ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

1590

Ανεξάρτητη
Ολλανδία

Οι κάτω χώρες (Ολλανδία, Βέλγιο, Δουκάτο του Λουξεμβούργου)τελούσαν υπό την κυριαρχία των Ισπανών τον 16ο αιώνα και ήταν χωρισμένες σε 17 επαρχίες, από τις οποίες στις 11 βόρειες μιλούσαν τα Ολλανδικά και στις υπόλοιπες τα βαλλονικά, μια διάλεκτος των Γαλλικών. Επικρατούσα θρησκεία ήταν ο καθολικισμός αλλά όχι βλοσυρός και τυραννικός όπως της Ισπανίας, ένας πιο ουμανιστικός και ανθρώπινος καθολικισμός που είχε διαδώσει μισό αιώνα νωρίτερα ο Έρασμος. Σταδιακά αυξανόταν και ο λουθηρανισμός και καλβινισμός από την Γερμανία ενώ οι Ισπανοί με διατάξεις και εκφοβισμούς προσπάθησαν να σταματήσουν την εκτροπή από τον καθολικισμό. Ο κόσμος δυσφορούσε και για την θρησκευτική καταπίεση (μετά το 1560 οι Ισπανοί έστησαν παράρτημα της Ιεράς τους εξέτασης για να κυνηγήσει και να κάψει αιρετικούς) και για τους φόρους που ήταν υποχρεωμένοι να πληρώνουν στον Ισπανό βασιλιά. Τα λιμάνια της Αμβέρσας και του Άμστερνταμ ήταν τα κέντρα του βόρειο ευρωπαϊκού εμπορίου με μεγάλα κέρδη, η οικονομία άνθιζε, ωστόσο μεγάλο μέρος των κερδών πήγαιναν στους Ισπανούς.

ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ (17 ΕΠΑΡΧΙΕΣ) ΥΠΟ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ
Photo
Το 1558 η οικονομική κρίση που έπληξε την Αυτοκρατορία των Αψβούργων της Ισπανίας, οδήγησε σε αύξηση της φορολογίας και κάποιοι από τους ισχυρούς ευγενείς των Κάτω Χωρών συνασπίστηκαν κατά του Φιλίππου. Την ίδια περίοδο Καλβινιστές προχώρησαν σε επιθέσεις και βανδαλισμούς εναντίον καθολικών μοναστηριών και εκκλησιών, διαμαρτυρόμενοι για την θρησκευτική καταπίεση. Ο Φίλιππος για να σταματήσει τις επιθέσεις απέστειλε στρατό με τον Δούκα της Άλβας ο οποίος υπήρξε σκληρότατος και εγκαθίδρυσε καθεστώς τρομοκρατίας, προκαλώντας γενικό ξεσηκωμό του πληθυσμού. Στην εξέγερση τους οι Ολλανδοί υποστηρίχθηκαν από τους προτεστάντες Γερμανούς, από του Γάλλους και τους Άγγλους που επιδίωκαν φθορά των Ισπανών.

Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΜΠΡΕΝΤΑ, ΠΊΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΒΕΛΑΣΚΕΘ, 1634
Photo
Μέχρι το 1571 οι μάχες ήταν αμφίρροπες. Το 1572 η Ελισάβετ της Αγγλίας παρενέβη υπέρ των επαναστατών οδηγώντας σε επικράτηση της επανάστασης. Στο επόμενο διάστημα οι περισσότερες επαρχίες προσχώρησαν στην επαναστατική κυβέρνηση και λίγες, κυρίως οι νότιες, παρέμεναν σε ισπανικό έλεγχο. Σύντομα όμως αναπτύχθηκε διχόνοια ανάμεσα στους Ολλανδούς, μεταξύ καλβινιστών και καθολικών και το 1579 οι επαρχίες του νότου όπου πλειοψηφούσαν οι καθολικοί σχημάτισαν την Ένωση του Αρράς, η οποία αναγνώριζε την ισπανική εξουσία. Σε απάντηση οι επαρχίες του βορά σχημάτισαν την Ένωση της Ουτρέχτης και το 1581 προχώρησαν σε αποκήρυξη της ισπανικής εξουσίας ανακηρύσσοντας τον Γουλιέλμο κληρονομικό ηγεμόνα τους. Το 1584 οι Ισπανικές δυνάμεις κατάφεραν να ανακτήσουν κάποιες εξεγερμένες περιοχές, το 1585 κατέλαβαν την Αμβέρσα. Το 1588 η αρμάδα που έστειλαν οι Ισπανοί να καταλάβει την Αγγλία βυθίστηκε από τον αγγλικό στόλο και το γεγονός ευνόησε τους Ολλανδούς που άρχισαν να σημειώνουν επιτυχίες. Επιπλέον ευνοήθηκαν οι εξεγερμένοι από τον Ισπανογαλλικό πόλεμο που διεξήχθη στο διάστημα το 1595-1598 και προκάλεσε χρεοκοπία της Ισπανίας με συνέπεια τις συνεχείς εξεγέρσεις των στρατιωτών της που δεν πληρώνονταν. Οι δύο χώρες υπέγραψαν ανακωχή το 1609 με τις νότιες επαρχίες να παραμένουν υπό Ισπανική κυριαρχία και τις βόρειες να έχουν ανεξαρτητοποιηθεί.

Δώδεκα χρόνια μετά, η έντονη θρησκευτική διαμάχη μεταξύ των βόρειων και των νότιων επαρχιών άλλα και ο ανταγωνισμός για την ίδρυση αποικιών οδήγησε σε αναζωπύρωση του πολέμου. Οι Ισπανοί κατέλαβαν την Μπρέντα άλλα λίγα χρόνια αργότερα οι Ολλανδοί κατέλαβαν το Μάαστριχτ. Απέτυχαν όμως να επεκταθούν νοτιότερα καθώς δεν συνάντησαν υποστήριξη από τον καθολικό πληθυσμό των περιοχών αυτών. Ο πόλεμος συνεχίστηκε με συγκρούσεις των στόλων σε περιοχές που οι Ολλανδοί προσπαθούσαν να διεισδύσουν αποικιακά, στην Καραϊβική και στην νοτιοανατολική Ασία. Οι Ολλανδοί ξεκίνησαν να αποικίζουν νησιά της Καραϊβικής, την Κεϋλάνη, την Φορμόζα και να ισχυροποιούνται διαρκώς. Το 1639 οι Ισπανοί απέστειλαν μία πανίσχυρη ναυτική και στρατιωτική δύναμη για να τους υποτάξουν και απέτυχαν παταγωδώς. Κατάλαβαν πως αδυνατούσαν να τους ελέγξουν πλέον. Με την Συνθήκη της Βεστφαλίας το 1648, η Ολλανδία αναγνωρίστηκε ως ανεξάρτητο κράτος και τα επόμενα χρόνια θα εξελιχθεί σε παγκόσμια αποικιοκρατική δύναμη.