φάγε και τα πικρομάγουλα.
σημαίνει πως :

162: Έφερε ο κουφός αυτιά και ο στραβός μάτια.
λέγεται :

163: Εφτά νομάτοι δυο ψωμιά κι εγώ ο καημένος μόνο ένα.
λέγεται :

164: Έφτασε η γριά τον Μάη και έδωσε κλωτσιά στον χάρο.
δηλώνει πως:

165: Έχασε η Βενετιά βελόνι.
λέγεται :

166: Έχε τα πόδια σου ζεστά, την κεφαλή σου κρύα, τον στόμαχόν σου ελαφρύ, γιατρού μην έχεις χρεία.
αναφέρονται:

167: Έχει βέλη στην φαρέτρα του.
έκφραση :

168: Έχει γίνει τσιμπούρι.
σημαίνει:

169: Έχει και το γέλιο τάξη, και το χάχανο παιχνίδι.
δηλώνει πως:

170: Έχει κι ο μέρμηγκας χολή, έχει κι η μύγα σπλήνα.
εννοεί πως:

171: Έχει κι ο χειμώνας χάρες μα η Άνοιξη πρωτεύει.
μεταφορικά:

172: Έχει ο αφέντης μας αφέντη, κι εκείνος παραφέντη.
δηλώνει πως:

173: Έχει ο καιρός γυρίσματα, και ο μήνας εβδομάδες.
δηλώνει πως :

174: Έχει στα δόνται τρίχες.
λέγεται:

175: Έχει τ' αυτιά του στα ποδάρια του.
λέγεται :

176: Εχει τα δάκρυα έτοιμα/ή στα μάτια/ή στην τσέπη του.
λέγεται :

177: Έχει τα μάτια στα ποδάρια.
λέγεται:

178: Έχει τα μυαλά του πάνω από το κεφάλι του.
λέγεται :

179: Έχει τέχνη το ραπάνι, κάθε τόπος δεν το φτιάχνει.
σημαίνει:

180: Έχει τη μύγα στο σκιάδι.
λέγεται :

181: Έχει την δραχμή στα δόντια.
λέγεται :

182: Έχει το σκυλί Τετράδη;
λεγόταν:

183: Έχει το φαρμάκι στο στόμα.
λέγεται:

184: Έχεις μαχαίρι, τρως πεπόνι.
δηλώνει πως:

185: Έχεις με, βρίσκεις με, χάνεις με, γυρεύεις με.
δηλώνει πως :

186: Έχεις φλουριά, έχεις θωριά.
δηλώνει πως :

187: Έχεις χαμωθεό, έχεις και πανωθεό.
δηλώνει πως :

188: Έχετε γεια γειτόνισσες κι εγώ ψηλά αρμενίζω.
σημαίνει:

189: Εχθές επλάσθη η κούνια του, και σήμερα η φασκιά του.
λέγεται:

190: Εχθές Πάσχα και σήμερα χάσκα.
σημαίνει πως:

191: Εχθρό και φθονερό το μάτι των γειτόνων.
λέγεται :

192: Εχθρού χάρισμα δεν διαφέρει απο ζημία.
δηλώνει πως:

193: Έχουμε βρακί απο τζέργα.
λέγεται:

194: Έχουμε ξένο το γαμπρό και δανεικιά τη νύφη.
λέγεται:

195: Εχύθηκε το λάδι μας κι έπεσε στη φακή μας.
σημαίνει:

196: Έχω κι άλλα στη σεντούκα, ποιο χειρότερα απο τούτα.
λέγεται:

197: Έχω ράμματα για τη γούνα σου.
σημαίνει πως :

198: Εψόφησε το βόδι μας κι εχάθει η κολιγιά μας.
σημαίνει πως :