Ανάλεκτα
ΒΙΒΛΙΟ 4,
«ΣΤΟΝ ΟΙΚΙΣΜΟ, ΤΕΛΕΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ...»
4.1 Είπε ο Διδάσκαλος: Στον οικισμό, οι τέλειοι άνθρωποι είναι η ομορφιά. Αν επιλέξεις τόπο δίχως τέλειους ανθρώπους, πως να θεωρηθείς σοφός;
4.2 Είπε Διδάσκαλος: Δίχως τέλεια ανθρωπιά δεν μπορείς να αντέξεις για καιρό τη στέρηση, δεν μπορείς να αντέξεις για πολύ την ευχαρίστηση. Ο τέλειος άνθρωπος αντλεί γαλήνη απο την τέλεια ανθρωπιά, ο σοφός επωφελείται από την τέλεια ανθρωπιά.
4.3 Είπε ο Διδάσκαλος: Μόνο ο τέλειος άνθρωπος μπορεί να αγαπάει τους ανθρώπους, μπορεί να μισεί τους ανθρώπους.
4.4 Είπε ο Διδάσκαλος: Αν οι προσδοκίες σου στρέφονται προς την τέλεια ανθρωπιά, δεν νιώθεις μίσος.
4.5 Είπε Διδάσκαλος: Τα πλούτη και οι τιμές είναι ό,τι επιθυμεί ο άνθρωπος, αν όμως για να τα αποκτήσεις δεν ακολουθείς την Οδό, μην τα αποδεχτείς. Η φτώχεια κι η αφάνεια είναι ο,τι μισεί ο άνθρωπος αν όμως για να τα αποφύγεις δεν θ' ακολουθήσεις την Οδό, μην τα αποφεύγεις. Αν ο άριστος εγκαταλείψει την τέλεια ανθρωπιά, πώς θα δικαιώσει το όνομά του; Ο άριστος δεν παρεκλίνει από την τέλεια ανθρωπιά ούτε όσο διαρκεί το φαγητό του. Σε στιγμές ταραχής, αυτήν ασπάζεται. Σε περιόδους κινδύνους, αυτή ασπάζεται.
4.6 Είπε ο Διδάσκαλος: Δεν έχω συναντήσει ούτε έναν πού ν' αγαπάει την τέλεια ανθρωπιά και να μισεί ό,τι δεν είναι τέλεια ανθρωπιά. Όποιος αγαπάει την τέλεια ανθρωπιά, δεν θέτει τίποτα άλλο πάνω απ' αυτήν όποιος μισεί ό,τι δεν είναι τέλεια ανθρωπιά, το φανερώνει με τις πράξεις του, δεν επιτρέπει να τον πλησιάσει όποιος δεν είναι τέλειος άνθρωπος. Υπάρχει άνθρωπος πού, έστω μια μέρα μόνο, αφιερώνει όλες του τις δυνάμεις στην τέλεια ανθρωπιά;Δεν έχω δει ούτε έναν που οι δυνάμεις του δεν επαρκούν γι' αυτό πιθανόν να υπάρχει κάποιος, εγώ όμως δεν τον έχω συναντήσει.
4.7 Είπε ο Διδάσκαλος: Τα σφάλματα ενός ανθρώπου: το καθένα έχει να κάνει με το που ανήκει. Παρατήρησε τα σφάλματά του και ξέρεις αν είναι ή όχι τέλειος άνθρωπος.
4.8 Είπε ό Διδάσκαλος: Την αυγή άκουσες κι έμαθες για την Οδό, το βράδυ μπορείς να πεθάνεις ήσυχος.
4.9 Είπε ό Διδάσκαλος: Με τον λόγο που επιθυμεί μεν ν' ακολουθήσει την Οδό, νοιώθει όμως ντροπή για τα φτωχικά ρούχα και το φτωχικό του φαγητό, δεν αξίζει να συζητάμε.
4.10 Είπε ο Διδάσκαλος: Ο άριστος, σε ό,τι έχει να κάνει με το βασίλειο, δεν ασπάζεται οριστικώς τίποτα, δεν αρνείται οριστικώς τίποτα, κανόνας του είναι η δικαιοσύνη.
