1600
Επιστημονική
Επανάσταση
Η γνώση κατά τον Μεσαίωνα ήταν υποταγμένη στην θεολογική αυθεντία την οποία διαχειριζόταν κατ’ αποκλειστικότητα ένα κλειστό ιερατείο, η δε γεωκεντρική εξήγηση του κόσμου από τον Κλαύδιο Πτολεμαίο (75-160) συμφωνούσε με την περιγραφή της δημιουργίας από την Βίβλο και ήταν ευρέως αποδεκτή και καθιερωμένη. Από τον 14ο αιώνα η ηθική και πολιτική κρίση της Εκκλησίας την οδήγησε σε ένα συμβιβασμό με τους στοχαστές οι οποίοι ήταν ελεύθεροι να διεξάγουν συλλογισμούς και πειραματισμούς αρκεί να μην στόχευαν στην ανατροπή των δογμάτων πίστεως. Οι ουμανιστές του 15ου αιώνα προσπάθησαν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο λειτουργίας της επιστήμης αλλά απέτυχαν διότι φοβήθηκαν την ρήξη με την Εκκλησία. Τον 16ο αιώνα άρχισε να δημιουργείται το κατάλληλο κλίμα για μια νέα επιστήμη που θα εξερευνούσε το σύμπαν και την ζωή. Κοινωνικές εξελίξεις όπως η κατάρρευση του φεουδαρχικού συστήματος, η ίδρυση πανεπιστήμιων, η διαμόρφωση αστικών κέντρων, η ανακάλυψη υπερπόντιων ηπείρων, σε συνδυασμό με επιτεύγματα κι ανακαλύψεις στον τομέα της μηχανικής, της ναυσιπλοΐα, της τυπογραφίας, συντέλεσαν στην επιστημονική επανάσταση. Αιχμή της οποίας αποτέλεσαν η αστρονομία, τα μαθηματικά και η φυσική και κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα η παρατήρηση και ανάπτυξη συστηματικών πειραματικών μεθόδων, η καταγραφή δεδομένων, η εξαγωγή αποτελεσμάτων κι εμπειρίας, η ανακάλυψη νόμων.
ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ ΚΕΠΛΕΡ
Το αριστοτέλειο σύστημα και η Πτολεμαϊκή γεωκεντρική ερμηνεία του κόσμου παρουσίαζαν προβλήματα όπως στην πρόβλεψη των ουράνιων φαινομένων και ο Κοπέρνικος στο «Περί Περιστροφών των ουράνιων σφαιρών» αναθεώρησε τα μαθηματικά πρότυπα του πάιρνοντας ως κατά προσέγγιση κέντρο των κινήσεων των πλανητών τον Ήλιο. Εν συνεχεία ο Γερμανός αστρονόμος Κέπλερ (1571-1630), μαθητής του σημαντικού Δανού αστρονόμου (Τύχων, 1546-1601), στηρίχτηκε στις μαθηματικές συσχετίσεις του δασκάλου του και διόρθωσε τις υποθέσεις του Κοπέρνικου, που θεωρούσε κυκλικές τις τροχιές των πλανητών, διατυπώνοντας συγχρόνως τους πρώτους μαθηματικούς νόμους της ουράνιας κίνησης. Στηριζόμενος στον Κοπέρνικο και τον Κέπλερ, ο Γαλιλαίος (1564-1642) εφαρμόζοντας και εμπλουτίζοντας την αναλυτική μέθοδο για την εύρεση των πρωταρχικών αιτιών που διδάσκεται στο πανεπιστήμιο της Πάδοβα, εκφράζει σε μαθηματική γλώσσα τους νόμους της μηχανικής καταρρίπτοντας την αριστοτέλεια θεωρεία της κινητικής. Για τον Γαλιλαίο «το βιβλίο της φύσης είναι γραμμένο στα μαθηματικά» και το 1609 πεπεισμένος για την ορθότητα των υποθέσεων του Κοπέρνικου καταφέρνει να τις υποστηρίξει χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά το αστρονομικό τηλεσκόπιο και δείχνοντας στην ανθρωπότητα το άπειρο του σύμπαντος. Καθώς προτάσσει την ηλιοκεντρική θέση και κίνηση της γης όπου ουρανός και γη αποτελούν ένα ενιαίο φυσικό χώρο με κοινούς νόμους, έρχεται σε σύγκρουση με την Εκκλησία κι αναγκάζεται να αποκηρύξει το έργο του υπό τον φόβο του θανάτου. Τελικά καταδικάζεται από την εκκλησία σε περιορισμό κατ’ οίκον, όπου και πεθαίνει, έχοντας προλάβει ωστόσο να οργανώσει την πρώτη συστηματική σειρά πειραμάτων στην ιστορία της φυσικής και έχει ανακαλύψει τους νόμους της πτώσης των σωμάτων, της κίνησης του εκκρεμούς και της τροχιά των βλημάτων.
ΓΑΛΙΛΑΙΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Αρκετοί σημαντικοί επιστήμονες και φιλόσοφοι συνέβαλαν στην επιστημονική επανάσταση όπως ο Φράνσις Μπέικον (1561-1626) ο οποίος με τα έργα τόνισε την σημασία της αμφιβολίας για την διαδικασία της γνώσης και πρότεινε την επαγωγική μέθοδο ως βάση της επιστημονικής γνώσης ή όπως ο Καρτέσιος (1596-1650) ο οποίος θεωρείται ιδρυτής του ορθολογισμού και είχε προσπαθήσει χωρίς επιτυχία να διαμορφώσει μια νέα κοσμολογία ταυτίζοντας λανθασμένα τον χώρο και την ύλη. Με τα λάθη ωστόσο του ενός επιστήμονα έβρισκε υλικό ο επόμενος για να προχωρήσει.
ΝΕΥΤΩΝ
Την ανασυγκρότηση του κόσμου την κατάφερε ο Νεύτων (1642-1727). Ενσωματώνοντας τις ανακαλύψεις των Κοπέρνικου, Κέπλερ και Γαλιλαίου, ο Νεύτων διαμόρφωσε μία ενοποιημένη θεωρία της λειτουργίας της φύσης εξηγώντας τα επιμέρους φαινόμενα ως απόρροια καθολικών νόμων. Διακρίνοντας την ύλη από τον χώρο, διατύπωσε τους νόμους της κίνησης και της παγκόσμιας έλξης, του διαφορικού – απειροστικού λογισμού με την βοήθεια του οποίου ανακάλυψε τον θεμελιώδη νόμο της έλξης, το νόμο της αποσύνθεσης του φωτός με την συνακόλουθη θεωρία των χρωμάτων του φάσματος. Ο Νεύτων αντικατέστησε το σύμπαν των εντυπώσεων και των αισθήσεων με ένα σύμπαν της ακρίβειας και του αυστηρού μέτρου, θεμελιώνοντας τη νέα φυσική ως επιστήμη και προσφέροντας στην ανθρωπότητα μια θεωρία κατανόησης του σύμπαντος.