-15000
Η Εξάπλωση
του Ανθρώπου
15.000 χρόνια πριν
Πριν από περίπου 100.000 χρόνια ο πρόγονος του σύγχρονου ανθρώπου είχε ήδη εξαπλωθεί σε μεγάλες περιοχές της Αφρικής και άρχισε να κάνει τα πρώτα του βήματα προς την Ευρασία. Πιθανότατα μέσω της Ερυθράς Θάλασσας ή της περιοχής του Σινά πέρασε στην Αραβική Χερσόνησο και από εκεί εξαπλώθηκε προς την Ινδία και τα βάθη της Ασίας.
Πριν από περίπου 74.000 χρόνια σημειώθηκε μία από τις μεγαλύτερες ηφαιστειακές εκρήξεις στην ιστορία της Γης: η έκρηξη του ηφαιστείου Toba στη σημερινή Ινδονησία. Τεράστιες ποσότητες στάχτης σκέπασαν μεγάλες περιοχές της Ασίας, ενώ το παγκόσμιο κλίμα ψυχράνθηκε σημαντικά για πολλά χρόνια. Πολλοί επιστήμονες θεωρούν ότι τότε ο ανθρώπινος πληθυσμός μειώθηκε δραματικά και ότι το είδος μας πέρασε μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους της ιστορίας του.
Ακολούθησαν χιλιάδες χρόνια εναλλαγών ανάμεσα σε ψυχρές και θερμότερες περιόδους. Όταν το κλίμα έγινε ηπιότερο, ομάδες ανθρώπων προχώρησαν βορειότερα προς την Κεντρική Ασία και την περιοχή της Κασπίας Θάλασσας. Πριν από περίπου 45.000–40.000 χρόνια ο Homo sapiens εξαπλώθηκε στην Ευρώπη μέσω της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου και των Βαλκανίων.
Πριν από περίπου 25.000 χρόνια άνθρωποι εγκαταστάθηκαν σε μεγάλες περιοχές της Κεντρικής και Βόρειας Ασίας. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων, όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν πολύ χαμηλότερη από σήμερα, δημιουργήθηκε μια τεράστια χερσαία γέφυρα ανάμεσα στη Σιβηρία και την Αλάσκα: η Βερίγγεια. Μέσω αυτής, πριν από περίπου 20.000–15.000 χρόνια, ομάδες ανθρώπων πέρασαν για πρώτη φορά στην Αμερική.
Το ταξίδι μέσα στους παγωμένους τόπους ήταν εξαιρετικά δύσκολο. Οι άνθρωποι όμως είχαν ήδη μάθει να κατασκευάζουν ζεστά ρούχα από γούνες και δέρματα, να χρησιμοποιούν τη φωτιά και να επιβιώνουν σε ακραία ψυχρά περιβάλλοντα. Πιθανότατα ακολουθούσαν μεγάλα κοπάδια μαμούθ, βισώνων και άλλων ζώων που τους παρείχαν τροφή, λίπος, οστά και δέρματα.
Από την Αλάσκα οι πρώτοι άνθρωποι εξαπλώθηκαν σταδιακά προς τον νότο και μέσα σε λίγες χιλιάδες χρόνια έφτασαν έως το νοτιότερο άκρο της Αμερικής. Κατά την εξάπλωσή τους συνέβησαν μεγάλες οικολογικές αλλαγές. Πολλά μεγάλα ζώα της Αμερικής —μαμούθ, μαστόδοντες, γιγάντιοι βραδύποδες, σμιλόδοντες και άλλα είδη— εξαφανίστηκαν. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι στην εξαφάνισή τους συνέβαλαν τόσο οι κλιματικές αλλαγές όσο και το εντατικό ανθρώπινο κυνήγι.
Η Αμερική υπήρξε για χιλιάδες χρόνια ένας απομονωμένος κόσμος, γεμάτος μοναδικά φυτά και ζώα που είχαν εξελιχθεί διαφορετικά από εκείνα της Ευρασίας και της Αφρικής. Μετά την άφιξη του ανθρώπου πολλά από αυτά χάθηκαν για πάντα, αφήνοντας πίσω τους μόνο απολιθώματα και ίχνη ενός χαμένου κόσμου.
Η εξάπλωση του ανθρώπου σε όλες τις ηπείρους υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα ταξίδια στην ιστορία της ζωής — αλλά ταυτόχρονα και η αρχή μιας βαθιάς και συχνά καταστροφικής επίδρασης πάνω στα οικοσυστήματα του πλανήτη.