ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ   Η ΙΣΤΟΡΙΑ

1740

Αυστρία της
Μαρίας Θηρεσία

Μια περιοχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας του Γερμανικού έθνους με την ονομασία Αυστρία, αναβαθμίστηκε το 1156 σε δουκάτο και από το 1278 πέρασε στην εξουσία της δυναστείας των Αψβούργων. Κατά τον 14ο και 15ο αιώνα το δουκάτο ισχυροποιήθηκε και επεκτάθηκε, αναβαθμίστηκε σε βασίλειο και υπό τον Λεοπόλδου Α΄ (1657-1705), μετά από μία σειρά εκστρατειών, όλη η Ουγγαρία και άλλα γερμανικά τμήματα όπως η Βοημία πέρασαν στην κυριότητα του βασιλείου.

Μέχρι τότε η Βιέννη ήταν ένα φρούριο εναντίον των Οθωμανών αλλά με την προσάρτηση της Ουγγαρίας η πρώτη γραμμή άμυνας μετατοπίστηκε ανατολικά και στην πόλη επικράτησε μια αίσθηση ασφάλειας επιτρέποντας στην επέκταση έξω από τα τείχη και τον διπλασιασμό των κατοίκων, από 80.000 σε κοντά 200.000. Η Βιέννη μετατράπηκε τον 18ο αιώνα σε μπαρόκ φαντασμαγορική μητρόπολη με πολλές επαύλεις, εκκλησίες και διοικητικά κτίρια.

ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ ΜΕ ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΘΗΡΕΣΙΑ ΣΤΟ ΠΡΟΑΥΛΙΟ
Photo
Μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα Καρόλου ΣΤ’ (Οκτώβριος 1740), ο οποίος δεν είχε γιους και είχε ορίσει την κόρη του Μαρία Θηρεσία ως διάδοχο, ξέσπασε πόλεμος διαδοχής καθώς εμφανίστηκε ένας νέος διεκδικητής του θρόνου, ο Κάρολος Αλβέρτος εκλέκτορας της Βαυαρίας, στο πλευρό του οποίου τάχτηκαν Πρωσία, Γαλλία, Ισπανία και Πολωνία με ιδιοτελείς σκοπούς. Στις αρχές του 1745 μετά από μια σειρά πολεμικών και διπλωματικών γεγονότων η Μαρία Θηρεσία επικράτησε κι αναγνωρίστηκε ως αυτοκράτειρα της Αυστρίας, Ουγγαρίας, Βοημίας, Τρανσυλβανίας, Μάντοβας, Μιλάνου, Πάρμας και των Αυστριακών Κάτω Χωρών. Αποφασισμένη να εξουδετερώσει την αντίπαλο Πρωσία, η οποία είχε εισβάλει σε Αυστριακά εδάφη, η Μαρία Θηρεσία εγκαινίασε από το 1746 έντονη διπλωματική δραστηριότητα και ενεπλάκη στον επταετή πόλεμο (1756-63) με σκοπό να εξουδετερώσει την Πρωσία. Δεν τα κατάφερε και η Πρωσία θα παραμέινει η μεγάλη αντίπαλος για την ηγεμονία των γερμανικών βασιλείων.

Η Μαρία Θηρεσία θεωρείται από τις πιο πετυχημένες ηγέτιδες της δυναστείας των Αψβούργων καθώς ισχυροποίησε την Αυστρία και καλυτέρευσε την ζωή των ανθρώπων με την εισαγωγή πολλών μεταρρυθμίσεων σε όλες τις χώρες της επικράτειας της. Από τις σπουδαιότερες ήταν ο νέος αστικός και ποινικός «Codex Theresianus» με τον οποίο εκτός των άλλων καταργήθηκε το κάψιμο των μαγισσών και τα βασανιστήρια, η θέσπιση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, η αναδιάρθρωση των πανεπιστημίων με την εισαγωγή μη θρησκευτικών μαθημάτων, ο περιορισμός της εξουσίας των ευγενών και η φορολόγηση τους, ο εκσυγχρονισμός του στρατού. Αν και αφοσιωμένη Καθολική, κράτησε την Εκκλησία υπό τον έλεγχο του κράτους. Στην αρχή της βασιλείας της ήταν εχθρική προς διαμαρτυρόμενους και εβραίους αλλά αργότερα και μετά την επιρροή του γιου της προσπάθησε να κρατάει ίσες αποστάσεις. Μετά τον θάνατο του συζύγου της το 1765, με τον οποίο έκανε 16 παιδιά, ξεκίνησε να αποχωρεί σταδιακά από τα πολιτικά ζητήματα του κράτους. Πολλά από τα παιδιά της βρέθηκαν σε διάφορους βασιλικούς οίκους της Ευρώπης, με πιο γνωστή τη Μαρία-Αντουανέτα την οποία πάντρεψε με τον διάδοχο του γαλλικού θρόνου για να συνάψει συμμαχία με την Γαλλία.

ΜΑΡΙΑ ΘΗΡΕΣΙΑ-ΙΩΣΗΦ Β
Photo
Ο γιός της Ιωσήφ Β έγινε συμβασιλέας και την διαδέχτηκε μετά τον θάνατο της, προχωρώντας σε ακόμη μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις καθώς υπήρξε οπαδός του διαφωτισμού και φίλος μεγάλων διανοητών και φιλοσόφων. Υπό τη διακυβέρνηση του καταργήθηκε η θανατική ποινή και έπαψε να αποτελεί έγκλημα η μαγεία και η θρησκευτική αποστασία. Απαγορεύτηκαν οι μονομαχίες κι ο φόνος σε μονομαχία θεωρούνταν δολοφονία. Καθιερώθηκε ο πολιτικός γάμος, επιτράπηκαν οι γάμοι μεταξύ αλλοθρήσκων. Πολλά εκκλησιαστικά δικαστήρια καταργήθηκαν και οι ποινές έγιναν ηπιότερες. Καθιερώθηκε η πλήρης ισότητα ενώπιον του νόμου και καταργήθηκε η δουλοπαροικία με τους χωρικούς να ελαφρύνονται από τους πολλούς φόρους, να μπορούν πλέον να έχουν ιδιοκτησία και να μετακινούνται ελεύθερα, (Μέχρι τότε απαγορευόταν να απομακρυνθούν από το φέουδο χωρίς άδεια του φεουδάρχη). Η αστική τάξη ευνοήθηκε και δόθηκε η δυνατότητα στους αστούς, προς μεγάλη αγανάκτηση των αριστοκρατών, να μπορούν να αγοράζουν τίτλους ευγενείας.

Με τις βάσεις που είχαν μπεί από μητέρα και γιο, το 1804 ιδρύθηκε η Αυτοκρατορία της Αυστρίας η οποία το 1814 αποτέλεσε μέρος της συμμαχίας που κατέλαβε τη Γαλλία και έδωσε τέλος στους Ναπολεόντειους πολέμους. Στο συνέδριο της Βιέννης το 1815, η Αυστρία, στο απόγειο της δύναμής της, καθιερώθηκε ως μία από τις τέσσερις κυρίαρχες δυνάμεις στην Ευρώπη.