4.11 Είπε ό Διδάσκαλος: Ο άριστος έχει στο μυαλό του την αρετή, ο μικρός άνθρωπος τη γη του ό άριστος έχει στο μυαλό του τον νόμο, ο μικρός άνθρωπος την εύνοια.
412 Είε δ Διδάσκαλος: Ένεργείς μόνο για το συμφέρον σου; θα σκοντάψεις στο μίσος.
4.13 Είπε ο Διδάσκαλος: Μπορείς και κυβερνάς το κράτος με τις Τελετές και τις δέουσες παραχωρήσεις. Τι δυσκολίες θα έχεις; Δεν μπορείς να κυβερνήσεις το κράτος με τις Τελετές και τις δέουσες παραχωρήσεις. Σε τι σου χρησιμεύουν οι Τελετές;
4.14 Είπε ο Διδάσκαλος: Μην στεναχωριέσαι πού δέν έχεις αξίωμα φρόν τιζε να είσαι ικανός για αξίωμα. Μην στεναχωριέσαι πού δεν σε αναγνωρίζουν οι άλλοι φρόντιζε νά σαι άξιος να σε αναγνωρίσουν.
4.15 Είπε ο Διδάσκαλος: 'Αγαπητέ μου, Σέν! Ή Οδός μου είναι υφασμένη μ' ένα και μοναδικό νήμα. Είπε ο Τσενγκ Τσί: Πράγματι. Όταν ό Διδάσκαλος έφυγε για λίγο, οι άλλοι μαθητές ρώτησαν: Τι ήθελε να πει; Είπε ο Τσέγκ Τσί: Η Οδός του Διδασκάλου: ευπείθεια και επιείκεια, αυτό είναι όλο.
4.16 Είπε ο Διδάσκαλος: Ο άριστος κατανοεί ότι είναι δίκαιο, ο μικρός άνθρωπος κατανοεί ό,τι είναι επωφελές.
4.17 Είπε ο Διδάσκαλος: Βλέποντας έναν άξιο, σκέψου πώς θα του μοιάσεις, βλέποντας έναν ανάξιο, κοίταξε μέσα σου.
4.18 Επε ό Διδάσκαλος: Όταν ύπηρετείς τους γονείς σου να είσαι απαλός στις επιπλήξεις. Ας βλέπεις πως δεν ακολουθούν τις υποδείξεις σου, παράμενε σεβαστικός, μην τους αντιμιλάς. "Ας σε κουράζουν, μην δυσανασχετείς.
4.19 Είπε ο Διδάσκαλος: Όσο ζουν οί γονείς σου μην ταξιδεύεις μακριά αν όμως χρειαστεί να ταξιδέψεις, να ξέρουν τον προορισμό σου.
4.20 Είπε ο Διδάσκαλος: "Αν στα τρία χρόνια δεν αλλάξει την Όδό του πατέρα του, μπορούμε να πούμε πώς είναι σεβαστικός γιος.
4.21 Είπε ο Διδάσκαλος: Την ηλικία του πατέρα και της μητέρας σου δεν γίνεται να μην την έχεις στο μυαλό σου: αφ' ενός με χαρά, αφ' ετέρου με φόβο.
4.22 Είπε ο Διδάσκαλος: Οι Παλαιοί δεν άφηναν εύκολα τα λόγια τους να βγούν προς τα έξω: ένιωθαν ντροπή αν δεν κατάφεραν να τα τηρήσουν.
4.23 Είπε ο Διδάσκαλος: Σπάνιο να παραπλανηθείς απ' την αυτοσυγκράτηση.
4.24 Είπε ο Διδάσκαλος: Ό άριστος επιθυμεί στα λόγια να είναι αργός, στις πράξεις όμως γρήγορος.
4.25 Είπε ο Διδάσκαλος: Η αρετή δεν είναι ορφανή έχει πολλούς γειτόνους.
4.26 Είπε ο Διδάσκαλος : Όταν υπηρετείς τον ηγεμόνα, οι πολλές επικρίσεις οδηγούν στη δυσμένεια. Στη συναναστροφή με τους φίλους σου οι πολλές επιχειρήσεις οδηγούν στην αποξένωση.